API & REST Tutorial فصل ۳ — امنیت و نسخه‌بندی درس آموزشی

احراز API: API Key، JWT و OAuth 2

سه راه احراز رایج: API Key ساده برای سرور-به-سرور، JWT برای نشست بی‌حالت (stateless) بین کلاینت و سرور، و OAuth 2 وقتی کاربر به داده سرویس دیگر (Google، GitHub) اجازه می‌دهد. انتخاب غلط در اینجا یعنی یا امنیت ضعیف یا پیچیدگی بی‌دلیل.

مراحل قدم‌به‌قدم

  1. ۱

    API Key — ساده و محدود

    کلید تصادفی بلند در هدر (X-API-Key یا Authorization). مناسب سرور-به-سرور؛ هرگز در فرانت‌اند عمومی قرار نمی‌گیرد چون هر کسی می‌بیندش. چرخش کلید با نسخه‌بندی و بدون قطع سرویس.

  2. ۲

    JWT — بی‌حالت و امضاشده

    توکن سه‌بخشی header.payload.signature؛ امضا با سکرت (HS256) یا کلید خصوصی (RS256). سرور چک امضا می‌کند و بدون دیتابیس هویت را می‌داند — stateless. انقضا کوتاه (۱۵ دقیقه) + refresh token امن‌ترین الگوی عملی است.

  3. ۳

    هشدارهای JWT

    payload فقط base64 است نه رمزنگاری — هر چیزی محرمانه در آن نگذارید. الگوریتم none و juggling الگوریتمی حمله کلاسیک است: در کتابخانه، alg را صریح ببندید. سکرت HS256 حداقل ۳۲ بایت تصادفی.

  4. ۴

    OAuth 2 — اجازه کاربر

    گرانت Authorization Code: کاربر به صفحه سرویس دیگر می‌رود، اجازه می‌دهد، با کد یک‌بارمصرف برمی‌گردد و شما توکن می‌گیرید. هرگز فرم ورود شخص ثالث را خودتان نمی‌سازید و client_secret در فرانت قرار نمی‌گیرد.

نکات مهم

  • ◆ API Key در فرانت عمومی ممنوع؛ فقط سرور-به-سرور.
  • ◆ JWT payload رمزنگاری نیست — محرمانه در آن نگذارید؛ alg را ببندید.
  • ◆ refresh token در HttpOnly cookie؛ access کوتاه‌عمر.

کد یا مسیر نمونه

// ساخت JWT (Node، پکیج jsonwebtoken):
const jwt = require("jsonwebtoken");
const token = jwt.sign(
  { sub: user.id, role: user.role },       // payload — نه محرمانه!
  process.env.JWT_SECRET,                   // حداقل ۳۲ بایت تصادفی
  { algorithm: "HS256", expiresIn: "15m" }
);

// چک در middleware:
function requireAuth(req, res, next) {
  const header = req.headers.authorization || "";
  const token = header.startsWith("Bearer ") ? header.slice(7) : null;
  if (!token) return res.status(401).json({ error: { code: "no_token", message: "توکن ارسال نشده" } });
  try {
    req.user = jwt.verify(token, process.env.JWT_SECRET, { algorithms: ["HS256"] });
    next();
  } catch {
    return res.status(401).json({ error: { code: "bad_token", message: "توکن نامعتبر یا منقضی" } });
  }
}

// فلو OAuth (GitHub) — گام‌ها:
// 1) هدایت کاربر به github.com/login/oauth/authorize?client_id=…
// 2) برگشت با ?code=… → POST به github با code + client_secret (سمت سرور!)
// 3) دریافت access_token → فراخوانی API با آن

اجرای زنده کد JavaScript

editor.html
در حال آماده‌سازی زمین بازی…

کد را ویرایش کنید و «اجرای کد» را بزنید — خروجی واقعی مرورگر همین‌جا رندر می‌شود؛ مثل آزمایشگاه w3schools.

پرسش و پاسخ این درس (۰)

هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!

دیدگاه خود را بنویسید

کپچا

دیدگاه شما پس از تأیید مدیر نمایش داده می‌شود.