فصل ۱ — آشنایی و شروع
HTML چیست و چطور کار میکند؟ انتخاب ویرایشگر و آمادهسازی محیط کار اسکلت پایه صفحه: DOCTYPE، html، head و body المانها: آناتومی تگها و تودرتویی اتریبیوتها: اطلاعات اضافه روی المانها تیترها: از h1 تا h6 و سلسلهمراتب درست پاراگرافها و قالببندی متن: p، br، hr و pre استایلدهی در HTML: اتریبیوت style و مسیر درست CSS قالببندی متن: strong، em، mark، sub و بقیه کامنتها: یادداشت در کد و دیباگ سریعفصل ۲ — رنگ، متن و باکسها
رنگها در وب: نام، HEX و RGB نویسههای خاص: از nbsp تا علامتهای نمادین بلاک و اینلاین: div و span و منطق چیدمانفصل ۳ — لینک، تصویر و رسانه
لینکها: تگ a با href و target تصاویر: تگ img با src، alt و اندازه جاسازی محتوای دیگر با iframe جدولها: ساخت داده جدولی درست و تمیز لیستها: ul، ol و لیستهای توصیفی class و id در عمل: هدفگیری المانهافصل ۴ — فرمها
فرمها: تگ form و جمعآوری داده کاربر انواع input: از text تا date و file اعتبارسنجی فرم بدون کدنویسی select، textarea و دکمههای فرمفصل ۵ — چندرسانهای و ساختار معنایی
صدا و تصویر متحرک: تگهای audio و video تگهای معنایی: header، nav، main، article و footer متاتگها و سئوی صفحه: title، description و OG دسترسپذیری (a11y): سایتی برای همه کاربرانفصل ۶ — فرم پیشرفته و المانهای تعاملی
اتریبیوتهای پیشرفته فرم: autocomplete، enctype و novalidate datalist و output: پیشنهاد خودکار و نمایش نتیجه progress و meter: نمایش پیشرفت و مقدار اندازهگیری details و summary: آکاردئون بومی بدون جاوااسکریپت dialog: مودال بومی مرورگر بدون کتابخانه template: قالب مخفی برای تکرار محتوا با JSفصل ۷ — head، انکودینگ و نمادها
تور کامل head: base، link، style و script charset و UTF-8: ریشه خرابی متن فارسی فاوآیکون: آیکون سایت در تب، بوکمارک و موبایل انکودینگ URL: فاصله چطور %20 میشود ایموجی و نمادها: یونیکد در صفحهفصل ۸ — گرافیک و واکنشگرایی
HTML واکنشگرا: viewport و پایههای طراحی واکنشگرا picture و srcset: تصویر مناسب هر صفحهنمایش SVG: گرافیک برداری داخل HTML canvas: بوم نقاشی با جاوااسکریپتفصل ۹ — APIهای مرورگر
Drag & Drop API: کشیدن و رها کردن المانها Web Storage: ذخیرهسازی در مرورگر با localStorage Geolocation API: گرفتن موقعیت کاربر Web Worker: پردازش سنگین بدون فریز شدن صفحهفصل ۱۰ — المانهای تکمیلی و جمعبندی
نقلقول و نشانی: blockquote، q، abbr و address کد در متن: code، kbd، samp و var Markdown در برابر HTML: کی از کدام؟ ARIA و نقشها: وقتی HTML بهتنهایی کافی نیست بهترین شیوهها و چکلیست نهایی HTMLدسترسپذیری (a11y): سایتی برای همه کاربران
دسترسپذیری یعنی سایت برای همه قابل استفاده باشد — از کاربر نابینا با صفحهخوان تا کاربر با کیبورد بدون ماوس. این کار هم وظیفه اخلاقی است، هم قانونی در خیلی کشورها و هم به سئو کمک میکند چون گوگل همان ساختاری را دوست دارد که صفحهخوانها. خبر خوب: ۸۰٪ دسترسپذیری با عادتهای ساده درست میشود.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
alt برای همه تصاویر معنیدار
کاربر نابینا تصویر را نمیبیند؛ صفحهخوان alt را میخواند. پس تصویر محتوایی باید alt توصیفی داشته باشد و تصویر تزئینی alt="" خالی تا صفحهخوان از آن بگذرد. بدون alt، صفحهخوان اسم فایل را میخواند که بیمعنی است.
-
۲
label برای همه فیلدهای فرم
فیلد بدون label برای صفحهخوان «کادر بینام» است. همیشه جفت label+for بسازید؛ در فرمهای ما از همین الگو استفاده شده. برای فیلدهای سفارشیشده با CSS، لیبل را با aria-label هم میتوان داد.
-
۳
ساختار تیتری درست
صفحهخوانها با کلیدهای میانبر از تیتر به تیتر میپرند؛ پس تیترها باید سلسلهمراتب درست داشته باشند و هیچ بخشی بدون تیتر نماند. همینطور لینکها باید متن معنیدار داشته باشند («راهنمای خرید» بهتر از «اینجا»).
-
۴
ناوبری کیبورد
بعضی کاربران بدون ماوس با Tab حرکت میکنند. عناصر بومی (a، button، input) این را خودکار دارند؛ فقط اگر المان سفارشی میسازید باید tabindex و رویداد کیبورد اضافه کنید. حلقه فوکوس (focus ring) مرورگر را با CSS حذف نکنید؛ فقط تمیزش کنید.
-
۵
کنتراست رنگ
متن باید نسبت کنتراست حداقل ۴.۵ به ۱ با پسزمینه داشته باشد تا کمبینها بخوانند. ابزار بررسی کنتراست در همین سایت نسبت WCAG را میسنجد؛ قبل از انتشار طرح، رنگها را چک کنید.
نکات مهم
- ◆ alt و label دو عادت طلایی — ۵۰٪ مسائل دسترسپذیری همین دو است.
- ◆ از outline:0 بدون جایگزین استفاده نکنید؛ کاربر کیبورد گم میشود.
- ◆ زبان صفحه را با lang="fa" اعلام کنید تا صفحهخوان فارسی بخواند.
کد یا مسیر نمونه
<img src="chart.png" alt="نمودار رشد فروش، اوج در مهر">
<label for="email">ایمیل</label>
<input type="email" id="email" name="email">
<nav aria-label="منوی اصلی">
<a href="/blog">وبلاگ آموزشی</a>
</nav>
اجرای زنده کد HTML
کد را ویرایش کنید و «اجرای کد» را بزنید — خروجی واقعی مرورگر همینجا رندر میشود؛ مثل آزمایشگاه w3schools.
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!