فصل ۱ — آشنایی با SQL و دیتابیس
دیتابیس رابطهای چیست و SQL چه میکند؟فصل ۲ — واکشی داده (SELECT)
SELECT — واکشی ستونها و سطرها LIKE، IN، BETWEEN و NULL — شرطهای حرفهای JOIN — ترکیب جدولها تجمیع پیشرفته: HAVING، CASE و توابع پنجرهایفصل ۳ — تغییر داده
INSERT، UPDATE و DELETE — نوشتن امنفصل ۴ — طراحی دیتابیس
طراحی جدول و روابط: PK، FK و نرمالسازیفصل ۵ — SQL در برنامه
SQL در PHP و Node — اتصال امن و ضد SQL Injectionپروژه عملی پایان دوره
پروژه پایانی ۱ — دیتابیس فروشگاه کوچک از طراحی تا گزارش پروژه پایانی ۲ — API وبلاگ با دیتابیس و Prepared Statementsطراحی جدول و روابط: PK، FK و نرمالسازی
طراحی دیتابیس = انتخاب جدولها، ستونها و روابط. کلید اصلی هر سطر را یکتا میکند؛ کلید خارجی (FOREIGN KEY) رابطه به جدول دیگر است و یکپارچگی را تضمین میکند. نرمالسازی یعنی هر داده فقط یکجا ذخیره شود تا تغییر یکجا نیاز به تغییر دهها سطر نداشته باشد.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
انواع رابطه
یک-به-چند: یک کاربر چند سفارش (FK روی سمت چند). چند-به-چند: دانشجو و درس با جدول واسط enrollments(student_id, course_id) که دو FK دارد. یک-به-یک: کاربر و پروفایل با FK یکتا — کمتر پیش میآید.
-
۲
قوانین ستون خوب
هر ستون اتمی است (آدرس را به شهر/خیابان بشکنید)، نوع دقیق دارد (INT برای سن، DECIMAL برای پول — float برای پول ممنوع!) و NULLable فقط با دلیل. ENUM برای لیست ثابت وضعیتها است نه رشته آزاد.
-
۳
نرمالسازی به زبان ساده
قانون ۱: هیچ ردیف تکراری و هیچ گروه ستونی تکراری. قانون ۲: ستونهای وابسته به کلید کامل. قانون ۳: هیچ داده وابسته به ستون غیرکلیدی (مثلاً ذخیره نام شهر در جدول سفارش بهجای city_id). سه قانون اول در ۹۰٪ پروژهها کافی است.
-
۴
ایندکس — سرعت با هزینه
ایندکس مثل فهرست کتاب است: SELECT با WHERE email = … از ایندکس email سریع میگذرد. ستونهای پرجستجو ایندکس بگیرید؛ اما هر ایندکس نوشتن را کمی کند میکند — همهجا ایندکس نزنید.
نکات مهم
- ◆ پول را با DECIMAL ذخیره کنید نه FLOAT؛ خطای گردکردن واقعی میسازد.
- ◆ هر جدول PRIMARY KEY دارد؛ حتی جدولهای واسط (کلید ترکیبی یا id).
- ◆ ON DELETE CASCADE فقط با فکر: حذف کاربر، سفارشهایش را هم پاک میکند.
کد یا مسیر نمونه
CREATE TABLE orders (
id INT AUTO_INCREMENT PRIMARY KEY,
user_id INT NOT NULL,
total DECIMAL(12,2) NOT NULL DEFAULT 0,
status ENUM('pending','paid','shipped','canceled') DEFAULT 'pending',
created_at DATETIME DEFAULT CURRENT_TIMESTAMP,
FOREIGN KEY (user_id) REFERENCES users(id) ON DELETE RESTRICT
);
CREATE INDEX idx_orders_user ON orders(user_id);
CREATE INDEX idx_orders_status ON orders(status);
-- جدول واسط چند-به-چند
CREATE TABLE enrollments (
student_id INT NOT NULL,
course_id INT NOT NULL,
enrolled_at DATETIME DEFAULT CURRENT_TIMESTAMP,
PRIMARY KEY (student_id, course_id),
FOREIGN KEY (student_id) REFERENCES students(id),
FOREIGN KEY (course_id) REFERENCES courses(id)
);
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!