فصل ۱ — شروع PHP
PHP چیست و کجا اجرا میشود؟ متغیرها، انواع داده و رشتهها آرایهها: لیست و کلیدومقدارفصل ۲ — منطق و توابع
شرطها و حلقهها توابع در PHPفصل ۳ — فرم و داده
دریافت فرم: GET، POST و امنیت کار با MySQL: PDO آماده و امنفصل ۴ — وردپرس عملی
PHP در وردپرس: قلابها و فایل توابعفصل ۵ — سینتکس، انواع و رشتهها
echo و print: چاپ خروجی انواع داده در PHP Type Juggling و strict_types اعداد در PHP: int و float عملگرها و توابع ریاضی ثابتها (Constants) و ثابتهای جادویی توابع رشتهای: ساختن و پردازش متنفصل ۶ — شرطها، حلقهها و توابع
دستور switch عبارت match در PHP 8 حلقهها در عمق: while، do-while و for تایپها در توابع: پارامتر، برگشت و آرگومان نامدار توابع بینام، arrow fn و variadic include و require: تقسیم کد به فایلهافصل ۷ — آرایهها و داده کاربر
توابع آرایه: مرتبسازی، ادغام و جستجو سوپرگلوبالها: دادههای آماده PHP سشنها: نگهداشتن داده کاربر روی سرور کوکیها: داده کوچک سمت مرورگر تاریخ و زمان در PHPفصل ۸ — فایلها، آپلود و JSON
خواندن و نوشتن فایل پوشهها و جستجوی فایل با glob آپلود فایل: امن و درست JSON در PHP: encode و decode خواندن و نوشتن CSV: گزارش و ورود دادهفصل ۹ — برنامهنویسی شیءگرا
شیءگرایی: کلاس و شیء سازنده و سطوح دسترسی وراثت: extends و parent اینترفیس و کلاس انتزاعی ترِیت و اعضای استاتیک نامفضاها (Namespaces) و autoloadفصل ۱۰ — خطا، امنیت و اعتبارسنجی
خطاهای PHP و گزارشگیری استثناها: try، catch و throw فیلترها: اعتبارسنجی و پاکسازی داده عبارات باقاعده (Regex) با preg_match هدرها و ریدایرکتها امنیت: password_hash، XSS و CSRFفصل ۱۱ — پایگاهداده عملی و مسیر حرفهای
CRUD کامل با PDO: آپدیت، حذف و تراکنش جستجو و صفحهبندی نتایج با PDO کامپوزر: مدیریت پکیج در PHP ساخت REST API با PHP اصول نوشتن PHP تمیز و حرفهایآپلود فایل: امن و درست
آپلود مهمترین دروازه ورود فایل به سرور است و اگر سادهگرانه پیاده شود، سایت شما بهراحتی هک میشود. فرم باید enctype="multipart/form-data" داشته باشد و PHP فایل را در آرایه $_FILES میگذارد. فایل موقت در tmp_name است و شما با move_uploaded_file آن را به پوشه نهایی میبرید — اما قبل از آن سه چک اجباری: حجم، پسوند لیست سفید و نوع واقعی MIME با finfo. نام فایل را هم بازسازی کنید تا نویسههای فارسی و مسیرهای مخرب حذف شوند.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
فرم و $_FILES
<form method="post" enctype="multipart/form-data"> با <input type="file" name="avatar"> — PHP آرایهای میدهد: name نام اصلی، size حجم بایت، tmp_name مسیر فایل موقت و error کد خطا (UPLOAD_ERR_OK یعنی سالم).
-
۲
سه چک اجباری
حجم: if ($file["size"] > 2 * 1024 * 1024) رد؛ پسوند با لیست سفید: in_array($ext, ["jpg", "png", "webp"]) — هرگز لیست سیاه؛ و MIME واقعی: (new finfo(FILEINFO_MIME_TYPE))->file($file["tmp_name"]) چون type اعلامی از سمت مرورگر قابل جعل است.
-
۳
جابهجایی و نام امن
نام بازسازیشده: $name = uniqid() . "." . $ext; — نام اصلی کاربر را نگه ندارید چون میتواند ../ یا کد PHP باشد. move_uploaded_file($file["tmp_name"], $target) فایل موقت را به مقصد میبرد و فقط فایلهای واقعاً آپلودی را قبول میکند.
-
۴
قواعد پوشه آپلود
پوشه آپلود را بیرون از مسیر اجرای PHP بگذارید یا اجرای PHP را در آن از طریق .htaccess ببندید؛ در وردپرس wp_handle_upload همین کارها را استاندارد انجام میدهد و توصیه استفاده از آن است.
نکات مهم
- ◆ هرگز پسوند و نوع اعلامی مرورگر را معتبر ندانید؛ finfo بزنید.
- ◆ نام فایل را با uniqid بازسازی کنید؛ نام اصلی فقط برای نمایش.
- ◆ اجرا شدن PHP در پوشه آپلود = فاجعه؛ با تنظیمات وبسرور ببندید.
کد یا مسیر نمونه
<?php
// فرم: <form method="post" enctype="multipart/form-data">
if ($_SERVER["REQUEST_METHOD"] === "POST") {
$file = $_FILES["avatar"] ?? null;
$ok = ["jpg", "jpeg", "png", "webp"];
if (!$file || $file["error"] !== UPLOAD_ERR_OK) {
exit("خطا در آپلود");
}
if ($file["size"] > 2 * 1024 * 1024) {
exit("حجم بیش از ۲ مگابایت مجاز نیست");
}
$ext = strtolower(pathinfo($file["name"], PATHINFO_EXTENSION));
if (!in_array($ext, $ok)) {
exit("فقط تصویر مجاز است");
}
$mime = (new finfo(FILEINFO_MIME_TYPE))->file($file["tmp_name"]);
if (!in_array($mime, ["image/jpeg", "image/png", "image/webp"])) {
exit("نوع واقعی فایل تصویر نیست");
}
$name = uniqid("img_") . "." . $ext;
move_uploaded_file($file["tmp_name"], __DIR__ . "/uploads/$name");
echo "ذخیره شد: $name", PHP_EOL;
}
?>
<form method="post" enctype="multipart/form-data">
<input type="file" name="avatar" accept="image/*">
<button>آپلود</button>
</form>
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!