فصل ۱ — آشنایی و شروع
Node.js چیست و چه چیزی میسازد؟فصل ۲ — هسته Node (ماژولها)
ماژولها: require و import کار با فایلها و پوشهها (fs)فصل ۳ — سرور وب و HTTP
ساخت اولین سرور با ماژول httpفصل ۴ — npm و پروژه واقعی
npm و مدیریت پکیجها متغیرهای محیطی و مدیریت تنظیماتفصل ۵ — Express و REST
Express: روتر، middleware و پاسخها حلقه رویداد، async و مصرف API از داخل Nodeپروژه عملی پایان دوره
پروژه پایانی ۱ — API کامل مدیریت کارها با ذخیره فایل پروژه پایانی ۲ — وبسایت خبری کوچک با Express و قالب HTMLمتغیرهای محیطی و مدیریت تنظیمات
تنظیماتی که بین محیطها فرق میکنند (پورت، کلید دیتابیس، رمز درگاه) هرگز در کد هاردکد نمیشوند. در Node با process.env خوانده میشوند و در توسعه با فایل .env که پکیج dotenv آن را میخواند. فایل .env به .gitignore اضافه میشود تا رمزها به مخزن نروند.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
خواندن از process.env
const port = process.env.PORT || 3000; متغیرهای محیطی همیشه رشتهاند — برای عدد تبدیل کنید: Number(process.env.RETRY) || 1. الگوی «پیشفرض ||» را همهجا نگه دارید.
-
۲
فایل .env با dotenv
npm i dotenv و در بالای فایل ورودی: require('dotenv').config(); حالا فایل .env با خطوط KEY=value خوانده میشود. یک فایل .env.example با مقادیر خالی در مخزن نگه دارید تا همتیمی بداند چه چیزی لازم است.
-
۳
ایمنی رمزها
رمز دیتابیس، کلید درگاه و سکرت JWT فقط در .env میمانند. لاگ کردن process.env کامل ممنوع است چون همه رازها چاپ میشوند. در هاست واقعی، متغیرهای محیطی را در پنل ست کنید نه فایل.
-
۴
تنظیمات چندمحیطی
الگوی رایج: NODE_ENV با مقادیر development/production و شرطها روی آن؛ مثلاً لاگهای verbose فقط در development. فایلهای .env.development و .env.production هم با dotenv-flow مدیریت میشوند.
نکات مهم
- ◆ .env را هرگز commit نکنید؛ .env.example بدون مقادیر واقعی جایگزین آن در مخزن است.
- ◆ متغیر محیطی همیشه رشته است؛ تبدیل عددی را خودتان انجام دهید.
- ◆ پیشفرض امن بگذارید تا نبودن متغیر، کل برنامه را از کار نیندازد.
کد یا مسیر نمونه
// .env (در .gitignore)
// PORT=3000
// DB_URL=sqlite://./data.sqlite
// APP_SECRET=very-long-random
require("dotenv").config();
const port = Number(process.env.PORT) || 3000;
const dbUrl = process.env.DB_URL || "sqlite://./local.sqlite";
if (!process.env.APP_SECRET) {
console.error("APP_SECRET تنظیم نشده — از .env استفاده کنید");
process.exit(1);
}
console.log(`آماده اجرا روی پورت ${port}`);
اجرای زنده کد JavaScript
کد را ویرایش کنید و «اجرای کد» را بزنید — خروجی واقعی مرورگر همینجا رندر میشود؛ مثل آزمایشگاه w3schools.
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!