فصل ۱ — آشنایی و شروع
HTML چیست و چطور کار میکند؟ انتخاب ویرایشگر و آمادهسازی محیط کار اسکلت پایه صفحه: DOCTYPE، html، head و body المانها: آناتومی تگها و تودرتویی اتریبیوتها: اطلاعات اضافه روی المانها تیترها: از h1 تا h6 و سلسلهمراتب درست پاراگرافها و قالببندی متن: p، br، hr و pre استایلدهی در HTML: اتریبیوت style و مسیر درست CSS قالببندی متن: strong، em، mark، sub و بقیه کامنتها: یادداشت در کد و دیباگ سریعفصل ۲ — رنگ، متن و باکسها
رنگها در وب: نام، HEX و RGB نویسههای خاص: از nbsp تا علامتهای نمادین بلاک و اینلاین: div و span و منطق چیدمانفصل ۳ — لینک، تصویر و رسانه
لینکها: تگ a با href و target تصاویر: تگ img با src، alt و اندازه جاسازی محتوای دیگر با iframe جدولها: ساخت داده جدولی درست و تمیز لیستها: ul، ol و لیستهای توصیفی class و id در عمل: هدفگیری المانهافصل ۴ — فرمها
فرمها: تگ form و جمعآوری داده کاربر انواع input: از text تا date و file اعتبارسنجی فرم بدون کدنویسی select، textarea و دکمههای فرمفصل ۵ — چندرسانهای و ساختار معنایی
صدا و تصویر متحرک: تگهای audio و video تگهای معنایی: header، nav، main، article و footer متاتگها و سئوی صفحه: title، description و OG دسترسپذیری (a11y): سایتی برای همه کاربرانفصل ۶ — فرم پیشرفته و المانهای تعاملی
اتریبیوتهای پیشرفته فرم: autocomplete، enctype و novalidate datalist و output: پیشنهاد خودکار و نمایش نتیجه progress و meter: نمایش پیشرفت و مقدار اندازهگیری details و summary: آکاردئون بومی بدون جاوااسکریپت dialog: مودال بومی مرورگر بدون کتابخانه template: قالب مخفی برای تکرار محتوا با JSفصل ۷ — head، انکودینگ و نمادها
تور کامل head: base، link، style و script charset و UTF-8: ریشه خرابی متن فارسی فاوآیکون: آیکون سایت در تب، بوکمارک و موبایل انکودینگ URL: فاصله چطور %20 میشود ایموجی و نمادها: یونیکد در صفحهفصل ۸ — گرافیک و واکنشگرایی
HTML واکنشگرا: viewport و پایههای طراحی واکنشگرا picture و srcset: تصویر مناسب هر صفحهنمایش SVG: گرافیک برداری داخل HTML canvas: بوم نقاشی با جاوااسکریپتفصل ۹ — APIهای مرورگر
Drag & Drop API: کشیدن و رها کردن المانها Web Storage: ذخیرهسازی در مرورگر با localStorage Geolocation API: گرفتن موقعیت کاربر Web Worker: پردازش سنگین بدون فریز شدن صفحهفصل ۱۰ — المانهای تکمیلی و جمعبندی
نقلقول و نشانی: blockquote، q، abbr و address کد در متن: code، kbd، samp و var Markdown در برابر HTML: کی از کدام؟ ARIA و نقشها: وقتی HTML بهتنهایی کافی نیست بهترین شیوهها و چکلیست نهایی HTMLpicture و srcset: تصویر مناسب هر صفحهنمایش
ارسال یک تصویر سنگین برای همه دستگاهها هدر دادن پهنای باند موبایل است. HTML دو ابزار واکنشگرایی تصویر دارد: اتریبیوت srcset روی img که به مرورگر چند نسخه با اندازههای مختلف میدهد و خودش بهترین را انتخاب میکند، و تگ <picture> که کنترل کامل میدهد تا برای هر شرایطی (عرض صفحه یا پشتیبانی فرمت) یک source تعریف کنید. نتیجه: لود سریعتر و تصویر همیشه تیز.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
srcset با وزن پیکسلی
به img میدهید: srcset="p-400.jpg 400w, p-800.jpg 800w, p-1200.jpg 1200w" و با sizes میگویید تصویر در صفحه چقدر جا میگیرد: sizes="(max-width: 600px) 100vw, 50vw". مرورگر بر اساس عرض صفحه و چگالی نمایشگر نسخه مناسب را خودش برمیدارد.
-
۲
picture برای تغییر هنری
وقتی نسخه موبایل نه فقط کوچکتر بلکه متفاوت است (برش متفاوت، نسبت دیگر) از picture استفاده میکنید: داخل آن چند source با media و در آخر یک img اجباری. مرورگر اولین source که شرطش برقرار است را انتخاب میکند.
-
۳
فرمت مدرن با فالبک
الگوی رایج: source با type="image/webp" و بعد img با jpg — مرورگرهایی که WebP میفهمند نسخه سبکتر میگیرند و بقیه به jpg میروند. همین الگو با AVIF هم کار میکند.
-
۴
قواعد طلایی
تگ img داخل picture اجباری است چون fallback و حامل alt است؛ alt و width و height را روی خود img بنویسید نه روی source. تعداد نسخهها را معقول نگه دارید: معمولاً سه اندازه کافی است.
نکات مهم
- ◆ srcset را برای «همین تصویر در اندازههای مختلف» بزنید؛ picture را برای تصویر متفاوت.
- ◆ sizes را جدی بگیرید؛ بدون آن مرورگر حدس غلط میزند و نسخه بزرگ میفرستد.
- ◆ همیشه width و height روی img بنویسید تا صفحه هنگام لود نپرد.
کد یا مسیر نمونه
<!-- ۱) فرمت مدرن با فالبک -->
<picture>
<source type="image/avif" srcset="hero.avif">
<source type="image/webp" srcset="hero.webp">
<img src="hero.jpg" alt="بنر اصلی فروشگاه" width="1200" height="600">
</picture>
<!-- ۲) اندازههای مختلف با srcset و sizes -->
<img srcset="photo-400.jpg 400w, photo-800.jpg 800w, photo-1200.jpg 1200w"
sizes="(max-width: 600px) 100vw, 50vw"
src="photo-800.jpg" alt="نمایشگاه کتاب تهران" loading="lazy">
<!-- ۳) برش متفاوت برای موبایل (art direction) -->
<picture>
<source media="(max-width: 600px)" srcset="hero-portrait.jpg">
<img src="hero-landscape.jpg" alt="کاور دوره">
</picture>
اجرای زنده کد HTML
کد را ویرایش کنید و «اجرای کد» را بزنید — خروجی واقعی مرورگر همینجا رندر میشود؛ مثل آزمایشگاه w3schools.
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!