فصل ۱ — مبانی UI/UX
UI و UX چیست و چه تفاوتی دارند؟ فرایند دیزاینثینکینگ در پنج مرحله قوانین روانشناسی که هر طراح باید بلد باشد ابزارهای طراح و گردشکار یک پروژهفصل ۲ — تحقیق و ساختار محصول
تحقیق کاربر: روشهای کیفی و کمّی مصاحبه کاربر: سؤالهای درست و خطاهای رایج پرسونا و سناریو: چهرهسازی از کاربر واقعی نقشه سفر کاربر: از برخورد اول تا هدف معماری اطلاعات و فلوی کاربر وایرفریم کمدقت: طرح اولیه روی کاغذ و فیگما وایرفریم پردقت: پل به طراحی نهاییفصل ۳ — فیگما و پروتوتایپ
شروع کار با فیگما: فریم، لایه و صفحه Auto Layout: چیدمان هوشمند در فیگما کامپوننت و واریانت در فیگما پروتوتایپ تعاملی و تست با آنفصل ۴ — مبانی بصری: چیدمان، تایپ و رنگ
اصول گشتالت: مغز چطور گروه میکند؟ سلسلهمراتب بصری: چشم اول کجا میرود؟ گرید و سیستم ستونها فاصلهگذاری، سیستم ۸ پیکسلی و فضای سفید تایپوگرافی UI و مقیاس تایپ تایپوگرافی فارسی: فونتها و قواعد مخصوص رنگ در UI: هارمونی و قانون ۶۰-۳۰-۱۰ کنتراست رنگ و استاندارد WCAG رنگ در کد: متغیرهای CSS و تم تاریکفصل ۵ — کامپوننتها و فیدبک
دکمهها و حالتهای تعاملی طراحی فرم: فیلد، لیبل و اعتبارسنجی UX نویگیشن: منو، تبها و breadcrumbs آیکونگرافی: یک زبان بصری منظم تصاویر و رسانه: اندازه، نسبت و بارگذاری مودال و دیالوگ: وقتی وقفه لازم است توست و نوتیفیکیشن: فیدبک بدون وقفه لودینگ، اسکلتون و پیشرفتفصل ۶ — ریسپانسیو و دسترسپذیری
طراحی موبایلفرست ریسپانسیو و بریکپوینتها دسترسپذیری: طراحی برای همه ARIA و ناوبری کیبورد طراحی RTL برای فارسی میکرواینترکشن و انیمیشن با معنافصل ۷ — دیزاین سیستم و تحویل
دیزاین سیستم: توکن، کامپوننت و مستندسازی توکنهای دیزاین: پل فیگما و کد تحویل به توسعهدهنده (Handoff) بازبینی پیادهسازی (Design QA)فصل ۸ — ارزیابی و مسیر حرفهای
ده اصل کاربردپذیری نیلسن تست کاربردپذیری: دیدن کاربر واقعی تست A/B: تصمیم با داده متریکهای UX: اندازهگیری تجربه پورتفولیو و نوشتن کیساستادیتوست و نوتیفیکیشن: فیدبک بدون وقفه
توست پیام کوتاه گوشه صفحه است که نتیجه یک اکشن را اعلام میکند بدون آنکه کار را ببندد: «کپی شد»، «تنظیمات ذخیره شد». قواعدش: کوتاه (یک خط)، چند ثانیهای، با امکان dismiss دستی، و برای پیامهای مهم خطرناک ماندگارتر. توست جایگزین مودال نیست؛ فقط اطلاعرسانی است.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
کِی توست، کِی نه
برای نتیجههای فوری و کماهمیت (کپی، ذخیره تنظیمات، افزودن به سبد) توست مناسب است؛ برای خطاهایی که نیاز به تصمیم دارند یا اطلاعات کلیدی صفحه، پیام inline در جای درست بهتر است. سه توست پشت هم در سه ثانیه، تجربه را شلوغ میکند؛ پیامهای مشابه را ادغام کنید.
-
۲
ساختار و جای قرارگیری
توست یک خط متن + آیکون معنا (تیک، هشدار، خطا) است؛ در دسکتاپ معمولاً پایینراست (در RTL پایینچپ منطقیتر است) و در موبایل پایین صفحه دور از انگشت تعامل. رنگ را با معنا همخوان کنید: موفقیت سبز، خطا قرمز؛ ولی متن همیشه خوانا با کنتراست کافی.
-
۳
زمانبندی و دسترسپذیری
توست عادی ۳ تا ۵ ثانیه میماند و با hover مکث میکند؛ توست با اکشن (مثل «برگردان») کمی بیشتر میماند. برای اسکرینریدر از aria-live="polite" استفاده کنید تا پیام اعلام شود؛ توست خطای بحرانی را با role="alert" بدهید و نگذارید خودکار پنهان شود.
نکات مهم
- ◆ پیام توست را صریح بنویسید: «فایل گزارش.csv دانلود شد» بهتر از «انجام شد».
- ◆ اکشن در توست فقط یکی؛ مثلاً «برگردان» بعد از حذف آیتم.
- ◆ انیمیشن ورود و خروج توست را کوتاه (۲۰۰ میلیثانیه) و نرم نگه دارید.
کد یا مسیر نمونه
.toast-stack {
position: fixed;
bottom: 16px;
inset-inline-start: 16px; /* در RTL چپ صفحه */
display: flex;
flex-direction: column;
gap: 8px;
z-index: 100;
}
.toast {
background: #1e293b;
color: #fff;
padding: 12px 16px;
border-radius: 8px;
animation: toast-in .2s ease;
}
.toast--success { background: #15803d; }
.toast--error { background: #b91c1c; }
@keyframes toast-in {
from { opacity: 0; transform: translateY(8px); }
to { opacity: 1; transform: translateY(0); }
}
اجرای زنده کد CSS
کد را ویرایش کنید و «اجرای کد» را بزنید — خروجی واقعی مرورگر همینجا رندر میشود؛ مثل آزمایشگاه w3schools.
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!