فصل ۱ — مبانی UI/UX
UI و UX چیست و چه تفاوتی دارند؟ فرایند دیزاینثینکینگ در پنج مرحله قوانین روانشناسی که هر طراح باید بلد باشد ابزارهای طراح و گردشکار یک پروژهفصل ۲ — تحقیق و ساختار محصول
تحقیق کاربر: روشهای کیفی و کمّی مصاحبه کاربر: سؤالهای درست و خطاهای رایج پرسونا و سناریو: چهرهسازی از کاربر واقعی نقشه سفر کاربر: از برخورد اول تا هدف معماری اطلاعات و فلوی کاربر وایرفریم کمدقت: طرح اولیه روی کاغذ و فیگما وایرفریم پردقت: پل به طراحی نهاییفصل ۳ — فیگما و پروتوتایپ
شروع کار با فیگما: فریم، لایه و صفحه Auto Layout: چیدمان هوشمند در فیگما کامپوننت و واریانت در فیگما پروتوتایپ تعاملی و تست با آنفصل ۴ — مبانی بصری: چیدمان، تایپ و رنگ
اصول گشتالت: مغز چطور گروه میکند؟ سلسلهمراتب بصری: چشم اول کجا میرود؟ گرید و سیستم ستونها فاصلهگذاری، سیستم ۸ پیکسلی و فضای سفید تایپوگرافی UI و مقیاس تایپ تایپوگرافی فارسی: فونتها و قواعد مخصوص رنگ در UI: هارمونی و قانون ۶۰-۳۰-۱۰ کنتراست رنگ و استاندارد WCAG رنگ در کد: متغیرهای CSS و تم تاریکفصل ۵ — کامپوننتها و فیدبک
دکمهها و حالتهای تعاملی طراحی فرم: فیلد، لیبل و اعتبارسنجی UX نویگیشن: منو، تبها و breadcrumbs آیکونگرافی: یک زبان بصری منظم تصاویر و رسانه: اندازه، نسبت و بارگذاری مودال و دیالوگ: وقتی وقفه لازم است توست و نوتیفیکیشن: فیدبک بدون وقفه لودینگ، اسکلتون و پیشرفتفصل ۶ — ریسپانسیو و دسترسپذیری
طراحی موبایلفرست ریسپانسیو و بریکپوینتها دسترسپذیری: طراحی برای همه ARIA و ناوبری کیبورد طراحی RTL برای فارسی میکرواینترکشن و انیمیشن با معنافصل ۷ — دیزاین سیستم و تحویل
دیزاین سیستم: توکن، کامپوننت و مستندسازی توکنهای دیزاین: پل فیگما و کد تحویل به توسعهدهنده (Handoff) بازبینی پیادهسازی (Design QA)فصل ۸ — ارزیابی و مسیر حرفهای
ده اصل کاربردپذیری نیلسن تست کاربردپذیری: دیدن کاربر واقعی تست A/B: تصمیم با داده متریکهای UX: اندازهگیری تجربه پورتفولیو و نوشتن کیساستادیدسترسپذیری: طراحی برای همه
دسترسپذیری (a11y) یعنی محصول برای کاربران کمبینا، ناشنوا، با محدودیت حرکتی و حتی در شرایط موقت (آفتاب، دست شکسته) قابل استفاده باشد. استاندارد جهانی WCAG چهار اصل دارد: قابل ادراک، قابل استفاده، قابل فهم و مقاوم. بیشتر قواعد سادهاند: کنتراست کافی، هدف لمسی بزرگ، نویگیشن کیبورد کامل و متن جایگزین تصاویر.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
چهار اصل WCAG
قابل ادراک: اطلاعات با چند حس در دسترس (متن جایگزین، زیرنویس). قابل استفاده: همهچیز با کیبورد هم ممکن است. قابل فهم: زبان ساده و خطاهای روشن. مقاوم: با ابزارهای کمکی (اسکرینریدر) کار میکند. سطوح A و AA و AAA دارد و AA هدف عملی وب است.
-
۲
قواعد پرتکرار در روزمره
کنتراست متن حداقل ۴٫۵:۱ (درس رنگ)، هدف لمسی ۴۴px، هر فیلد با label واقعی، آیکونهای تنها با aria-label، و هرگز رنگ تنها برای انتقال معنا — لینک علاوه بر رنگ underline دارد. زبان دکمهها و خطاها هم بخشی از دسترسپذیری است؛ پیام مبهم برای همه سخت است.
-
۳
تست ساده روزمره
سه تست سریع: صفحات را فقط با Tab بگردید؛ با اسکرینریدر گوشی (VoiceOver/TalkBack) صفحه اصلی را بشنوید؛ و صفحه را سیاهوسفید و بدون تصاویر ببینید. افزونههای مثل axe DevTools خطاهای معمول را در چند ثانیه پیدا میکنند.
نکات مهم
- ◆ دسترسپذیری را از اول بسازید؛ افزودنش بعداً گرانتر و ناقصتر است.
- ◆ outline فوکوس را حذف نکنید؛ کاربران کیبورد بدون آن گم میشوند.
- ◆ متنهای جایگزین را توصیفی بنویسید، نه «تصویر»؛ اسکرینریدر جمله میخواند نه نام فایل.
کد یا مسیر نمونه
/* اصول دسترسپذیری در استایل */
:focus-visible {
outline: 3px solid var(--brand);
outline-offset: 2px; /* فوکوس همیشه مرئی */
}
.btn, .nav-link, input, select {
min-height: 44px; /* هدف لمسی */
}
.sr-only { /* متن برای اسکرینریدر */
position: absolute;
width: 1px; height: 1px;
overflow: hidden;
clip-path: inset(50%);
}
@media (prefers-reduced-motion: reduce) {
* { animation: none !important; transition: none !important; }
}
اجرای زنده کد CSS
کد را ویرایش کنید و «اجرای کد» را بزنید — خروجی واقعی مرورگر همینجا رندر میشود؛ مثل آزمایشگاه w3schools.
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!