فصل ۱ — ترمینال و سیستم فایل
ترمینال چیست و چرا توسعهدهنده به آن نیاز دارد؟ دستکاری فایل و پوشه: cp، mv، rm و findفصل ۲ — دسترسی و پردازش
مجوزهای فایل: chmod، chown و کاربران پردازشها: ps، kill، پسزمینه و سرویسهای systemdفصل ۳ — متن، جستجو و خط لوله
grep، pipe و متنپردازش: قدرت خط لوله یونیکسفصل ۴ — سرور و نگهداری
SSH — اتصال امن به سرور و کلیدهای احراز مدیریت پکیج، کرون و نگهداری سرورپروژه عملی پایان دوره
پروژه پایانی — آمادهسازی سرور تازه برای میزبانی سایتgrep، pipe و متنپردازش: قدرت خط لوله یونیکس
فلسفه یونیکس: هر ابزار یک کار کوچک را خوب انجام دهد و ابزارها با خط لوله (|) به هم زنجیر شوند. grep جستجوی متن است، wc میشمارد، sort و uniq مرتب و تفکیک میکنند، head/tail برش میدهند. با ترکیب اینها، ابزارهای تحلیل گزارش میسازید بدون هیچ زبان برنامهنویسی.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
grep — جستجو
grep 'error' app.log سطرهای حاوی error؛ -i بیتوجه به بزرگی حروف؛ -r بازگشتی در پوشه (جستجو در کل کد پروژه!)؛ -n شماره خط؛ -c شمارش. grep -rn 'TODO' src/ فهرست همه کارهای باقیمانده.
-
۲
خط لوله |
دستور قبلی را ورودی بعدی میکند: ps aux | grep nginx | grep -v grep فیلتر دوم خود grep را میبرد. زنجیره خوانا و ترکیبپذیر است — قلب اسکریپتهای یونیکس.
-
۳
wc، sort، uniq، tail
wc -l میشمارد؛ sort -rn عددی نزولی؛ uniq -c فقط مقادیر یکتا با شمارش (بعد از sort). tail -f log زنده؛ tail -n 20 صد سطر آخر. head -5 ده سطر اول برای چک سریع فایل.
-
۴
کاربرد واقعی: تحلیل لاگ دسترسی
همه IPها با شمارش مرتبشده: awk '{print $1}' access.log | sort | uniq -c | sort -rn | head -10 — ده IP پرتکرار در یک خط؛ همین الگو برای URLهای پرنظر و کدهای وضعیت.
نکات مهم
- ◆ -v با grep یعنی برعکس (حذف مطابقتها) — ترکیب grep | grep -v را یاد بگیرید.
- ◆ uniq بدون sort قبلی کار نمیکند؛ ترتیب زنجیره مهم است.
- ◆ زنجیره طولانی را مرحلهبهمرحله بسازید؛ هر بخش را جدا تست کنید.
کد یا مسیر نمونه
grep -rn 'function' src/ | wc -l
# 142
# ده IP پرتکرار در لاگ nginx:
awk '{print $1}' /var/log/nginx/access.log \
| sort | uniq -c | sort -rn | head -10
# کدهای وضعیت HTTP امروز:
grep '18/Nov/2026' /var/log/nginx/access.log \
| awk '{print $9}' | sort | uniq -c
# دنبالکردن زنده خطاهای PHP:
tail -f /var/log/php-fpm/www-error.log | grep -i error
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!