فصل ۱ — شروع PHP
PHP چیست و کجا اجرا میشود؟ متغیرها، انواع داده و رشتهها آرایهها: لیست و کلیدومقدارفصل ۲ — منطق و توابع
شرطها و حلقهها توابع در PHPفصل ۳ — فرم و داده
دریافت فرم: GET، POST و امنیت کار با MySQL: PDO آماده و امنفصل ۴ — وردپرس عملی
PHP در وردپرس: قلابها و فایل توابعفصل ۵ — سینتکس، انواع و رشتهها
echo و print: چاپ خروجی انواع داده در PHP Type Juggling و strict_types اعداد در PHP: int و float عملگرها و توابع ریاضی ثابتها (Constants) و ثابتهای جادویی توابع رشتهای: ساختن و پردازش متنفصل ۶ — شرطها، حلقهها و توابع
دستور switch عبارت match در PHP 8 حلقهها در عمق: while، do-while و for تایپها در توابع: پارامتر، برگشت و آرگومان نامدار توابع بینام، arrow fn و variadic include و require: تقسیم کد به فایلهافصل ۷ — آرایهها و داده کاربر
توابع آرایه: مرتبسازی، ادغام و جستجو سوپرگلوبالها: دادههای آماده PHP سشنها: نگهداشتن داده کاربر روی سرور کوکیها: داده کوچک سمت مرورگر تاریخ و زمان در PHPفصل ۸ — فایلها، آپلود و JSON
خواندن و نوشتن فایل پوشهها و جستجوی فایل با glob آپلود فایل: امن و درست JSON در PHP: encode و decode خواندن و نوشتن CSV: گزارش و ورود دادهفصل ۹ — برنامهنویسی شیءگرا
شیءگرایی: کلاس و شیء سازنده و سطوح دسترسی وراثت: extends و parent اینترفیس و کلاس انتزاعی ترِیت و اعضای استاتیک نامفضاها (Namespaces) و autoloadفصل ۱۰ — خطا، امنیت و اعتبارسنجی
خطاهای PHP و گزارشگیری استثناها: try، catch و throw فیلترها: اعتبارسنجی و پاکسازی داده عبارات باقاعده (Regex) با preg_match هدرها و ریدایرکتها امنیت: password_hash، XSS و CSRFفصل ۱۱ — پایگاهداده عملی و مسیر حرفهای
CRUD کامل با PDO: آپدیت، حذف و تراکنش جستجو و صفحهبندی نتایج با PDO کامپوزر: مدیریت پکیج در PHP ساخت REST API با PHP اصول نوشتن PHP تمیز و حرفهایدریافت فرم: GET، POST و امنیت
فرم، قلب تعامل با کاربر است: $_GET و $_POST آرایههای ابری PHP هستند که داده فرم را میگیرند. اما داده کاربر «دشمن» فرض میشود: همیشه پاکسازی و اعتبارسنجی کنید — سه تابع طلایی htmlspecialchars و filter_var و توکن CSRF را همینجا یاد میگیرید.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
دو متد ارسال
فرم با method="get" دادهها را در URL میگذارد ($_GET — مناسب جستجو) و method="post" در بدنه درخواست ($_POST — مناسب ثبت داده و رمز). هر فیلد فرم با name معلوم میشود کدام کلید آرایه است.
-
۲
خواندن امن
همیشه با چک وجود بخوانید: $email = trim($_POST["email"] ?? ""); — ?? جلوی Undefined index. بعد اعتبارسنجی: if (!filter_var($email, FILTER_VALIDATE_EMAIL)) { خطا } برای ایمیل و (int) برای اعداد.
-
۳
نمایش امن خروجی
قبل از چاپ داده کاربر: echo htmlspecialchars($name, ENT_QUOTES, "UTF-8"); — نویسههای تگ را بیاثر میکند و حمله XSS را میبندد. این تابع در هر خروجی داده کاربر لازم است؛ در وردپرس esc_html و esc_url همین کار را میکنند.
-
۴
CSRF — محافظ ارسال جعلی
در فرم یک فیلد مخفی توکن بگذارید: <input type="hidden" name="token" value="<?= $_SESSION["token"] ?>"> و در دریافت، چک یکسانی. بدون آن، سایت بدخواه میتواند فرم جعلی از مرورگر کاربر بفرستد.
-
۵
الگوی کامل
الگوی POST-Redirect-GET: پس از پردازش POST موفق، با header("Location: thanks.php") ریدایرکت کنید تا رفرش صفحه دوبار ارسال نسازد — رایجترین باگ فرمهای تازهکار همین دوبارسال با F5 است.
نکات مهم
- ◆ داده کاربر را هرگز خام نمایش ندهید؛ htmlspecialchars اجباری است.
- ◆ ?? برای خواندن امن کلیدهای آرایه.
- ◆ بعد از POST موفق، ریدایرکت کنید تا رفرش دوبار ثبت نکند.
کد یا مسیر نمونه
<?php
if ($_SERVER["REQUEST_METHOD"] === "POST") {
$name = trim($_POST["name"] ?? "");
$email = trim($_POST["email"] ?? "");
$errors = [];
if ($name === "") $errors[] = "نام الزامی است";
if (!filter_var($email, FILTER_VALIDATE_EMAIL)) $errors[] = "ایمیل نامعتبر";
if ($errors === []) {
// ذخیره در پایگاهداده...
header("Location: thanks.php");
exit;
}
}
?>
<form method="post">
<input name="name" value="<?= htmlspecialchars($_POST["name"] ?? "") ?>">
<input name="email" type="email">
<button>ثبت</button>
</form>
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!