فصل ۱ — مبانی API و HTTP
HTTP برای API — متد، کد وضعیت و هدر API چیست: قرارداد بین دو برنامه متدها: GET، POST، PUT، PATCH، DELETE کدهای وضعیت: زبان پاسخ سرور هدرهای مهم: Accept، Content-Type و CORS قراردادهای JSON: snake_case، تاریخ و پول REST در برابر RPC-style: انتخاب آگاهانه نگاهی به GraphQL: چه وقت ارزش دارد؟ چکلیست تصمیم API: REST یا GraphQL یا gRPC؟فصل ۲ — طراحی REST
منابع، آدرسها و ساختار REST درست منابع REST: اسممحور و روابط فیلتر و مرتبسازی و صفحهبندی Cursor pagination: feedهای پایدار فرمت خطا: code، message و fieldها مستندسازی با OpenAPI شناسههای عمومی: UUID، slug و امنیت URLفصل ۳ — امنیت و نسخهبندی
احراز API: API Key، JWT و OAuth 2 نسخهبندی، CORS و مدیریت خطای منظم API Key: ساده اما با قواعد JWT در API: access، refresh و revoke OAuth 2.0 برای APIهای عمومی CORS در عمل: فرانت و API جدا نسخهبندی: /v1 و سیاست تغییر rate limit عملی: لایهها و پاسخ اعتبارسنجی مرکزی با middleware شکلدهی پاسخ: فیلدهای خروجی و مخفیسازیفصل ۴ — مصرف API و کیفیت
مصرف API از فرانت: fetch، retry و حالتهای UI مصرف از فرانت: fetch با wrapper retry و backoff و timeout Idempotency-Key: تکرار امن POST SSE و streaming پاسخ Webhook: دریافت رویداد با تأیید امضا لایه API کلاینت: توابع endpoint تایپدار مصرف در اپ موبایل: token و offline WebSocket در معماری API مصرف API از سمت سرور: Node/PHPفصل ۵ — عملیات و کیفیت
پایش API: لاگ، متریک و trace cache در API: هدرها و cache-aside پاسخ لیست: meta، cursor و شمارش تست endpointها: integration با داده واقعی SDK و کلاینتهای آماده برای مصرفکنندگان محیطها: dev، staging و prod تغییر schema در API زنده تست بار: autocannon و نقاط شکست Pool اتصال دیتابیس در API کارهای دورهای API: کرون و صف گزارش فیلدهای انتخابی و پاسخ سبک بازبینی API در تیم: چکلیست PRفصل ۶ — پروژه: API فروشگاه
سؤالهای مصاحبه API: پاسخهای کوتاه چکلیست نهایی API حرفهای پروژه: schema و منابع فروشگاه پروژه: ساخت سفارش با موجودی و تراکنش پروژه: اتصال درگاه و callback امن پروژه: مستندسازی، تست و انتشارپروژه عملی پایان دوره
پروژه پایانی — API فروشگاه کوچک با احراز، CORS و مستنداتAPI Key: ساده اما با قواعد
API Key برای سرویسبهسرویس؛ ساخت امن، انتقال هدر و چرخش — برای کلاینتهای عمومی کافی نیست.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
ساخت
randomBytes(32) با prefix قابل شناسایی (sk_live_…)؛ hash در دیتابیس؛ نمایش فقط یکبار — کلید بیprefix در لاگ شناسا نیست.
-
۲
انتقال
هدر Authorization: Bearer یا X-API-Key — هدر نه query string (لاگها URL را نگه میدارند).
-
۳
چرخش و scope
دو کلید فعال همزمان (چرخش بدون downtime)؛ scopeها per key (read-only برای partner)؛ rate limit per key.
-
۴
کی کافی است؟
سرویسهای قابلاعتماد خودتان؛ برای SPA/mobile با کاربر نهایی JWT/session؛ کلید عمومی = سوءاستفاده.
نکات مهم
- ◆ کلید با prefix و hash ذخیره؛ نمایش یکبار.
- ◆ هدر نه query؛ لاگها URL نگه میدارند.
- ◆ چرخش با دو کلید فعال.
کد یا مسیر نمونه
Authorization: Bearer sk_live_9f8e7d…
// ساخت:
const key = "sk_live_" + crypto.randomBytes(24).toString("hex");
const hash = crypto.createHash("sha256").update(key).digest("hex");
اجرای زنده کد JavaScript
کد را ویرایش کنید و «اجرای کد» را بزنید — خروجی واقعی مرورگر همینجا رندر میشود؛ مثل آزمایشگاه w3schools.
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!