فصل ۱ — مبانی UI/UX
UI و UX چیست و چه تفاوتی دارند؟ فرایند دیزاینثینکینگ در پنج مرحله قوانین روانشناسی که هر طراح باید بلد باشد ابزارهای طراح و گردشکار یک پروژهفصل ۲ — تحقیق و ساختار محصول
تحقیق کاربر: روشهای کیفی و کمّی مصاحبه کاربر: سؤالهای درست و خطاهای رایج پرسونا و سناریو: چهرهسازی از کاربر واقعی نقشه سفر کاربر: از برخورد اول تا هدف معماری اطلاعات و فلوی کاربر وایرفریم کمدقت: طرح اولیه روی کاغذ و فیگما وایرفریم پردقت: پل به طراحی نهاییفصل ۳ — فیگما و پروتوتایپ
شروع کار با فیگما: فریم، لایه و صفحه Auto Layout: چیدمان هوشمند در فیگما کامپوننت و واریانت در فیگما پروتوتایپ تعاملی و تست با آنفصل ۴ — مبانی بصری: چیدمان، تایپ و رنگ
اصول گشتالت: مغز چطور گروه میکند؟ سلسلهمراتب بصری: چشم اول کجا میرود؟ گرید و سیستم ستونها فاصلهگذاری، سیستم ۸ پیکسلی و فضای سفید تایپوگرافی UI و مقیاس تایپ تایپوگرافی فارسی: فونتها و قواعد مخصوص رنگ در UI: هارمونی و قانون ۶۰-۳۰-۱۰ کنتراست رنگ و استاندارد WCAG رنگ در کد: متغیرهای CSS و تم تاریکفصل ۵ — کامپوننتها و فیدبک
دکمهها و حالتهای تعاملی طراحی فرم: فیلد، لیبل و اعتبارسنجی UX نویگیشن: منو، تبها و breadcrumbs آیکونگرافی: یک زبان بصری منظم تصاویر و رسانه: اندازه، نسبت و بارگذاری مودال و دیالوگ: وقتی وقفه لازم است توست و نوتیفیکیشن: فیدبک بدون وقفه لودینگ، اسکلتون و پیشرفتفصل ۶ — ریسپانسیو و دسترسپذیری
طراحی موبایلفرست ریسپانسیو و بریکپوینتها دسترسپذیری: طراحی برای همه ARIA و ناوبری کیبورد طراحی RTL برای فارسی میکرواینترکشن و انیمیشن با معنافصل ۷ — دیزاین سیستم و تحویل
دیزاین سیستم: توکن، کامپوننت و مستندسازی توکنهای دیزاین: پل فیگما و کد تحویل به توسعهدهنده (Handoff) بازبینی پیادهسازی (Design QA)فصل ۸ — ارزیابی و مسیر حرفهای
ده اصل کاربردپذیری نیلسن تست کاربردپذیری: دیدن کاربر واقعی تست A/B: تصمیم با داده متریکهای UX: اندازهگیری تجربه پورتفولیو و نوشتن کیساستادیفاصلهگذاری، سیستم ۸ پیکسلی و فضای سفید
فاصلهها همان چیزی هستند که صفحه را «طراحیشده» یا «درهم» نشان میدهند؛ سیستم ۸ پیکسلی یعنی همه فاصلهها مضرب ۸ (یا نیمواحد ۴): ۸، ۱۶، ۲۴، ۳۲ و ۴۸. فضای سفید (negative space) عنصر فعال طراحی است، نه خالی جا: گروهبندی میکند، تمرکز میدهد و تنفس میدهد. فرمول عملی: فاصله داخل گروه کمتر از فاصله بین گروهها.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
مقیاس فاصله
یک مقیاس ثابت تعریف کنید و فقط از آن استفاده کنید: 4 / 8 / 12 / 16 / 24 / 32 / 48 / 64. پدینگ کارت معمولاً ۱۶ یا ۲۴، فاصله آیتمهای لیست ۸ تا ۱۲، فاصله بین بخشهای صفحه ۳۲ تا ۶۴. مقادیر میانی مثل ۱۳ فقط وقتی مجازند که واقعاً لازم باشند؛ نه بهعنوان عادت.
-
۲
رابطه فاصله و ادراک
گشتالت مجاورت اینجا کار میکند: فاصله بین عنوان و متنش باید کمتر از فاصله متن با بخش بعدی باشد تا عنوان به متنش بچسبد. قاعده کاربردی برای کارتها: padding از gap بزرگتر؛ اگر برعکس شود، محتواها بین دو کارت مخلوط دیده میشوند.
-
۳
فضای سفید را از خودتان نگیرید
از وسواس پر کردن حاشیهها پرهیز کنید؛ فاصله خالی اطراف عنوان بزرگ، قدرتش را چند برابر میکند. در صفحات متراکم (داشبورد) هم حداقل تنفس لازم است: بین بخشها و کنار عناصر تعاملی. صفحه خفه، صفحهای است که کاربر در آن نفس نمیکشد.
نکات مهم
- ◆ فاصلهها را در فیگما با Auto Layout gap و در کد با متغیر CSS یکسان نگه دارید.
- ◆ برای سنجش، اسکرینشات را از بیرون ببینید؛ فاصلههای ناهماهنگ فوراً چشم را میگیرند.
- ◆ چند فاصله معنادار بهتر از ده فاصله بیقاعده است؛ هر فاصله یک تصمیم است.
کد یا مسیر نمونه
/* مقیاس فاصله بهشکل توکنهای CSS */
:root {
--space-1: 4px;
--space-2: 8px;
--space-3: 16px;
--space-4: 24px;
--space-6: 48px;
--space-8: 64px;
}
.card { padding: var(--space-3); } /* داخل کارت */
.card-list { gap: var(--space-2); } /* بین آیتمها */
.section + .section { margin-top: var(--space-6); } /* بین بخشها */
.card > .card-body { margin-top: var(--space-2); } /* عنوان نزدیک بدنه */
اجرای زنده کد CSS
کد را ویرایش کنید و «اجرای کد» را بزنید — خروجی واقعی مرورگر همینجا رندر میشود؛ مثل آزمایشگاه w3schools.
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!