فصل ۱ — مبانی API و HTTP
HTTP برای API — متد، کد وضعیت و هدرفصل ۲ — طراحی REST
منابع، آدرسها و ساختار REST درستفصل ۳ — امنیت و نسخهبندی
احراز API: API Key، JWT و OAuth 2 نسخهبندی، CORS و مدیریت خطای منظمفصل ۴ — مصرف API و کیفیت
مصرف API از فرانت: fetch، retry و حالتهای UIپروژه عملی پایان دوره
پروژه پایانی — API فروشگاه کوچک با احراز، CORS و مستنداتاحراز API: API Key، JWT و OAuth 2
سه راه احراز رایج: API Key ساده برای سرور-به-سرور، JWT برای نشست بیحالت (stateless) بین کلاینت و سرور، و OAuth 2 وقتی کاربر به داده سرویس دیگر (Google، GitHub) اجازه میدهد. انتخاب غلط در اینجا یعنی یا امنیت ضعیف یا پیچیدگی بیدلیل.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
API Key — ساده و محدود
کلید تصادفی بلند در هدر (X-API-Key یا Authorization). مناسب سرور-به-سرور؛ هرگز در فرانتاند عمومی قرار نمیگیرد چون هر کسی میبیندش. چرخش کلید با نسخهبندی و بدون قطع سرویس.
-
۲
JWT — بیحالت و امضاشده
توکن سهبخشی header.payload.signature؛ امضا با سکرت (HS256) یا کلید خصوصی (RS256). سرور چک امضا میکند و بدون دیتابیس هویت را میداند — stateless. انقضا کوتاه (۱۵ دقیقه) + refresh token امنترین الگوی عملی است.
-
۳
هشدارهای JWT
payload فقط base64 است نه رمزنگاری — هر چیزی محرمانه در آن نگذارید. الگوریتم none و juggling الگوریتمی حمله کلاسیک است: در کتابخانه، alg را صریح ببندید. سکرت HS256 حداقل ۳۲ بایت تصادفی.
-
۴
OAuth 2 — اجازه کاربر
گرانت Authorization Code: کاربر به صفحه سرویس دیگر میرود، اجازه میدهد، با کد یکبارمصرف برمیگردد و شما توکن میگیرید. هرگز فرم ورود شخص ثالث را خودتان نمیسازید و client_secret در فرانت قرار نمیگیرد.
نکات مهم
- ◆ API Key در فرانت عمومی ممنوع؛ فقط سرور-به-سرور.
- ◆ JWT payload رمزنگاری نیست — محرمانه در آن نگذارید؛ alg را ببندید.
- ◆ refresh token در HttpOnly cookie؛ access کوتاهعمر.
کد یا مسیر نمونه
// ساخت JWT (Node، پکیج jsonwebtoken):
const jwt = require("jsonwebtoken");
const token = jwt.sign(
{ sub: user.id, role: user.role }, // payload — نه محرمانه!
process.env.JWT_SECRET, // حداقل ۳۲ بایت تصادفی
{ algorithm: "HS256", expiresIn: "15m" }
);
// چک در middleware:
function requireAuth(req, res, next) {
const header = req.headers.authorization || "";
const token = header.startsWith("Bearer ") ? header.slice(7) : null;
if (!token) return res.status(401).json({ error: { code: "no_token", message: "توکن ارسال نشده" } });
try {
req.user = jwt.verify(token, process.env.JWT_SECRET, { algorithms: ["HS256"] });
next();
} catch {
return res.status(401).json({ error: { code: "bad_token", message: "توکن نامعتبر یا منقضی" } });
}
}
// فلو OAuth (GitHub) — گامها:
// 1) هدایت کاربر به github.com/login/oauth/authorize?client_id=…
// 2) برگشت با ?code=… → POST به github با code + client_secret (سمت سرور!)
// 3) دریافت access_token → فراخوانی API با آن
اجرای زنده کد JavaScript
کد را ویرایش کنید و «اجرای کد» را بزنید — خروجی واقعی مرورگر همینجا رندر میشود؛ مثل آزمایشگاه w3schools.
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!