Node.js Tutorial فصل ۴ — npm و پروژه واقعی درس آموزشی

متغیرهای محیطی و مدیریت تنظیمات

تنظیماتی که بین محیط‌ها فرق می‌کنند (پورت، کلید دیتابیس، رمز درگاه) هرگز در کد هاردکد نمی‌شوند. در Node با process.env خوانده می‌شوند و در توسعه با فایل .env که پکیج dotenv آن را می‌خواند. فایل .env به .gitignore اضافه می‌شود تا رمزها به مخزن نروند.

مراحل قدم‌به‌قدم

  1. ۱

    خواندن از process.env

    const port = process.env.PORT || 3000; متغیرهای محیطی همیشه رشته‌اند — برای عدد تبدیل کنید: Number(process.env.RETRY) || 1. الگوی «پیش‌فرض ||» را همه‌جا نگه دارید.

  2. ۲

    فایل .env با dotenv

    npm i dotenv و در بالای فایل ورودی: require('dotenv').config(); حالا فایل .env با خطوط KEY=value خوانده می‌شود. یک فایل .env.example با مقادیر خالی در مخزن نگه دارید تا هم‌تیمی بداند چه چیزی لازم است.

  3. ۳

    ایمنی رمزها

    رمز دیتابیس، کلید درگاه و سکرت JWT فقط در .env می‌مانند. لاگ کردن process.env کامل ممنوع است چون همه رازها چاپ می‌شوند. در هاست واقعی، متغیرهای محیطی را در پنل ست کنید نه فایل.

  4. ۴

    تنظیمات چندمحیطی

    الگوی رایج: NODE_ENV با مقادیر development/production و شرط‌ها روی آن؛ مثلاً لاگ‌های verbose فقط در development. فایل‌های .env.development و .env.production هم با dotenv-flow مدیریت می‌شوند.

نکات مهم

  • ◆ .env را هرگز commit نکنید؛ .env.example بدون مقادیر واقعی جایگزین آن در مخزن است.
  • ◆ متغیر محیطی همیشه رشته است؛ تبدیل عددی را خودتان انجام دهید.
  • ◆ پیش‌فرض امن بگذارید تا نبودن متغیر، کل برنامه را از کار نیندازد.

کد یا مسیر نمونه

// .env (در .gitignore)
// PORT=3000
// DB_URL=sqlite://./data.sqlite
// APP_SECRET=very-long-random

require("dotenv").config();

const port = Number(process.env.PORT) || 3000;
const dbUrl = process.env.DB_URL || "sqlite://./local.sqlite";

if (!process.env.APP_SECRET) {
  console.error("APP_SECRET تنظیم نشده — از .env استفاده کنید");
  process.exit(1);
}
console.log(`آماده اجرا روی پورت ${port}`);

اجرای زنده کد JavaScript

editor.html
در حال آماده‌سازی زمین بازی…

کد را ویرایش کنید و «اجرای کد» را بزنید — خروجی واقعی مرورگر همین‌جا رندر می‌شود؛ مثل آزمایشگاه w3schools.

پرسش و پاسخ این درس (۰)

هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!

دیدگاه خود را بنویسید

کپچا

دیدگاه شما پس از تأیید مدیر نمایش داده می‌شود.