فصل ۱ — آشنایی و شروع
Node.js چیست و چه چیزی میسازد؟فصل ۲ — هسته Node (ماژولها)
ماژولها: require و import کار با فایلها و پوشهها (fs)فصل ۳ — سرور وب و HTTP
ساخت اولین سرور با ماژول httpفصل ۴ — npm و پروژه واقعی
npm و مدیریت پکیجها متغیرهای محیطی و مدیریت تنظیماتفصل ۵ — Express و REST
Express: روتر، middleware و پاسخها حلقه رویداد، async و مصرف API از داخل Nodeپروژه عملی پایان دوره
پروژه پایانی ۱ — API کامل مدیریت کارها با ذخیره فایل پروژه پایانی ۲ — وبسایت خبری کوچک با Express و قالب HTMLNode.js چیست و چه چیزی میسازد؟
Node.js یک «محیط اجرا» (Runtime) برای جاوااسکریپت بیرون از مرورگر است؛ موتور V8 کروم را برداشته و بههمراه کتابخانههایی برای فایل، شبکه و سیستمعامل بستهبندی کرده. با Node، همان زبانی که فرانت را مینویسد، بکاند هم مینویسد: API، سرور وب، ابزار خط فرمان و حتی ربات. تفاوت اصلی با مرورگر این است که DOM و window وجود ندارند اما fs و http وجود دارند.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
چرا Node برای بکاند؟
مدل Node یعنی «حلقه رویداد تکنخی» (Event Loop): بهجای ساختن یک نخ برای هر درخواست، Node منتظر I/O نمیماند و درخواستهای دیگر را در همان فاصله پردازش میکند. برای کارهای پر از ورودی/خروجی (خواندن فایل، دیتابیس، درخواست شبکه) این یعنی بازدهی بالا با رم کم.
-
۲
کجا مناسب است و کجا نه
APIهای REST، websocket، ابزار ساخت (webpack و vite)، اسکریپتهای DevOps و رباتها — عالی. پردازش سنگین CPU (مثل رندر ویدیو) — نامناسب چون حلقه را بلاک میکند و باید به Worker بریزید.
-
۳
نصب و چک نسخه
از سایت nodejs.org نسخه LTS را نصب کنید؛ دستور node -v باید شماره بدهد. با node دستی وارد REPL میشوید و میتوانید JS زنده تایپ کنید؛ برای خروج Ctrl+C دو بار بزنید.
-
۴
اولین اسکریپت
فایل app.js بسازید و با node app.js اجرا کنید. خروجی console.log اینجا به ترمینال میرود نه کنسول مرورگر — این سادهترین تست این است که «ما در سرور هستیم».
نکات مهم
- ◆ همیشه نسخه LTS را نصب کنید؛ Current برای تست ویژگیهای تازه است.
- ◆ در Node، هر فایل یک ماژول مستقل است؛ متغیرها بهصورت خودکار global نمیشوند.
- ◆ پروژههای فارسی: فایلها را با encoding utf-8 بخوانید و بنویسید.
کد یا مسیر نمونه
// app.js — اجرا: node app.js
const os = require("os");
console.log("نام سیستم:", os.hostname());
console.log("نسخه Node:", process.version);
console.log("معماری:", os.arch());
/* خروجی مورد انتظار:
نام سیستم: dev-laptop
نسخه Node: v20.11.1
معماری: x64
*/
اجرای زنده کد JavaScript
کد را ویرایش کنید و «اجرای کد» را بزنید — خروجی واقعی مرورگر همینجا رندر میشود؛ مثل آزمایشگاه w3schools.
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!