Linux & Terminal Tutorial فصل ۲ — دسترسی و پردازش درس آموزشی

مجوزهای فایل: chmod، chown و کاربران

هر فایل سه مجموعه مجوز دارد: خواندن (r)، نوشتن (w)، اجرا (x) برای سه گروه: مالک، گروه، دیگران. chmod سطح دسترسی می‌دهد، chown مالک را عوض می‌کند. عدد ۷۵۵ یعنی مالک همه‌چیز، بقیه فقط خواندن و اجرا — الگوی استاندارد سرورها. مجوز غلط یکی از سه خطای رایج استقرار است (دو تای دیگر: مالکیت غلط و سلیکت-فا PHP).

مراحل قدم‌به‌قدم

  1. ۱

    خواندن خروجی ls -l

    drwxr-xr-x یعنی: نوع (d پوشه)، مالک rwx، گروه r-x، دیگر r-x. عدد معادل: r=4، w=2، x=1؛ 7=rwx، 5=r-x، 6=rw-؛ پس 755 = rwxr-xr-x.

  2. ۲

    chmod — عددی و نمادین

    chmod 755 script.sh الگوی رایج؛ chmod 644 data.txt فایل داده عادی؛ chmod 600 .env فقط مالک می‌خواند — فایل سکرت باید همین باشد. نمادین: chmod u+x script.sh فقط اجرا برای مالک.

  3. ۳

    chown — مالکیت

    sudo chown -R www-data:www-data /var/www/site مالکیت سایت به کاربر وب‌سرور؛ بدون آن PHP نمی‌تواند بنویسد و آپلود می‌شکند. -R بازگشتی کل درخت.

  4. ۴

    کاربران و sudo

    whoami چه کسی هستم، sudo دستور با دسترسی root، su - کاربر دیگر. گروه‌ها: sudo usermod -aG docker amir کاربر را به گروه docker می‌برد تا بدون sudo دستور docker بزند — خروج و ورود دوباره لازم است.

نکات مهم

  • ◆ فایل سکرت (.env) با chmod 600 و مالک درست — ۶۴۴ یعنی همه کاربران سرور می‌خوانند.
  • ◆ پوشه‌های نوشتنی PHP: مالک www-data و 755؛ هرگز 777 نه — معادل در ورودی عمومی است.
  • ◆ بعد از usermod به گروه جدید، session فعلی گروه را نمی‌بیند: exit و ssh دوباره.

کد یا مسیر نمونه

ls -l app.php
# -rw-r--r-- 1 amir amir 1234 app.php
chmod 755 deploy.sh      # اجرا شدن اسکریپت
chmod 600 .env           # سکرت فقط مالک
sudo chown -R www-data:www-data /var/www/site
sudo usermod -aG docker amir

# بررسی مجوز اجرا:
./deploy.sh
# Permission denied? → chmod +x deploy.sh

پرسش و پاسخ این درس (۰)

هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!

دیدگاه خود را بنویسید

کپچا

دیدگاه شما پس از تأیید مدیر نمایش داده می‌شود.