فصل ۱ — مبانی UI/UX
UI و UX چیست و چه تفاوتی دارند؟ فرایند دیزاینثینکینگ در پنج مرحله قوانین روانشناسی که هر طراح باید بلد باشد ابزارهای طراح و گردشکار یک پروژهفصل ۲ — تحقیق و ساختار محصول
تحقیق کاربر: روشهای کیفی و کمّی مصاحبه کاربر: سؤالهای درست و خطاهای رایج پرسونا و سناریو: چهرهسازی از کاربر واقعی نقشه سفر کاربر: از برخورد اول تا هدف معماری اطلاعات و فلوی کاربر وایرفریم کمدقت: طرح اولیه روی کاغذ و فیگما وایرفریم پردقت: پل به طراحی نهاییفصل ۳ — فیگما و پروتوتایپ
شروع کار با فیگما: فریم، لایه و صفحه Auto Layout: چیدمان هوشمند در فیگما کامپوننت و واریانت در فیگما پروتوتایپ تعاملی و تست با آنفصل ۴ — مبانی بصری: چیدمان، تایپ و رنگ
اصول گشتالت: مغز چطور گروه میکند؟ سلسلهمراتب بصری: چشم اول کجا میرود؟ گرید و سیستم ستونها فاصلهگذاری، سیستم ۸ پیکسلی و فضای سفید تایپوگرافی UI و مقیاس تایپ تایپوگرافی فارسی: فونتها و قواعد مخصوص رنگ در UI: هارمونی و قانون ۶۰-۳۰-۱۰ کنتراست رنگ و استاندارد WCAG رنگ در کد: متغیرهای CSS و تم تاریکفصل ۵ — کامپوننتها و فیدبک
دکمهها و حالتهای تعاملی طراحی فرم: فیلد، لیبل و اعتبارسنجی UX نویگیشن: منو، تبها و breadcrumbs آیکونگرافی: یک زبان بصری منظم تصاویر و رسانه: اندازه، نسبت و بارگذاری مودال و دیالوگ: وقتی وقفه لازم است توست و نوتیفیکیشن: فیدبک بدون وقفه لودینگ، اسکلتون و پیشرفتفصل ۶ — ریسپانسیو و دسترسپذیری
طراحی موبایلفرست ریسپانسیو و بریکپوینتها دسترسپذیری: طراحی برای همه ARIA و ناوبری کیبورد طراحی RTL برای فارسی میکرواینترکشن و انیمیشن با معنافصل ۷ — دیزاین سیستم و تحویل
دیزاین سیستم: توکن، کامپوننت و مستندسازی توکنهای دیزاین: پل فیگما و کد تحویل به توسعهدهنده (Handoff) بازبینی پیادهسازی (Design QA)فصل ۸ — ارزیابی و مسیر حرفهای
ده اصل کاربردپذیری نیلسن تست کاربردپذیری: دیدن کاربر واقعی تست A/B: تصمیم با داده متریکهای UX: اندازهگیری تجربه پورتفولیو و نوشتن کیساستادیARIA و ناوبری کیبورد
ARIA مجموعه اتریبیوتهایی است که معنای عناصر را به اسکرینریدر میدهد: role، aria-label، aria-expanded و aria-live. قاعده اول ARIA این است که به HTML معنایی تکیه کنید و ARIA فقط برای مواردی که HTML جواب نمیدهد استفاده شود. ناوبری کیبورد هم بخش جداناپذیر آن است: Tab ترتیب منطقی، Enter فعالسازی و Escape بستن.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
اول HTML معنایی، بعد ARIA
button و nav و label خودشان معنا دارند؛ div با role="button" و listenerهای دستی فقط وقتی لازم است که واقعاً چارهای نباشد. ARIA بیشتر یعنی اشتباه بیشتر؛ هر aria-label باید واقعاً اطلاعات اضافه بدهد نه تکرار متن دیدهشده.
-
۲
اتریبیوتهای پرکاربرد
aria-expanded برای منوها و آکاردئون وضعیت باز/بسته را اعلام میکند؛ aria-current="page" آیتم فعال منو را میگوید؛ aria-describedby متن خطا را به فیلد میچسباند؛ و aria-live="polite" تغییرات داینامیک (توست، شمارنده نتایج) را بدون قطع کاربر اعلام میکند.
-
۳
کیبورد کامل
ترتیب Tab را با ترتیب بصری همخوان کنید (DOM را عوض نکنید برای جابجایی بصری)؛ همه اکشنها با Enter یا Space فعال شوند؛ در منوها و تبها از کلیدهای جهت استفاده کنید و Escape پنلها را ببندد. پسزمینهای که با مودال باز میشود، از Tab خارج نشود (focus trap) تا کاربر در پسزمینه گم نشود.
نکات مهم
- ◆ ARIA را با اسکرینریدر واقعی تست کنید؛ نوشتن aria بدون شنیدن، حدس است.
- ◆ aria-hidden="true" روی آیکونهای تزئینی بگذارید تا خوانده نشوند.
- ◆ روی دکمه فقط Space و Enter فعال میکنند؛ روی لینک فقط Enter — رفتار پیشفرض را حفظ کنید.
کد یا مسیر نمونه
<!-- منوی بازشدنی با وضعیت اعلامشده -->
<button
class="menu-btn"
aria-expanded="false"
aria-controls="main-menu"
aria-label="باز کردن منو">
منو
</button>
<ul id="main-menu" class="menu" hidden>
<li><a href="/products" aria-current="page">محصولات</a></li>
<li><a href="/orders">سفارشها</a></li>
</ul>
<!-- شمارنده نتایج زنده -->
<p class="results-count" aria-live="polite">۴۲ نتیجه یافت شد</p>
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!