فصل ۱ — آشنایی و شروع
HTML چیست و چطور کار میکند؟ انتخاب ویرایشگر و آمادهسازی محیط کار اسکلت پایه صفحه: DOCTYPE، html، head و body المانها: آناتومی تگها و تودرتویی اتریبیوتها: اطلاعات اضافه روی المانها تیترها: از h1 تا h6 و سلسلهمراتب درست پاراگرافها و قالببندی متن: p، br، hr و pre استایلدهی در HTML: اتریبیوت style و مسیر درست CSS قالببندی متن: strong، em، mark، sub و بقیه کامنتها: یادداشت در کد و دیباگ سریعفصل ۲ — رنگ، متن و باکسها
رنگها در وب: نام، HEX و RGB نویسههای خاص: از nbsp تا علامتهای نمادین بلاک و اینلاین: div و span و منطق چیدمانفصل ۳ — لینک، تصویر و رسانه
لینکها: تگ a با href و target تصاویر: تگ img با src، alt و اندازه جاسازی محتوای دیگر با iframe جدولها: ساخت داده جدولی درست و تمیز لیستها: ul، ol و لیستهای توصیفی class و id در عمل: هدفگیری المانهافصل ۴ — فرمها
فرمها: تگ form و جمعآوری داده کاربر انواع input: از text تا date و file اعتبارسنجی فرم بدون کدنویسی select، textarea و دکمههای فرمفصل ۵ — چندرسانهای و ساختار معنایی
صدا و تصویر متحرک: تگهای audio و video تگهای معنایی: header، nav، main، article و footer متاتگها و سئوی صفحه: title، description و OG دسترسپذیری (a11y): سایتی برای همه کاربرانفصل ۶ — فرم پیشرفته و المانهای تعاملی
اتریبیوتهای پیشرفته فرم: autocomplete، enctype و novalidate datalist و output: پیشنهاد خودکار و نمایش نتیجه progress و meter: نمایش پیشرفت و مقدار اندازهگیری details و summary: آکاردئون بومی بدون جاوااسکریپت dialog: مودال بومی مرورگر بدون کتابخانه template: قالب مخفی برای تکرار محتوا با JSفصل ۷ — head، انکودینگ و نمادها
تور کامل head: base، link، style و script charset و UTF-8: ریشه خرابی متن فارسی فاوآیکون: آیکون سایت در تب، بوکمارک و موبایل انکودینگ URL: فاصله چطور %20 میشود ایموجی و نمادها: یونیکد در صفحهفصل ۸ — گرافیک و واکنشگرایی
HTML واکنشگرا: viewport و پایههای طراحی واکنشگرا picture و srcset: تصویر مناسب هر صفحهنمایش SVG: گرافیک برداری داخل HTML canvas: بوم نقاشی با جاوااسکریپتفصل ۹ — APIهای مرورگر
Drag & Drop API: کشیدن و رها کردن المانها Web Storage: ذخیرهسازی در مرورگر با localStorage Geolocation API: گرفتن موقعیت کاربر Web Worker: پردازش سنگین بدون فریز شدن صفحهفصل ۱۰ — المانهای تکمیلی و جمعبندی
نقلقول و نشانی: blockquote، q، abbr و address کد در متن: code، kbd، samp و var Markdown در برابر HTML: کی از کدام؟ ARIA و نقشها: وقتی HTML بهتنهایی کافی نیست بهترین شیوهها و چکلیست نهایی HTMLcharset و UTF-8: ریشه خرابی متن فارسی
کامپیوتر هر نویسه را با یک عدد ذخیره میکند؛ «کدگذاری کاراکتر» قراردادی است که میگوید کدام عدد به کدام نویسه میرسد. ASCII فقط انگلیسی را میفهمید، استانداردهای قدیمی هر زبان جدا بودند و UTF-8 همه زبانهای دنیا — از فارسی تا ایموجی — را در یک استاندارد جمع کرد. اگر charset را درست تنظیم نکنید، فارسی بهشکل Ø³ÙØ§Ù... نمایش داده میشود؛ رایجترین مشکل متن در سایتهای فارسی.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
چرا خرابی پیش میآید؟
وقتی فایل با UTF-8 ذخیره شده ولی مرورگر با انکودینگ دیگری بخواندش، هر بایت به نویسه غلط میرسد و متن به «Ø³Ùاٻ تبدیل میشود. مشکل از فونت نیست؛ از ناهماهنگی میان انکودینگ ذخیره و انکودینگ خواندن است.
-
۲
خط طلایی meta charset
<meta charset="UTF-8"> را در بالای head بگذارید — مرورگر تا دیدن این خط با حدس پیش میرود، پس جایش مهم است. حتی بهتر این است که سرور هم هدر Content-Type با charset=utf-8 بفرستد تا دو لایه اطمینان داشته باشید.
-
۳
ذخیره فایل هم مهم است
meta فقط اعلام میکند؛ خود فایل باید واقعاً با UTF-8 ذخیره شده باشد. در VS Code پایین-راست نوار وضعیت انکودینگ را نشان میدهد و با گزینه Save with Encoding درستش میکنید. Notepad قدیمی با ANSI ذخیره میکرد و همینجا خرابی میساخت.
-
۴
فایلهای دیگر هم UTF-8
فایل CSS و JS و JSON هم اگر متن فارسی دارند باید با UTF-8 ذخیره شوند؛ فایل CSS میتواند @charset "UTF-8"; را در خط اول داشته باشد. یک قاعده برای کل پروژه: همهچیز UTF-8، همهجا.
نکات مهم
- ◆ متا charset را هرگز از head حذف نکنید؛ رایجترین علت «متن عجیب» همین است.
- ◆ اگر متن در دیتابیس خراب شد ولی در فایل سالم است، انکودینگ جدول را چک کنید (utf8mb4).
- ◆ UTF-8 برای فارسی و انگلیسی یک استاندارد است؛ نیازی به انکودینگ جدا نیست.
کد یا مسیر نمونه
<!DOCTYPE html>
<html lang="fa" dir="rtl">
<head>
<!-- باید اولین عنصر داخل head باشد -->
<meta charset="UTF-8">
<title>تست فارسی</title>
</head>
<body>
<h1>متن فارسی سالم</h1>
<p>پیازِ خشک، عرقِ نیشکر — همه نویسهها درست.</p>
<p>ایموجی هم UTF-8 است: 🚀 ✅ 🎉</p>
</body>
</html>
اجرای زنده کد HTML
کد را ویرایش کنید و «اجرای کد» را بزنید — خروجی واقعی مرورگر همینجا رندر میشود؛ مثل آزمایشگاه w3schools.
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!