فصل ۱ — شروع جاوااسکریپت
جاوااسکریپت چیست و کجا اجرا میشود؟ خروجی گرفتن: console.log، alert و DOMفصل ۲ — متغیرها، انواع داده و عملگرها
متغیرها: let، const و قواعد نامگذاری انواع داده: رشته، عدد، بولین، null و undefined عملگرها: محاسبات، مقایسه و منطق رشتهها: متدهای پرکاربرد متنفصل ۳ — کنترل جریان و حلقهها
شرطها: if، else if و else حلقهها: for، while و for...of آرایهها: ساختن، دسترسی و متدهای پایه متدهای قدرتمند آرایه: map، filter و reduceفصل ۴ — توابع و آبجکتها
توابع: بستهبندی منطق برای استفاده مجدد آبجکتها: دادههای ساختیافته با کلید و مقدارفصل ۵ — DOM و رویدادها
DOM: گرفتن المانها با querySelector رویدادها: کلیک، تایپ و تعامل کاربر ساختن و حذف المانها بهصورت داینامیک اعتبارسنجی فرم با جاوااسکریپتفصل ۶ — مدرن: JSON، ذخیرهسازی و async
JSON و ذخیرهسازی در مرورگر async/await و fetch: کار با APIها پروژه پایانی: تودوی تعاملی با localStorageفصل ۷ — اسکوپ، کلوژر و توابع پیشرفته
اسکوپ و هویستینگ: متغیر کجا دیده میشود؟ کلوژر: توابعی که حافظه دارند توابع پیکانی و callbackها توابع پیشرفته: پارامتر پیشفرض، rest و IIFE this در عمل: چهار حالت اصلیفصل ۸ — آبجکتهای حرفهای و کلاسها
آبجکت در عمق: getter، setter و ابزارهای Object Destructuring: بیرونکشی هوشمند مقادیر Spread و rest: سهنقطهی همهکاره Optional chaining و nullish coalescing کلاسها: قالب ساخت اشیا وراثت: extends و super Map و Set: ساختارهای داده مدرنفصل ۹ — دادهها در عمق: اعداد، تاریخ و متن
اعداد و Math: محاسبات دقیق تاریخ و زمان با Date آرایه در عمق: some، every، splice و flat JSON در عمق: stringify، parse و دامها عبارات باقاعده: الگویابی روی متن Template literals در عمقفصل ۱۰ — مرورگر در عمق: DOM، رویداد و دیباگ
رویدادها در عمق: bubbling، capturing و delegation پیمایش DOM: والد، فرزند و همزادها استایلدهی از JS: style، classList و CSS variables setTimeout و setInterval: زمانبندی کد دیباگ: کنسول حرفهای و DevToolsفصل ۱۱ — async، ماژول و شیوههای حرفهای
Promise در عمق: then، catch و ترکیب الگوهای async: موازی، متوالی و مدیریت خطا مدیریت خطا: try/catch/finally و throw ماژولها: import و export بهترین شیوهها در جاوااسکریپت مدرناسکوپ و هویستینگ: متغیر کجا دیده میشود؟
اسکوپ یعنی ناحیهای از کد که یک متغیر در آن «دیده میشود» و قابل استفاده است؛ در JS سه سطح داریم: سراسری، تابع و بلاک. هویستینگ هم رفتاری است که در آن تعریف متغیرها و توابع به بالای اسکوپ منتقل میشوند — ولی var و let/const رفتار متفاوتی دارند. فهم این دو مفهوم توضیح میدهد چرا بعضیوقتها خطای «is not defined» میگیرید و چرا ترتیب نوشتن کد مهم است.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
اسکوپ بلاکی
متغیرهای let و const فقط داخل آکولادی که تعریف شدهاند زندهاند: داخل if، داخل حلقه، داخل تابع. بلاک تودرتو متغیرهای بلاک بیرونی را میبیند ولی برعکس نه. همین مرزبندی ساده جلوی تداخل نامها و خطاهای پنهان را میگیرد.
-
۲
هویستینگ var و توابع
تعریف var به بالای تابع «برده میشود» ولی مقدارش نه — یعنی قبل از خط تعریف، متغیر وجود دارد ولی undefined است. تعریف تابع بهشکل function name() {} کامل هویست میشود و میتوانید قبل از نوشتنش صدا بزنیدش؛ این رفتار در کدهای قدیمی زیاد دیده میشود.
-
۳
منطقه مرده (TDZ)
let و const از شروع بلاک تا خط تعریف در «منطقه مرده» هستند؛ دستزدن بهشان خطای ReferenceError میدهد نه undefined. این محافظت خوب است چون باگ را همانجا که هست نشان میدهد. عادت درست: اول تعریف، بعد استفاده — همیشه.
-
۴
زنجیره اسکوپ و سایهگذاری
وقتی JS دنبال متغیری میگردد، از بلاک فعلی به بیرون حرکت میکند تا به global برسد. اگر در بلاک داخلی متغیری با نام بیرونی تعریف کنید، نسخه بیرونی «پوشانده» میشود (shadowing) — مجاز است ولی خوانایی را پایین میآورد؛ از تکرار نام در اسکوپهای تو در تو بپرهیزید.
نکات مهم
- ◆ اول تعریف، بعد استفاده — این عادت تقریباً همه خطاهای اسکوپی را میکشد.
- ◆ در کد جدید var ننویسید؛ فقط در کدهای legacy بشناسیدش.
- ◆ نام متغیر را در بلاکهای تو در تو تکراری نگذارید تا سایهگذاری ناخواسته رخ ندهد.
کد یا مسیر نمونه
function demo() {
if (true) {
const inner = "فقط داخل بلاک";
var legacy = "در کل تابع دیده میشود";
}
console.log(legacy); // کار میکند — var بلاک نمیشناسد
// console.log(inner); // ReferenceError — inner بیرون بلاک نیست
}
demo();
let count = 10;
function show() {
let count = 99; // سایهگذاری: نسخه بیرونی پوشانده شد
console.log(count); // 99
}
show();
console.log(count); // 10
// تعریف تابع کلاسیک کامل هویست میشود:
greet();
function greet() {
console.log("سلام از تابعی که هویست شد!");
}
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!