Linux & Terminal Tutorial فصل ۳ — متن، جستجو و خط لوله درس آموزشی

grep، pipe و متن‌پردازش: قدرت خط لوله یونیکس

فلسفه یونیکس: هر ابزار یک کار کوچک را خوب انجام دهد و ابزارها با خط لوله (|) به هم زنجیر شوند. grep جستجوی متن است، wc می‌شمارد، sort و uniq مرتب و تفکیک می‌کنند، head/tail برش می‌دهند. با ترکیب این‌ها، ابزارهای تحلیل گزارش می‌سازید بدون هیچ زبان برنامه‌نویسی.

مراحل قدم‌به‌قدم

  1. ۱

    grep — جستجو

    grep 'error' app.log سطرهای حاوی error؛ -i بی‌توجه به بزرگی حروف؛ -r بازگشتی در پوشه (جستجو در کل کد پروژه!)؛ -n شماره خط؛ -c شمارش. grep -rn 'TODO' src/ فهرست همه کارهای باقی‌مانده.

  2. ۲

    خط لوله |

    دستور قبلی را ورودی بعدی می‌کند: ps aux | grep nginx | grep -v grep فیلتر دوم خود grep را می‌برد. زنجیره خوانا و ترکیب‌پذیر است — قلب اسکریپت‌های یونیکس.

  3. ۳

    wc، sort، uniq، tail

    wc -l می‌شمارد؛ sort -rn عددی نزولی؛ uniq -c فقط مقادیر یکتا با شمارش (بعد از sort). tail -f log زنده؛ tail -n 20 صد سطر آخر. head -5 ده سطر اول برای چک سریع فایل.

  4. ۴

    کاربرد واقعی: تحلیل لاگ دسترسی

    همه IPها با شمارش مرتب‌شده: awk '{print $1}' access.log | sort | uniq -c | sort -rn | head -10 — ده IP پرتکرار در یک خط؛ همین الگو برای URLهای پرنظر و کدهای وضعیت.

نکات مهم

  • ◆ -v با grep یعنی برعکس (حذف مطابقت‌ها) — ترکیب grep | grep -v را یاد بگیرید.
  • ◆ uniq بدون sort قبلی کار نمی‌کند؛ ترتیب زنجیره مهم است.
  • ◆ زنجیره طولانی را مرحله‌به‌مرحله بسازید؛ هر بخش را جدا تست کنید.

کد یا مسیر نمونه

grep -rn 'function' src/ | wc -l
# 142

# ده IP پرتکرار در لاگ nginx:
awk '{print $1}' /var/log/nginx/access.log \
  | sort | uniq -c | sort -rn | head -10

# کدهای وضعیت HTTP امروز:
grep '18/Nov/2026' /var/log/nginx/access.log \
  | awk '{print $9}' | sort | uniq -c

# دنبال‌کردن زنده خطاهای PHP:
tail -f /var/log/php-fpm/www-error.log | grep -i error

پرسش و پاسخ این درس (۰)

هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!

دیدگاه خود را بنویسید

کپچا

دیدگاه شما پس از تأیید مدیر نمایش داده می‌شود.