فصل ۱ — شروع CSS
CSS چیست و چگونه به HTML وصل میشود؟ سلکتورهای پایه — المان، کلاس و ID آبشار و Specificity — کدام استایل برنده میشود؟فصل ۲ — باکس و واحدها
Box Model — قلب چیدمان CSS Display — بلوک، اینلاین و کجا چه چیزی واحدهای اندازه — px، rem، % و clamp رنگها و گرادیانها در CSSفصل ۳ — تایپوگرافی
تایپوگرافی وب — فونت، خطوط و خوانایی فارسی استایلهای متن — رنگ، سایه، تراز و افکتفصل ۴ — چیدمان مدرن
Flexbox — چیدمان یکبعدی CSS Grid — چیدمان دوبعدی Position — relative، absolute، fixed و stickyفصل ۵ — طراحی واکنشگرا
Media Queries و Mobile-Firstفصل ۶ — ترنزیشن و انیمیشن
Transition — تغییر نرم حالتها Transform — جابجایی، چرخش و مقیاس Keyframes — انیمیشنهای چندمرحلهایفصل ۷ — حرفهای
CSS Variables — متغیرها و تمسازی Pseudo-classes و Pseudo-elements — حالتها و المانهای مجازی سازماندهی CSS — نگهداری در پروژه واقعی دیباگ CSS — روشهای پیدا کردن علت مشکلاتCSS Variables — متغیرها و تمسازی
CSS Variables (Custom Properties) مقادیر قابل استفاده مجدد میسازند: --primary: #4f46e5 تعریف و var(--primary) استفاده؛ تفاوت با متغیرهای زبانهای برنامهنویسی: زندهاند و در runtime قابل تغییر — پایه تمهای تاریک/روشن و تغییر رنگ برند بدون بازنویسی CSS. تعریف در :root برای سراسری و override در دامنههای خاص؛ برای حالت تاریک فقط چند متغیر رنگ را در کلاس .dark عوض میکنید و کل سایت تغییر میکند.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
ساخت پالت متغیر
:root { --primary: #4f46e5; --bg: #fff; --text: #1e293b; --radius: 12px; } و همه قواعد از var() استفاده کنند؛ تغییر برند بعداً یکخطی است.
-
۲
حالت تاریک با override
.dark { --bg: #0f172a; --text: #e2e8f0; } — فقط متغیرها عوض میشوند؛ قواعد استایل ثابت میمانند. با کلاس روی html یا media query prefers-color-scheme.
-
۳
متغیرهای محلی
متغیر را روی کانتینر تعریف کنید تا فقط دامنهاش تغییر کند؛ مثلاً کارت ویژه با --accent سبز و بقیه با پیشفرض.
-
۴
متغیر در جاوااسکریپت
با element.style.setProperty('--primary', newColor) رنگ برند را در runtime عوض کنید — پایه سازنده تمهای داینامیک در پنلهای مدیریت.
نکات مهم
- ◆ فاصلهها را هم متغیر کنید: --space-1 تا --space-8 — سیستم طراحی واقعی.
- ◆ fallback بدهید: var(--primary, #4f46e5) برای زمانی که متغیر تعریف نشده.
- ◆ متغیرها ارثبری میکنند؛ تعریف روی :root و override در دامنه — مثل کاسکاد.
کد یا مسیر نمونه
:root {
--primary: #4f46e5;
--radius: 12px;
}
.dark {
--primary: #818cf8;
}
.btn {
background: var(--primary);
border-radius: var(--radius);
}