CSS Tutorial فصل ۴ — چیدمان مدرن درس آموزشی

Position — relative، absolute، fixed و sticky

پراپرتی position المان را از جریان عادی خارج یا موقعیت‌دهی ویژه می‌کند: relative جای عادی می‌ماند ولی مبنای فرزندان absolute می‌شود؛ absolute نسبت به نزدیک‌ترین والد position دار مطلقاً جای می‌گیرد؛ fixed نسبت به viewport ثابت است (مثل دکمه بازگشت به بالا)؛ sticky ترکیب است — تا رسیدن به نقطه تعیین‌شده عادی و بعد چسبنده (مثل فهرست مطالب). ترکیب relative + absolute الگوی «برچسب روی کارت» را می‌سازد.

مراحل قدم‌به‌قدم

  1. ۱

    الگوی نشان روی کارت

    والد: position: relative؛ نشان جدید: position: absolute; top: 12px; left: 12px؛ نشان از جریان خارج می‌شود ولی روی والد می‌ماند — الگویی که همه‌جا می‌بینید.

  2. ۲

    دکمه بازگشت به بالا

    .back-to-top { position: fixed; bottom: 1.5rem; left: 1.5rem; } در همه اسکرول ثابت می‌ماند؛ برای فارسی، سمت مناسب را انتخاب کنید تا با محتوا تداخل نکند.

  3. ۳

    فهرست چسبنده

    .toc { position: sticky; top: 80px; } داخل ستونش می‌ماند و با اسکرول می‌چسبد؛ شرط مهم: والد ارتفاع کافی داشته باشد.

  4. ۴

    z-index و لایه‌ها

    absolute/fixed با z-index لایه‌بندی می‌شوند؛ مقادیر بزرگ جادویی نگذارید — سیستم مقیاسی (۱۰، ۲۰، ۹۹۹ برای مودال) و فقط در جای لازم.

نکات مهم

  • ◆ absolute بدون والد position دار، نسبت به صفحه می‌گیرد — علت نصف باگ‌های «موقعیت پرید».
  • ◆ sticky روی پدربزرگ‌های overflow:hidden کار نمی‌کند — اشتباه رایج فهرست‌های چسبنده.
  • ◆ fixed در iOS با نوار پایین تداخل دارد؛ با safe-area-inset فاصله بدهید.

کد یا مسیر نمونه

.card { position: relative; }

.card .badge {
  position: absolute;
  top: 12px;
  inset-inline-start: 12px;
  background: #ef4444;
  color: #fff;
  padding: 2px 10px;
  border-radius: 999px;
}