فصل ۱ — آشنایی با کانتینر

کانتینر چیست و چرا Docker همه‌جا هست؟

فصل ۲ — کار با کانتینر و ایمیج

docker run — اجرا، پورت، حجم نام و متغیرها مدیریت کانتینرها و ایمیج‌ها: ps، logs، exec و پاک‌سازی

فصل ۱ — آشنایی با کانتینرها

نصب Docker و Docker Desktop image، container، layer و رجیستری حجم‌ها: volume، bind mount و داده پایدار شبکه کانتینرها: bridge، پورت و DNS داخلی محدودیت منابع: cpu، memory و OOM

فصل ۲ — کار با کانتینر و image

docker run در عمق: env، name، restart و entrypoint چرخه حیات: exec، stop، rm و prune دیباگ کانتینر: logs، inspect و top دو مسیر image: pull از registry یا build خودتان .dockerignore و context build

فصل ۴ — Compose و استقرار

docker compose پایه: services و up شبکه و volume در compose profiles و override: محیط‌های متعدد healthcheck و orchestrator رفتار جریان توسعه با Docker: hot reload و dbهای واقعی مقیاس و چند‌node: محدودیت compose عملیات روزانه با compose: لاگ، exec، بکاپ ابزارهای جانبی کانتینری: adminer، mailhog و watcher کانتینرهای PHP و WordPress فایل‌های env در compose: ترتیب و interpolation

فصل ۵ — استقرار و عملیات

دیپلوی روی VPS با Docker: جریان کامل nginx معکوس برای کانتینرها CI/CD با Docker: build و push خودکار بکاپ و بازیابی داده کانتینر چک‌لیست prod با compose عرفای رایج Docker و درمان کار با رجیستری در ایران: mirrorها و pullهای کند پروژه پایانی: استقرار کامل اپ Node + MySQL + nginx نسخه‌بندی ایمیج: tags، digest و rollback پایش کانتینرها: stats، metrics و آلارم سناریوهای ویژه: GPU، cron داخل کانتینر و jobs اسکن ایمیج و patching دوره‌ای شبکه پیشرفته: چند شبکه و ایزوله قالب‌های compose آماده: stackهای رایج فایل‌سیستم کانتینر و چرخه داده چیت‌شیت Docker: دستورهای پرکاربرد یک‌جا جمع‌بندی و مسیر ادامه Docker

فصل ۳ — Dockerfile و پروژه

ENTRYPOINT و CMD: تفاوت و ترکیب پیکربندی و env در کانتینر BuildKit و cache mounts Dockerfile دستوربه‌دستور: FROM تا CMD Multi-stage builds: build جدا از runtime بهینه‌سازی لایه‌ها و اندازه ایمیج امنیت ایمیج: user، secrets و اسکن رجیستری: push به GHCR و خصوصی

فصل ۳ — Dockerfile و پروژه واقعی

Dockerfile — ساختن ایمیج برنامه خودتان

فصل ۴ — Compose و استقرار روی سرور

Docker Compose — چند کانتینر با یک فایل استقرار روی هاست/VPS — از nginx معکوس تا SSL

پروژه عملی پایان دوره

پروژه پایانی — استقرار کامل برنامه Node + MySQL روی سرور
Docker Tutorial فصل ۳ — Dockerfile و پروژه درس آموزشی

پیکربندی و env در کانتینر

پیکربندی از env می‌آید نه از کد؛ مقادیر پیش‌فرض و اعتبارسنجی شروع — الگوی ۱۲factor در عمل.

مراحل قدم‌به‌قدم

  1. ۱

    ENV در build و runtime

    ENV در Dockerfile ثابت ایمیج است؛ env runtime با -e/--env-file — پیکربندی تغییر‌پذیر فقط runtime؛ NODE_ENV را در Dockerfile production بگذارید.

  2. ۲

    اعتبارسنجی شروع

    اپ در startup envهای حیاتی را چک و fail-fast کند؛ خطای گم‌شده DB_URL در startup بهتر از وسط راه.

  3. ۳

    فایل پیکربندی و secrets

    config file با bind mount برای فرمت‌های پیچیده (nginx.conf)؛ secretها با secrets docker یا env file — هرگز ایمیج.

  4. ۴

    health بدون db

    healthcheck خودش را سبک نگه دارد؛ readiness جدا برای وابستگی‌ها — پایش با دو معیار تمیزتر است.

نکات مهم

  • ◆ ENV ثابت ایمیج؛ runtime برای متغیرها.
  • ◆ fail-fast در startup برای envهای گم‌شده.
  • ◆ secrets هرگز در ایمیج؛ env file با chmod 600.

کد یا مسیر نمونه

ENV NODE_ENV=production PORT=3000
# runtime:
docker run --env-file .env app

// در اپ:
for (const k of ["DB_URL", "JWT_SECRET"]) {
  if (!process.env[k]) { console.error(`${k} تنظیم نشده`); process.exit(1); }
}

پرسش و پاسخ این درس (۰)

هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!

دیدگاه خود را بنویسید

کپچا

دیدگاه شما پس از تأیید مدیر نمایش داده می‌شود.