فصل ۱ — آشنایی با SQL و دیتابیس
دیتابیس رابطهای چیست و SQL چه میکند؟فصل ۲ — واکشی داده (SELECT)
SELECT — واکشی ستونها و سطرها LIKE، IN، BETWEEN و NULL — شرطهای حرفهای JOIN — ترکیب جدولها تجمیع پیشرفته: HAVING، CASE و توابع پنجرهایفصل ۳ — تغییر داده
INSERT، UPDATE و DELETE — نوشتن امنفصل ۴ — طراحی دیتابیس
طراحی جدول و روابط: PK، FK و نرمالسازیفصل ۵ — SQL در برنامه
SQL در PHP و Node — اتصال امن و ضد SQL Injectionپروژه عملی پایان دوره
پروژه پایانی ۱ — دیتابیس فروشگاه کوچک از طراحی تا گزارش پروژه پایانی ۲ — API وبلاگ با دیتابیس و Prepared Statementsپروژه پایانی ۱ — دیتابیس فروشگاه کوچک از طراحی تا گزارش
پروژه پایانی اول: از صفر یک دیتابیس فروشگاه طراحی و پیاده میکنید: جدولهای کاربر، محصول و سفارش با روابط درست، داده نمونه و پنج گزارش مدیریتی — تمرین کامل چرخه DDL و DML.
راهحل قدمبهقدم پروژه
-
۱
هدف پروژه
طراحی سهجدوله فروشگاه با FK، درج داده نمونه و اجرای گزارشهای فروش بر اساس آن.
-
۲
الزامات و موارد موردنیاز
SQLite برای سادگی (sqlite3 app.db) یا MySQL؛ ترمینال دیتابیس؛ آشنایی با درسهای SELECT و JOIN.
-
۳
قدم ۱ — اسکیما را بنویسید
سه جدول: products(id, name, price DECIMAL, stock INT) و customers(id, name, email UNIQUE) و orders(id, customer_id FK, product_id FK, qty INT, total DECIMAL, created_at). قبل از نوشتن، روی کاغذ روابط را بکشید: هر سفارش به یک مشتری و یک محصول.
-
۴
قدم ۲ — داده نمونه واقعی
۵ محصول و ۴ مشتری و ۸ سفارش درج کنید؛ حداقل یک مشتری بدون سفارش بگذارید تا تفاوت INNER و LEFT را با چشم ببینید. تاریخها را پخش کنید تا گزارش ماهانه معنا بگیرد.
-
۵
قدم ۳ — گزارشهای پایه
گزارش ۱: پرفروشترین محصولات با SUM(qty). گزارش ۲: خرید هر مشتری با JOIN و SUM(total). گزارش ۳: مشتریان بدون سفارش با LEFT JOIN + IS NULL. هر گزارش را با انتظار ذهنیتان مقایسه کنید.
-
۶
قدم ۴ — گزارش ماهانه
گزارش فروش هر ماه: strftime('%Y-%m', created_at) در SQLite یا DATE_FORMAT در MySQL؛ با GROUP BY ماه و SUM(total). شماره ماهها باید مرتب باشند.
-
۷
قدم ۵ — امنیت و ایمنی
یک تراکنش تمرین کنید: افزایش qty سفارش و کاهش stock محصول باید با هم موفق یا با هم لغو شوند. بعد از آن، VIEW بسازید: CREATE VIEW customer_totals AS SELECT … تا گزارشها قابل استفاده مجدد شوند.
نکات مهم
- ◆ قبل از خواندن راهحل، خودتان حداقل ۳۰ دقیقه تلاش کنید؛ یادگیری واقعی در همین تلاش اتفاق میافتد.
- ◆ راهحل را بعد از دیدن، عمداً تغییر دهید و دوباره اجرا کنید تا با هر خط آن آشنا شوید.
- ◆ اگر جایی گیر کردید، فقط بخش مشکل را جستجو کنید، نه کل پروژه را — دامنه جستجوی کوچک یادگیری را عمیقتر میکند.
کد کامل راهحل پروژه
-- ۱) اسکیما
CREATE TABLE products (
id INTEGER PRIMARY KEY AUTOINCREMENT,
name TEXT NOT NULL,
price REAL NOT NULL CHECK (price >= 0),
stock INTEGER NOT NULL DEFAULT 0
);
CREATE TABLE customers (
id INTEGER PRIMARY KEY AUTOINCREMENT,
name TEXT NOT NULL,
email TEXT NOT NULL UNIQUE
);
CREATE TABLE orders (
id INTEGER PRIMARY KEY AUTOINCREMENT,
customer_id INTEGER NOT NULL REFERENCES customers(id),
product_id INTEGER NOT NULL REFERENCES products(id),
qty INTEGER NOT NULL CHECK (qty > 0),
total REAL NOT NULL,
created_at TEXT DEFAULT (datetime('now'))
);
-- ۲) داده نمونه
INSERT INTO products (name, price, stock) VALUES
('هندزفری', 250000, 40), ('کیف لپتاپ', 320000, 25),
('موس بیسیم', 180000, 60), ('ماوسپد', 90000, 100),
('شارژر فست', 210000, 55);
INSERT INTO customers (name, email) VALUES
('علی', 'ali@x.com'), ('سارا', 'sara@x.com'),
('مریم', 'm@x.com'), ('رضا', 'reza@x.com');
INSERT INTO orders (customer_id, product_id, qty, total) VALUES
(1, 1, 2, 500000), (1, 3, 1, 180000), (2, 2, 1, 320000),
(2, 5, 2, 420000), (3, 4, 3, 270000), (3, 1, 1, 250000);
-- ۳) گزارشها
SELECT p.name, SUM(o.qty) AS sold
FROM orders o JOIN products p ON p.id = o.product_id
GROUP BY p.id ORDER BY sold DESC;
SELECT c.name, COALESCE(SUM(o.total), 0) AS spent
FROM customers c LEFT JOIN orders o ON o.customer_id = c.id
GROUP BY c.id ORDER BY spent DESC;
SELECT c.name FROM customers c
LEFT JOIN orders o ON o.customer_id = c.id
WHERE o.id IS NULL;
SELECT strftime('%Y-%m', created_at) AS month, SUM(total) AS revenue
FROM orders GROUP BY month ORDER BY month;
خروجی مورد انتظار
خروجیهای مورد انتظار: پرفروشترینها: هندزفری (۳)، شارژر فست (۲)، ماوسپد (۳)، موس بیسیم (۱)، کیف لپتاپ (۱) خرید مشتریان: علی ۶۸۰٫۰۰۰؛ سارا ۷۴۰٫۰۰۰؛ مریم ۵۲۰٫۰۰۰؛ رضا ۰ مشتری بدون سفارش: رضا (اعداد بسته به داده شما کمی متفاوت میشود)
چالش اضافه (اختیاری)
دو ستون updated_at و soft delete به orders اضافه کنید و گزارش «سفارشهای لغوشده» بسازید.
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!