فصل ۱ — مبانی API و HTTP
HTTP برای API — متد، کد وضعیت و هدر API چیست: قرارداد بین دو برنامه متدها: GET، POST، PUT، PATCH، DELETE کدهای وضعیت: زبان پاسخ سرور هدرهای مهم: Accept، Content-Type و CORS قراردادهای JSON: snake_case، تاریخ و پول REST در برابر RPC-style: انتخاب آگاهانه نگاهی به GraphQL: چه وقت ارزش دارد؟ چکلیست تصمیم API: REST یا GraphQL یا gRPC؟فصل ۲ — طراحی REST
منابع، آدرسها و ساختار REST درست منابع REST: اسممحور و روابط فیلتر و مرتبسازی و صفحهبندی Cursor pagination: feedهای پایدار فرمت خطا: code، message و fieldها مستندسازی با OpenAPI شناسههای عمومی: UUID، slug و امنیت URLفصل ۳ — امنیت و نسخهبندی
احراز API: API Key، JWT و OAuth 2 نسخهبندی، CORS و مدیریت خطای منظم API Key: ساده اما با قواعد JWT در API: access، refresh و revoke OAuth 2.0 برای APIهای عمومی CORS در عمل: فرانت و API جدا نسخهبندی: /v1 و سیاست تغییر rate limit عملی: لایهها و پاسخ اعتبارسنجی مرکزی با middleware شکلدهی پاسخ: فیلدهای خروجی و مخفیسازیفصل ۴ — مصرف API و کیفیت
مصرف API از فرانت: fetch، retry و حالتهای UI مصرف از فرانت: fetch با wrapper retry و backoff و timeout Idempotency-Key: تکرار امن POST SSE و streaming پاسخ Webhook: دریافت رویداد با تأیید امضا لایه API کلاینت: توابع endpoint تایپدار مصرف در اپ موبایل: token و offline WebSocket در معماری API مصرف API از سمت سرور: Node/PHPفصل ۵ — عملیات و کیفیت
پایش API: لاگ، متریک و trace cache در API: هدرها و cache-aside پاسخ لیست: meta، cursor و شمارش تست endpointها: integration با داده واقعی SDK و کلاینتهای آماده برای مصرفکنندگان محیطها: dev، staging و prod تغییر schema در API زنده تست بار: autocannon و نقاط شکست Pool اتصال دیتابیس در API کارهای دورهای API: کرون و صف گزارش فیلدهای انتخابی و پاسخ سبک بازبینی API در تیم: چکلیست PRفصل ۶ — پروژه: API فروشگاه
سؤالهای مصاحبه API: پاسخهای کوتاه چکلیست نهایی API حرفهای پروژه: schema و منابع فروشگاه پروژه: ساخت سفارش با موجودی و تراکنش پروژه: اتصال درگاه و callback امن پروژه: مستندسازی، تست و انتشارپروژه عملی پایان دوره
پروژه پایانی — API فروشگاه کوچک با احراز، CORS و مستنداتپایش API: لاگ، متریک و trace
پایش سه ستون: لاگ ساختیافته، متریک (RPS، latency، error rate) و request id — حادثه را با داده میبینید نه حدس.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
لاگ ساختیافته
هر درخواست: method، path، status، duration، user_id، request_id — pino/morgan؛ بدون body حساس.
-
۲
متریک
RPS، p50/p95 latency، error rate per endpoint — dashboard ساده یا Prometheus؛ افت p95 یعنی گلوگاه.
-
۳
request id
از nginx یا اپ بساز؛ در پاسخ هدر؛ در لاگ همهجا — ردیابی یک درخواست در چند سرویس.
-
۴
آلارم
error rate > ۵٪ یا p95 > ۱ ثانیه → پیام؛ health endpoint سبک برای بیت آپ.
نکات مهم
- ◆ request id در پاسخ و لاگ؛ ردیابی را ممکن میکند.
- ◆ p95 نه میانگین؛ tail latency UX واقعی است.
- ◆ آلارم روی نرخ و tail.
کد یا مسیر نمونه
log.info({ req_id, method: req.method, path: req.url, status: res.statusCode, ms: Date.now()-t0 }, "req");
// headers:
X-Request-Id: req_8f3c1
اجرای زنده کد JavaScript
کد را ویرایش کنید و «اجرای کد» را بزنید — خروجی واقعی مرورگر همینجا رندر میشود؛ مثل آزمایشگاه w3schools.
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!