فصل ۱ — آشنایی با سرعت سایت
چرا سرعت سایت مهمتر از چیزی است که فکر میکنید؟ ابزارهای سنجش سرعت — کدام ابزار چه چیزی میگوید معیارهای سرعت — TTFB، LCP، FCP و CLS به زبان سادهفصل ۲ — بهینهسازی تصاویر
فرمتهای تصویر — WebP، JPEG و PNG کجا استفاده شوند Lazy Load — لود تصاویر فقط وقتی لازم هستند تصاویر واکنشگرا — srcset و اندازه درست برای هر دستگاهفصل ۳ — کش و CDN
کش صفحه — قویترین بهینهسازی یککلیکی وردپرس کش مرورگر — بازدید دوم بدون دانلود دوباره CDN — نزدیککردن فایلهای سایت به کاربران کش آبجکت — سرعتدادن به کوئریهای تکراری دیتابیسفصل ۴ — کد و منابع
فشردهسازی CSS و JS — Minify، Combine و HTTP/2 بهینهسازی CSS — Remove Unused و CSS بحرانی بهینهسازی فونتها — فونت فارسی سبک و بدون پرش اسکریپتهای شخص ثالث — کنترل چت، تحلیل و تبلیغفصل ۵ — هاست و دیتابیس
انتخاب هاست — مهمترین تصمیم سرعت ارتقای PHP — سریعترین بهینهسازی رایگان پاکسازی دیتابیس — revisions، ترنزینت و اورهد کاهش افزونهها — هر افزونه هزینه دارد روتین بهینهسازی — نقشه راه کامل از امروزابزارهای سنجش سرعت — کدام ابزار چه چیزی میگوید
سه ابزار رایگان اصلی دارید: PageSpeed Insights (امتیاز + داده میدانی واقعی کاربران از CrUX + پیشنهادهای دقیق)، GTmetrix (آبشار کامل درخواستها و Waterfall برای پیدا کردن منبع کند) و سرچ کنسول (گزارش Core Web Vitals از داده میدانی). نکته مهم: امتیاز PageSpeed هدف نیست؛ «زمان واقعی لود» هدف است. سایتی با امتیاز ۷۰ ولی LCP دو ثانیه بهتر از سایت با امتیاز ۹۵ و LCP پنج ثانیه برای کاربر واقعی است.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
تست پایه با PageSpeed Insights
آدرس صفحه را بدهید و هر دو بخش «Field Data» (داده واقعی کاربران) و «Lab Data» (آزمایش) را جدا بخوانید. اگر Field خراب است ولی Lab خوب، مشکل معمولاً منابع سرور یا CDN است.
-
۲
خواندن آبشار با GTmetrix
در تب Waterfall ببینید کدام درخواستها طولانیترینها هستند: تصاویر بزرگ، فونتهای خارجی یا اسکریپتهای تبلیغاتی معمولاً سر بالا هستند.
-
۳
پایش مستمر با سرچ کنسول
گزارش Core Web Vitals داده سهماهه کاربران واقعی است؛ تغییرات را ماهانه چک کنید. این گزارش ملاک رتبه گوگل است نه امتیاز لابراتوار.
-
۴
تست از لوکیشنهای مختلف
اگر مخاطب شما ایرانی است، زمان لود از سرورهای اروپا (نزدیکترین نقطه به ایران) مهمتر از آمریکا است؛ در GTmetrix سرور لندن را انتخاب کنید.
نکات مهم
- ◆ تست را چندبار تکرار کنید؛ اولین تست همیشه بدترین است چون کش سرور هنوز گرم نیست.
- ◆ امتیاز ۹۰+ با نصب چند افزونه بهتر میشود ولی LCP واقعی با هاست و CDN بهتر میشود.
- ◆ با VPN و دسترسی واقعی ایرانی هم تست کنید — تجربه واقعی کاربر میتواند فرق زیادی با ابزارها داشته باشد.