فصل ۱ — ترمینال و سیستم فایل
ترمینال چیست و چرا توسعهدهنده به آن نیاز دارد؟ دستکاری فایل و پوشه: cp، mv، rm و findفصل ۲ — دسترسی و پردازش
مجوزهای فایل: chmod، chown و کاربران پردازشها: ps، kill، پسزمینه و سرویسهای systemdفصل ۳ — متن، جستجو و خط لوله
grep، pipe و متنپردازش: قدرت خط لوله یونیکسفصل ۴ — سرور و نگهداری
SSH — اتصال امن به سرور و کلیدهای احراز مدیریت پکیج، کرون و نگهداری سرورپروژه عملی پایان دوره
پروژه پایانی — آمادهسازی سرور تازه برای میزبانی سایتمدیریت پکیج، کرون و نگهداری سرور
apt مدیر پکیج دبیان/اوبونتو است: نصب، آپدیت و حذف نرمافزار از مخازن معتبر. کرون وظایف زمانبندی میکند: بکاپ شبانه، پاکسازی لاگ، تمدید SSL. و نگهداری معیار سلامت: فضای دیسک و حافظه — سرورهای پر لاگ بدون پاکسازی دورهای پر میشوند.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
apt — نصب امن
sudo apt update فهرستها را تازه میکند؛ apt install -y nginx نصب؛ apt upgrade آپدیت همهچیز (روی تولید با احتیاط و بکاپ). حذف با apt remove و پاکسازی کامل با autoremove.
-
۲
کرون — زمانبندی
crontab -e ویرایش وظایف کاربر؛ قالب پنج فیلد: دقیقه ساعت روز ماه هفته دستور. مثال شبانه ۰۳:۳۰: 30 3 * * * /home/deploy/backup.sh. لاگ اجرا را به فایل بفرستید: >> /var/log/backup.log 2>&1 تا خطاها دیده شوند.
-
۳
فضا و حافظه
df -h فضای دیسک (نگهبان!)؛ du -sh * کدام پوشه پر کرده؛ free -h حافظه. دیسک ۹۰٪+ یعنی هشدار: لاگهای چرخشی با logrotate تنظیم کنید یا پاکسازی کرونی بگذارید.
-
۴
uptime و سرویسها
uptime مدتروشن و بار؛ systemctl status nginx سلامت سرویسها؛ top برای گلوگاه. چک لیست صبحگاهی سرور: df، uptime، journalctl -p err --since yesterday.
نکات مهم
- ◆ دستور کرون محیط متفاوت دارد؛ مسیرها را مطلق بنویسید و خروجی را لاگ کنید.
- ◆ df -h را هر صبح ببینید؛ دیسک پُر سرویس وب را بدون هشدار میخواباند.
- ◆ apt update را قبل از هر نصب بزنید؛ فهرست کهنه گاهی پکیج پیدا نمیکند.
کد یا مسیر نمونه
sudo apt update && sudo apt install -y htop certbot
# بکاپ شبانه با لاگ:
# crontab -e:
# 30 3 * * * /home/deploy/backup.sh >> /var/log/backup.log 2>&1
# 0 4 * * 0 docker system prune -f >> /var/log/docker-clean.log 2>&1
df -h / # دیسک ریشه
free -h # حافظه
uptime
sudo journalctl -p err --since "yesterday" --no-pager | tail -20
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!