SQL & Database Tutorial فصل ۱ — آشنایی با SQL و دیتابیس درس آموزشی

دیتابیس رابطه‌ای چیست و SQL چه می‌کند؟

دیتابیس رابطه‌ای یعنی داده در جدول‌ها با سطر (رکورد) و ستون (فیلد) و روابط بین جدول‌ها. SQL زبان استاندارد گفتگو با آن است: SELECT می‌خواند، INSERT می‌نویسد، UPDATE تغییر می‌دهد و DELETE حذف می‌کند. MySQL محبوب‌ترین سرور دیتابیس وب است و SQLite سبک‌ترین گزینه (یک فایل، بدون سرور) — سینتکس پایه هر دو یکی است.

مراحل قدم‌به‌قدم

  1. ۱

    جدول، سطر و ستون

    جدول users با ستون‌های id، name، email و هر سطر یک کاربر. هر جدول یک ستون کلید اصلی (PRIMARY KEY) دارد که هر سطر را یکتا می‌کند؛ معمولاً id خودکار افزایشی (AUTO_INCREMENT در MySQL، AUTOINCREMENT در SQLite).

  2. ۲

    زبان SQL دو نیم‌دارد

    نیمه DDL ساخت را می‌سازد (CREATE TABLE، ALTER، DROP) و نیمه DML داده را می‌چرخاند (SELECT، INSERT، UPDATE، DELETE). طراحی خوب جدول‌ها نصف معماری برنامه است.

  3. ۳

    MySQL یا SQLite برای شروع؟

    SQLite برای یادگیری و پروژه‌های کوچک عالی است: بدون نصب، فقط یک فایل. MySQL برای سایت‌های واقعی با کاربر همزمان. در این دوره هر دو را می‌بینید؛ دستورها فقط در جزئیات کوچک فرق دارند.

  4. ۴

    ابزار کار

    برای MySQL از phpMyAdmin یا MySQL Workbench؛ برای SQLite از DB Browser for SQLite. ولی قهرمان این دوره ترمینال است: mysql -u root -p یا sqlite3 app.db تا دستورها زیر انگشتان‌تان دربیاید.

نکات مهم

  • ◆ SQL حساس به بزرگی/کوچکی حروف کلیدواژه نیست اما نوشتن با حروف بزرگ خواناتر است.
  • ◆ همیشه نیم‌ویرگول ; پایان هر دستور در ترمینال لازم است.
  • ◆ قبل از UPDATE/DELETE در محیط واقعی، اول همان شرط را با SELECT ببینید.

کد یا مسیر نمونه

-- ساختن و دیدن جدول کاربران (MySQL)
CREATE TABLE users (
  id INT AUTO_INCREMENT PRIMARY KEY,
  name VARCHAR(100) NOT NULL,
  email VARCHAR(150) UNIQUE NOT NULL,
  created_at DATETIME DEFAULT CURRENT_TIMESTAMP
);

INSERT INTO users (name, email) VALUES ('علی', 'ali@example.com');
SELECT * FROM users;

-- خروجی:
-- | id | name | email            | created_at          |
-- | 1  | علی  | ali@example.com  | 2026-11-18 10:00:00 |

پرسش و پاسخ این درس (۰)

هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!

دیدگاه خود را بنویسید

کپچا

دیدگاه شما پس از تأیید مدیر نمایش داده می‌شود.