فصل ۱ — آشنایی با سرعت سایت

چرا سرعت سایت مهم‌تر از چیزی است که فکر می‌کنید؟ ابزارهای سنجش سرعت — کدام ابزار چه چیزی می‌گوید معیارهای سرعت — TTFB، LCP، FCP و CLS به زبان ساده

فصل ۲ — بهینه‌سازی تصاویر

فرمت‌های تصویر — WebP، JPEG و PNG کجا استفاده شوند Lazy Load — لود تصاویر فقط وقتی لازم هستند تصاویر واکنش‌گرا — srcset و اندازه درست برای هر دستگاه

فصل ۳ — کش و CDN

کش صفحه — قوی‌ترین بهینه‌سازی یک‌کلیکی وردپرس کش مرورگر — بازدید دوم بدون دانلود دوباره CDN — نزدیک‌کردن فایل‌های سایت به کاربران کش آبجکت — سرعت‌دادن به کوئری‌های تکراری دیتابیس

فصل ۴ — کد و منابع

فشرده‌سازی CSS و JS — Minify، Combine و HTTP/2 بهینه‌سازی CSS — Remove Unused و CSS بحرانی بهینه‌سازی فونت‌ها — فونت فارسی سبک و بدون پرش اسکریپت‌های شخص ثالث — کنترل چت، تحلیل و تبلیغ

فصل ۵ — هاست و دیتابیس

انتخاب هاست — مهم‌ترین تصمیم سرعت ارتقای PHP — سریع‌ترین بهینه‌سازی رایگان پاک‌سازی دیتابیس — revisions، ترنزینت و اورهد کاهش افزونه‌ها — هر افزونه هزینه دارد روتین بهینه‌سازی — نقشه راه کامل از امروز
Website Speed Tutorial فصل ۴ — کد و منابع درس آموزشی

بهینه‌سازی فونت‌ها — فونت فارسی سبک و بدون پرش

فونت‌ها همیشه سنگین‌ترین منابع فونت‌محور سایت فارسی‌اند؛ فونت وزیرمتن کامل با همه وزن‌ها می‌تواند چند صد کیلو باشد. سه اصل: فقط وزن‌هایی را لود کنید که واقعاً استفاده می‌کنید (معمولاً Regular و Bold کافی است)، فرمت woff2 بدهید (کوچک‌ترین)، و فونت را لوکال هاست کنید نه از CDN خارجی — هم سریع‌تر و هم مشکل GDPR ندارد. برای جلوگیری از پرش متن (CLS)، preload فونت اصلی و font-display: swap را بگذارید.

مراحل قدم‌به‌قدم

  1. ۱

    کاهش وزن‌های فونت

    در فایل CSS فونت‌فیس، فقط وزن‌های مورداستفاده را نگه دارید؛ اگر متن‌های thin/light ندارید، حذفشان کنید. فایل‌های woff2 سبک‌تر از woff و ttf هستند.

  2. ۲

    هاست لوکال فونت

    فایل‌های فونت را در پوشه assets/fonts آپلود و مسیر را در CSS بدهید؛ پیش‌بارگذاری (preload) فونت اصلی را در head اضافه کنید تا رندر متن سریع‌تر بیفتد.

  3. ۳

    font-display تنظیم کنید

    با font-display: swap متن با فونت جایگزین فوراً رندر می‌شود و فونت اصلی بعداً جابجا می‌شود — CLS کمی دارد ولی FCP خیلی بهتر می‌شود؛ برای سایت محتوایی انتخاب درست swap است.

  4. ۴

    کش طولانی فونت

    فونت‌ها تغییر نمی‌کنند؛ Cache-Control یک‌ساله بدهید. افزونه‌های کش این را پیش‌فرض دارند ولی چک کنید.

نکات مهم

  • ◆ برای فارسی، وزیرمتن با subset فارسی سبک‌تر از فایل کامل است.
  • ◆ بیشتر از ۲ خانواده فونت لود نکنید؛ هر خانواده چند صد کیلو هزینه دارد.
  • ◆ اگر فونت گوگل فارسی استفاده می‌کنید، نسخه لوکال‌شده آن را بگیرید؛ درخواست خارجی TTFB بالایی برای کاربر ایرانی دارد.