فصل ۱ — آشنایی با سرعت سایت
چرا سرعت سایت مهمتر از چیزی است که فکر میکنید؟ ابزارهای سنجش سرعت — کدام ابزار چه چیزی میگوید معیارهای سرعت — TTFB، LCP، FCP و CLS به زبان سادهفصل ۲ — بهینهسازی تصاویر
فرمتهای تصویر — WebP، JPEG و PNG کجا استفاده شوند Lazy Load — لود تصاویر فقط وقتی لازم هستند تصاویر واکنشگرا — srcset و اندازه درست برای هر دستگاهفصل ۳ — کش و CDN
کش صفحه — قویترین بهینهسازی یککلیکی وردپرس کش مرورگر — بازدید دوم بدون دانلود دوباره CDN — نزدیککردن فایلهای سایت به کاربران کش آبجکت — سرعتدادن به کوئریهای تکراری دیتابیسفصل ۴ — کد و منابع
فشردهسازی CSS و JS — Minify، Combine و HTTP/2 بهینهسازی CSS — Remove Unused و CSS بحرانی بهینهسازی فونتها — فونت فارسی سبک و بدون پرش اسکریپتهای شخص ثالث — کنترل چت، تحلیل و تبلیغفصل ۵ — هاست و دیتابیس
انتخاب هاست — مهمترین تصمیم سرعت ارتقای PHP — سریعترین بهینهسازی رایگان پاکسازی دیتابیس — revisions، ترنزینت و اورهد کاهش افزونهها — هر افزونه هزینه دارد روتین بهینهسازی — نقشه راه کامل از امروزبهینهسازی فونتها — فونت فارسی سبک و بدون پرش
فونتها همیشه سنگینترین منابع فونتمحور سایت فارسیاند؛ فونت وزیرمتن کامل با همه وزنها میتواند چند صد کیلو باشد. سه اصل: فقط وزنهایی را لود کنید که واقعاً استفاده میکنید (معمولاً Regular و Bold کافی است)، فرمت woff2 بدهید (کوچکترین)، و فونت را لوکال هاست کنید نه از CDN خارجی — هم سریعتر و هم مشکل GDPR ندارد. برای جلوگیری از پرش متن (CLS)، preload فونت اصلی و font-display: swap را بگذارید.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
کاهش وزنهای فونت
در فایل CSS فونتفیس، فقط وزنهای مورداستفاده را نگه دارید؛ اگر متنهای thin/light ندارید، حذفشان کنید. فایلهای woff2 سبکتر از woff و ttf هستند.
-
۲
هاست لوکال فونت
فایلهای فونت را در پوشه assets/fonts آپلود و مسیر را در CSS بدهید؛ پیشبارگذاری (preload) فونت اصلی را در head اضافه کنید تا رندر متن سریعتر بیفتد.
-
۳
font-display تنظیم کنید
با font-display: swap متن با فونت جایگزین فوراً رندر میشود و فونت اصلی بعداً جابجا میشود — CLS کمی دارد ولی FCP خیلی بهتر میشود؛ برای سایت محتوایی انتخاب درست swap است.
-
۴
کش طولانی فونت
فونتها تغییر نمیکنند؛ Cache-Control یکساله بدهید. افزونههای کش این را پیشفرض دارند ولی چک کنید.
نکات مهم
- ◆ برای فارسی، وزیرمتن با subset فارسی سبکتر از فایل کامل است.
- ◆ بیشتر از ۲ خانواده فونت لود نکنید؛ هر خانواده چند صد کیلو هزینه دارد.
- ◆ اگر فونت گوگل فارسی استفاده میکنید، نسخه لوکالشده آن را بگیرید؛ درخواست خارجی TTFB بالایی برای کاربر ایرانی دارد.