فصل ۱ — ترمینال و سیستم فایل
ترمینال چیست و چرا توسعهدهنده به آن نیاز دارد؟ دستکاری فایل و پوشه: cp، mv، rm و findفصل ۲ — دسترسی و پردازش
مجوزهای فایل: chmod، chown و کاربران پردازشها: ps، kill، پسزمینه و سرویسهای systemdفصل ۳ — متن، جستجو و خط لوله
grep، pipe و متنپردازش: قدرت خط لوله یونیکسفصل ۴ — سرور و نگهداری
SSH — اتصال امن به سرور و کلیدهای احراز مدیریت پکیج، کرون و نگهداری سرورپروژه عملی پایان دوره
پروژه پایانی — آمادهسازی سرور تازه برای میزبانی سایتمجوزهای فایل: chmod، chown و کاربران
هر فایل سه مجموعه مجوز دارد: خواندن (r)، نوشتن (w)، اجرا (x) برای سه گروه: مالک، گروه، دیگران. chmod سطح دسترسی میدهد، chown مالک را عوض میکند. عدد ۷۵۵ یعنی مالک همهچیز، بقیه فقط خواندن و اجرا — الگوی استاندارد سرورها. مجوز غلط یکی از سه خطای رایج استقرار است (دو تای دیگر: مالکیت غلط و سلیکت-فا PHP).
مراحل قدمبهقدم
-
۱
خواندن خروجی ls -l
drwxr-xr-x یعنی: نوع (d پوشه)، مالک rwx، گروه r-x، دیگر r-x. عدد معادل: r=4، w=2، x=1؛ 7=rwx، 5=r-x، 6=rw-؛ پس 755 = rwxr-xr-x.
-
۲
chmod — عددی و نمادین
chmod 755 script.sh الگوی رایج؛ chmod 644 data.txt فایل داده عادی؛ chmod 600 .env فقط مالک میخواند — فایل سکرت باید همین باشد. نمادین: chmod u+x script.sh فقط اجرا برای مالک.
-
۳
chown — مالکیت
sudo chown -R www-data:www-data /var/www/site مالکیت سایت به کاربر وبسرور؛ بدون آن PHP نمیتواند بنویسد و آپلود میشکند. -R بازگشتی کل درخت.
-
۴
کاربران و sudo
whoami چه کسی هستم، sudo دستور با دسترسی root، su - کاربر دیگر. گروهها: sudo usermod -aG docker amir کاربر را به گروه docker میبرد تا بدون sudo دستور docker بزند — خروج و ورود دوباره لازم است.
نکات مهم
- ◆ فایل سکرت (.env) با chmod 600 و مالک درست — ۶۴۴ یعنی همه کاربران سرور میخوانند.
- ◆ پوشههای نوشتنی PHP: مالک www-data و 755؛ هرگز 777 نه — معادل در ورودی عمومی است.
- ◆ بعد از usermod به گروه جدید، session فعلی گروه را نمیبیند: exit و ssh دوباره.
کد یا مسیر نمونه
ls -l app.php
# -rw-r--r-- 1 amir amir 1234 app.php
chmod 755 deploy.sh # اجرا شدن اسکریپت
chmod 600 .env # سکرت فقط مالک
sudo chown -R www-data:www-data /var/www/site
sudo usermod -aG docker amir
# بررسی مجوز اجرا:
./deploy.sh
# Permission denied? → chmod +x deploy.sh
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!