فصل ۱ — شروع PHP
PHP چیست و کجا اجرا میشود؟ متغیرها، انواع داده و رشتهها آرایهها: لیست و کلیدومقدارفصل ۲ — منطق و توابع
شرطها و حلقهها توابع در PHPفصل ۳ — فرم و داده
دریافت فرم: GET، POST و امنیت کار با MySQL: PDO آماده و امنفصل ۴ — وردپرس عملی
PHP در وردپرس: قلابها و فایل توابعفصل ۵ — سینتکس، انواع و رشتهها
echo و print: چاپ خروجی انواع داده در PHP Type Juggling و strict_types اعداد در PHP: int و float عملگرها و توابع ریاضی ثابتها (Constants) و ثابتهای جادویی توابع رشتهای: ساختن و پردازش متنفصل ۶ — شرطها، حلقهها و توابع
دستور switch عبارت match در PHP 8 حلقهها در عمق: while، do-while و for تایپها در توابع: پارامتر، برگشت و آرگومان نامدار توابع بینام، arrow fn و variadic include و require: تقسیم کد به فایلهافصل ۷ — آرایهها و داده کاربر
توابع آرایه: مرتبسازی، ادغام و جستجو سوپرگلوبالها: دادههای آماده PHP سشنها: نگهداشتن داده کاربر روی سرور کوکیها: داده کوچک سمت مرورگر تاریخ و زمان در PHPفصل ۸ — فایلها، آپلود و JSON
خواندن و نوشتن فایل پوشهها و جستجوی فایل با glob آپلود فایل: امن و درست JSON در PHP: encode و decode خواندن و نوشتن CSV: گزارش و ورود دادهفصل ۹ — برنامهنویسی شیءگرا
شیءگرایی: کلاس و شیء سازنده و سطوح دسترسی وراثت: extends و parent اینترفیس و کلاس انتزاعی ترِیت و اعضای استاتیک نامفضاها (Namespaces) و autoloadفصل ۱۰ — خطا، امنیت و اعتبارسنجی
خطاهای PHP و گزارشگیری استثناها: try، catch و throw فیلترها: اعتبارسنجی و پاکسازی داده عبارات باقاعده (Regex) با preg_match هدرها و ریدایرکتها امنیت: password_hash، XSS و CSRFفصل ۱۱ — پایگاهداده عملی و مسیر حرفهای
CRUD کامل با PDO: آپدیت، حذف و تراکنش جستجو و صفحهبندی نتایج با PDO کامپوزر: مدیریت پکیج در PHP ساخت REST API با PHP اصول نوشتن PHP تمیز و حرفهایسوپرگلوبالها: دادههای آماده PHP
سوپرگلوبالها آرایههای آماده PHP هستند که در هر scope بدون تعریف در دسترساند و داده بیرونی را به کد شما میرسانند. $_GET پارامترهای URL را میگیرد، $_POST بدنه فرم را، $_FILES فایل آپلودی را و $_SERVER اطلاعات درخواست و سرور را. $_SESSION داده نشست، $_COOKIE کوکیها و $GLOBALS همه متغیرهای سراسریاند. قاعده طلایی: هیچکدام را خام و بدون چک استفاده نکنید — همه ورودی کاربرند و باید اعتبارسنجی و پاکسازی شوند.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
$_SERVER و $_GET
$_SERVER["REQUEST_METHOD"] متد درخواست و $_SERVER["HTTP_HOST"] دامنه و $_SERVER["REMOTE_ADDR"] IP کاربر را میدهد. $_GET پارامترهای بعد از ? در URL است: example.com/?page=2 میشود $_GET["page"] — همیشه با ?? مقدار پیشفرض بدهید.
-
۲
$_POST و $_FILES
$_POST داده فرم با متد post را میگیرد و $_FILES اطلاعات فایل آپلودی: name و type و size و tmp_name و error — در درس آپلود عمیقتر میرویم. $_REQUEST هر دو را یکجا میگیرد ولی مبهم است؛ حرفهایها آن را بهکار نمیبرند.
-
۳
$_SESSION و $_COOKIE
دو سوپرگلوبال ماندگار: $_SESSION بعد از session_start() داده را روی سرور بین درخواستها نگه میدارد (سبد خرید، ورود کاربر) و $_COOKIE داده سمت مرورگر است — هر یک درس جداگانه دارد.
-
۴
خواندن امن
الگوی استاندارد: $page = (int) ($_GET["page"] ?? 1); و $email = trim($_POST["email"] ?? ""); — ?? جلوی Undefined index را میگیرد و cast نوع را صریح میکند. قبل از استفاده از $_SERVER["PHP_SELF"] در فرم، htmlspecialchars لازم است تا XSS نشود.
نکات مهم
- ◆ همه سوپرگلوبالها داده کاربرند؛ بدون پاکسازی استفاده نکنید.
- ◆ خواندن با ?? از خطای Undefined index نجات میدهد.
- ◆ در وردپرس بهجای مستقیمخوانی، توابعی مثل get_query_var دارید.
کد یا مسیر نمونه
<?php
// اجرا با: php -S localhost:8000 و باز کردن ?page=2&q=ماوس
echo "متد: " . $_SERVER["REQUEST_METHOD"] . PHP_EOL;
echo "دامنه: " . $_SERVER["HTTP_HOST"] . PHP_EOL;
echo "IP کاربر: " . ($_SERVER["REMOTE_ADDR"] ?? "-") . PHP_EOL;
// خواندن امن با ?? و cast
$page = (int) ($_GET["page"] ?? 1);
$q = trim($_GET["q"] ?? "");
echo "صفحه $page، جستجو: «$q»", PHP_EOL;
// POST فقط وقتی فرم ارسال شده:
if ($_SERVER["REQUEST_METHOD"] === "POST") {
$email = trim($_POST["email"] ?? "");
var_dump(filter_var($email, FILTER_VALIDATE_EMAIL));
}
// بررسی سوپرگلوبالهای موجود
print_r(array_keys($GLOBALS));
?>
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!