فصل ۱ — مبانی API و HTTP

HTTP برای API — متد، کد وضعیت و هدر API چیست: قرارداد بین دو برنامه متدها: GET، POST، PUT، PATCH، DELETE کدهای وضعیت: زبان پاسخ سرور هدرهای مهم: Accept، Content-Type و CORS قراردادهای JSON: snake_case، تاریخ و پول REST در برابر RPC-style: انتخاب آگاهانه نگاهی به GraphQL: چه وقت ارزش دارد؟ چک‌لیست تصمیم API: REST یا GraphQL یا gRPC؟

فصل ۲ — طراحی REST

منابع، آدرس‌ها و ساختار REST درست منابع REST: اسم‌محور و روابط فیلتر و مرتب‌سازی و صفحه‌بندی Cursor pagination: feedهای پایدار فرمت خطا: code، message و fieldها مستندسازی با OpenAPI شناسه‌های عمومی: UUID، slug و امنیت URL

فصل ۳ — امنیت و نسخه‌بندی

احراز API: API Key، JWT و OAuth 2 نسخه‌بندی، CORS و مدیریت خطای منظم API Key: ساده اما با قواعد JWT در API: access، refresh و revoke OAuth 2.0 برای APIهای عمومی CORS در عمل: فرانت و API جدا نسخه‌بندی: /v1 و سیاست تغییر rate limit عملی: لایه‌ها و پاسخ اعتبارسنجی مرکزی با middleware شکل‌دهی پاسخ: فیلدهای خروجی و مخفی‌سازی

فصل ۴ — مصرف API و کیفیت

مصرف API از فرانت: fetch، retry و حالت‌های UI مصرف از فرانت: fetch با wrapper retry و backoff و timeout Idempotency-Key: تکرار امن POST SSE و streaming پاسخ Webhook: دریافت رویداد با تأیید امضا لایه API کلاینت: توابع endpoint تایپ‌دار مصرف در اپ موبایل: token و offline WebSocket در معماری API مصرف API از سمت سرور: Node/PHP

فصل ۵ — عملیات و کیفیت

پایش API: لاگ، متریک و trace cache در API: هدرها و cache-aside پاسخ لیست: meta، cursor و شمارش تست endpointها: integration با داده واقعی SDK و کلاینت‌های آماده برای مصرف‌کنندگان محیط‌ها: dev، staging و prod تغییر schema در API زنده تست بار: autocannon و نقاط شکست Pool اتصال دیتابیس در API کارهای دوره‌ای API: کرون و صف گزارش فیلدهای انتخابی و پاسخ سبک بازبینی API در تیم: چک‌لیست PR

فصل ۶ — پروژه: API فروشگاه

سؤال‌های مصاحبه API: پاسخ‌های کوتاه چک‌لیست نهایی API حرفه‌ای پروژه: schema و منابع فروشگاه پروژه: ساخت سفارش با موجودی و تراکنش پروژه: اتصال درگاه و callback امن پروژه: مستندسازی، تست و انتشار

پروژه عملی پایان دوره

پروژه پایانی — API فروشگاه کوچک با احراز، CORS و مستندات
API & REST Tutorial فصل ۳ — امنیت و نسخه‌بندی درس آموزشی

API Key: ساده اما با قواعد

API Key برای سرویس‌به‌سرویس؛ ساخت امن، انتقال هدر و چرخش — برای کلاینت‌های عمومی کافی نیست.

مراحل قدم‌به‌قدم

  1. ۱

    ساخت

    randomBytes(32) با prefix قابل شناسایی (sk_live_…)؛ hash در دیتابیس؛ نمایش فقط یک‌بار — کلید بی‌prefix در لاگ شناسا نیست.

  2. ۲

    انتقال

    هدر Authorization: Bearer یا X-API-Key — هدر نه query string (لاگ‌ها URL را نگه می‌دارند).

  3. ۳

    چرخش و scope

    دو کلید فعال هم‌زمان (چرخش بدون downtime)؛ scopeها per key (read-only برای partner)؛ rate limit per key.

  4. ۴

    کی کافی است؟

    سرویس‌های قابل‌اعتماد خودتان؛ برای SPA/mobile با کاربر نهایی JWT/session؛ کلید عمومی = سوءاستفاده.

نکات مهم

  • ◆ کلید با prefix و hash ذخیره؛ نمایش یک‌بار.
  • ◆ هدر نه query؛ لاگ‌ها URL نگه می‌دارند.
  • ◆ چرخش با دو کلید فعال.

کد یا مسیر نمونه

Authorization: Bearer sk_live_9f8e7d…

// ساخت:
const key = "sk_live_" + crypto.randomBytes(24).toString("hex");
const hash = crypto.createHash("sha256").update(key).digest("hex");

اجرای زنده کد JavaScript

editor.html
در حال آماده‌سازی زمین بازی…

کد را ویرایش کنید و «اجرای کد» را بزنید — خروجی واقعی مرورگر همین‌جا رندر می‌شود؛ مثل آزمایشگاه w3schools.

پرسش و پاسخ این درس (۰)

هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!

دیدگاه خود را بنویسید

کپچا

دیدگاه شما پس از تأیید مدیر نمایش داده می‌شود.