فصل ۱ — آشنایی با SQL و دیتابیس
دیتابیس رابطهای چیست و SQL چه میکند؟فصل ۲ — واکشی داده (SELECT)
SELECT — واکشی ستونها و سطرها LIKE، IN، BETWEEN و NULL — شرطهای حرفهای JOIN — ترکیب جدولها تجمیع پیشرفته: HAVING، CASE و توابع پنجرهایفصل ۳ — تغییر داده
INSERT، UPDATE و DELETE — نوشتن امنفصل ۴ — طراحی دیتابیس
طراحی جدول و روابط: PK، FK و نرمالسازیفصل ۵ — SQL در برنامه
SQL در PHP و Node — اتصال امن و ضد SQL Injectionپروژه عملی پایان دوره
پروژه پایانی ۱ — دیتابیس فروشگاه کوچک از طراحی تا گزارش پروژه پایانی ۲ — API وبلاگ با دیتابیس و Prepared Statementsپروژه پایانی ۲ — API وبلاگ با دیتابیس و Prepared Statements
پروژه پایانی دوم: تلفیق دورههای SQL و بکاند — یک API وبلاگ کوچک با Node.js (یا PHP) که پستها و کامنتها را در SQLite مینویسد و میخواند؛ همه کوئریها Prepared Statement با پارامتر.
راهحل قدمبهقدم پروژه
-
۱
هدف پروژه
ساخت CRUD پست + کامنت روی SQLite با عملیات پارامتری و یک گزارش JOIN.
-
۲
الزامات و موارد موردنیاز
Node.js با better-sqlite3 (npm i better-sqlite3) یا PHP با PDO؛ آشنایی با درسهای PDO و Express.
-
۳
قدم ۱ — اسکیما و اتصال
دو جدول: posts(id, title, body, created_at) و comments(id, post_id FK, author, body). اتصال را یکبار بسازید (db.ts یا db.js) و همهجا از آن import کنید.
-
۴
قدم ۲ — لایه داده پارامتری
توابع listPosts، getPost، createPost، addComment، listComments — همه با placeholder ?؛ حتی برای id و متن جستجو. تست حیاتی: تلاش برای تزریق ' OR 1=1 -- باید مثل متن معمولی رفتار شود نه دستور.
-
۵
قدم ۳ — مسیرهای API
GET /posts، GET /posts/:id (با کامنتهایش)، POST /posts، POST /posts/:id/comments و DELETE /posts/:id. کدهای وضعیت: 201 برای ساخت، 404 برای نبودن، 422 برای داده ناقص.
-
۶
قدم ۴ — گزارش و صفحهبندی
GET /stats با JOIN: تعداد کامنت هر پست و سه پست پرکامنتتر. صفحهبندی با LIMIT ? OFFSET ? و پاسخ meta شامل total.
-
۷
قدم ۵ — تست و تحویل
با curl همه مسیرها را تست کنید؛ خطای 404، تزریق، متن خالی و متن خیلی بلند را دستی امتحان کنید. فایل .db را به .gitignore ببرید و اسکریپت seed بسازید تا همتیمی داده اولیه داشته باشد.
نکات مهم
- ◆ قبل از خواندن راهحل، خودتان حداقل ۳۰ دقیقه تلاش کنید؛ یادگیری واقعی در همین تلاش اتفاق میافتد.
- ◆ راهحل را بعد از دیدن، عمداً تغییر دهید و دوباره اجرا کنید تا با هر خط آن آشنا شوید.
- ◆ اگر جایی گیر کردید، فقط بخش مشکل را جستجو کنید، نه کل پروژه را — دامنه جستجوی کوچک یادگیری را عمیقتر میکند.
کد کامل راهحل پروژه
// db.js (Node + better-sqlite3)
const Database = require("better-sqlite3");
const db = new Database("blog.db");
db.exec(`
CREATE TABLE IF NOT EXISTS posts (
id INTEGER PRIMARY KEY AUTOINCREMENT,
title TEXT NOT NULL,
body TEXT NOT NULL,
created_at TEXT DEFAULT (datetime('now'))
);
CREATE TABLE IF NOT EXISTS comments (
id INTEGER PRIMARY KEY AUTOINCREMENT,
post_id INTEGER NOT NULL REFERENCES posts(id) ON DELETE CASCADE,
author TEXT NOT NULL,
body TEXT NOT NULL
);
`);
module.exports = db;
// app.js
const db = require("./db");
const express = require("express");
const app = express();
app.use(express.json());
app.get("/posts", (req, res) => {
const page = Math.max(1, Number(req.query.page) || 1);
const limit = 10;
const rows = db.prepare("SELECT id, title, created_at FROM posts ORDER BY id DESC LIMIT ? OFFSET ?")
.all(limit, (page - 1) * limit);
const total = db.prepare("SELECT COUNT(*) AS c FROM posts").get().c;
res.json({ data: rows, meta: { page, total } });
});
app.get("/posts/:id", (req, res) => {
const post = db.prepare("SELECT * FROM posts WHERE id = ?").get(Number(req.params.id));
if (!post) return res.status(404).json({ error: "پست یافت نشد" });
post.comments = db.prepare("SELECT author, body FROM comments WHERE post_id = ?").all(post.id);
res.json(post);
});
app.post("/posts", (req, res) => {
const title = String(req.body?.title || "").trim();
const body = String(req.body?.body || "").trim();
if (title.length < 3 || body.length < 10) return res.status(422).json({ error: "عنوان/متن کوتاه است" });
const info = db.prepare("INSERT INTO posts (title, body) VALUES (?, ?)").run(title, body);
res.status(201).json({ id: info.lastInsertRowid, title, body });
});
app.get("/stats", (req, res) => {
const rows = db.prepare(`
SELECT p.id, p.title, COUNT(c.id) AS comments
FROM posts p LEFT JOIN comments c ON c.post_id = p.id
GROUP BY p.id ORDER BY comments DESC LIMIT 3
`).all();
res.json(rows);
});
app.listen(3000, () => console.log("Blog API روی :3000"));
اجرای زنده کد JavaScript
کد را ویرایش کنید و «اجرای کد» را بزنید — خروجی واقعی مرورگر همینجا رندر میشود؛ مثل آزمایشگاه w3schools.
خروجی مورد انتظار
تستهای مورد انتظار: POST پست موفق → 201 با id GET /posts → صفحهبندیشده با meta.total تلاش تزریق در title: ' OR 1=1 -- → ذخیره مثل متن معمولی (بدون اثر) GET /posts/999 → 404 فارسی GET /stats → سه پست پرکامنت با شمارش
چالش اضافه (اختیاری)
نسخه PHP با PDO بنویسید و تفاوتهای transaction و prepared بین دو دنیا را مستند کنید.
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!