فصل ۱ — شروع PHP
PHP چیست و کجا اجرا میشود؟ متغیرها، انواع داده و رشتهها آرایهها: لیست و کلیدومقدارفصل ۲ — منطق و توابع
شرطها و حلقهها توابع در PHPفصل ۳ — فرم و داده
دریافت فرم: GET، POST و امنیت کار با MySQL: PDO آماده و امنفصل ۴ — وردپرس عملی
PHP در وردپرس: قلابها و فایل توابعفصل ۵ — سینتکس، انواع و رشتهها
echo و print: چاپ خروجی انواع داده در PHP Type Juggling و strict_types اعداد در PHP: int و float عملگرها و توابع ریاضی ثابتها (Constants) و ثابتهای جادویی توابع رشتهای: ساختن و پردازش متنفصل ۶ — شرطها، حلقهها و توابع
دستور switch عبارت match در PHP 8 حلقهها در عمق: while، do-while و for تایپها در توابع: پارامتر، برگشت و آرگومان نامدار توابع بینام، arrow fn و variadic include و require: تقسیم کد به فایلهافصل ۷ — آرایهها و داده کاربر
توابع آرایه: مرتبسازی، ادغام و جستجو سوپرگلوبالها: دادههای آماده PHP سشنها: نگهداشتن داده کاربر روی سرور کوکیها: داده کوچک سمت مرورگر تاریخ و زمان در PHPفصل ۸ — فایلها، آپلود و JSON
خواندن و نوشتن فایل پوشهها و جستجوی فایل با glob آپلود فایل: امن و درست JSON در PHP: encode و decode خواندن و نوشتن CSV: گزارش و ورود دادهفصل ۹ — برنامهنویسی شیءگرا
شیءگرایی: کلاس و شیء سازنده و سطوح دسترسی وراثت: extends و parent اینترفیس و کلاس انتزاعی ترِیت و اعضای استاتیک نامفضاها (Namespaces) و autoloadفصل ۱۰ — خطا، امنیت و اعتبارسنجی
خطاهای PHP و گزارشگیری استثناها: try، catch و throw فیلترها: اعتبارسنجی و پاکسازی داده عبارات باقاعده (Regex) با preg_match هدرها و ریدایرکتها امنیت: password_hash، XSS و CSRFفصل ۱۱ — پایگاهداده عملی و مسیر حرفهای
CRUD کامل با PDO: آپدیت، حذف و تراکنش جستجو و صفحهبندی نتایج با PDO کامپوزر: مدیریت پکیج در PHP ساخت REST API با PHP اصول نوشتن PHP تمیز و حرفهایساخت REST API با PHP
REST یعنی وبسرویسی که با آدرسها (endpoint) و متدهای HTTP کار میکند: GET خواندن، POST ساخت، PUT/ PATCH ویرایش و DELETE حذف — و همه پاسخها JSON است. یک endpoint کوچک در PHP یعنی خواندن بدنه JSON با file_get_contents("php://input")، اعتبارسنجی، کار با پایگاهداده و echo json_encode با Content-Type و کد وضعیت درست: 200 برای موفق، 201 برای ساخت، 400 ورودی بد و 404 پیدا نشد. وردپرس REST API خودش را دارد (wp-json/...) و وقتی افزونه مینویسید، register_rest_route همین الگوها را میپوشاند.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
نقشه endpoint
آدرسها اسممحور و جمع هستند نه فعلمحور: /api/products برای لیست و /api/products/12 برای یک محصول — عمل با متد HTTP انجام میشود نه با آدرس: DELETE /api/products/12 یعنی حذف.
-
۲
خواندن بدنه JSON
فرم معمولی با $_POST میآید ولی کلاینتهای JS و اپلیکیشنها JSON میفرستند: $data = json_decode(file_get_contents("php://input"), true); — بعد چک null و اعتبارسنجی فیلدها؛ برای بدنه فرم، همان $_POST کار میکند.
-
۳
پاسخ استاندارد
header("Content-Type: application/json; charset=utf-8"); http_response_code(201); echo json_encode(["ok" => true, "id" => $id], JSON_UNESCAPED_UNICODE); — پاسخ با ساختار ثابت (ok و data و error) مصرفکننده را ساده میکند.
-
۴
مسیریابی ساده
بدون فریمورک: با $_SERVER["REQUEST_METHOD"] و preg_match روی REQUEST_URI مسیر را تشخیص دهید و به کد مربوط بروید — match($method) با match($path) شروع خوبی است؛ در وردپرس register_rest_route("radikal/v1", "/products") همین نقش را استاندارد دارد.
نکات مهم
- ◆ endpoint اسممحور و جمع؛ عمل با متد HTTP نه آدرس.
- ◆ همیشه Content-Type و کد وضعیت درست بدهید؛ کلاینتها به آنها تکیه دارند.
- ◆ ورودی JSON را قبل از کوئری اعتبارسنجی کنید؛ prepared statement فراموش نشود.
کد یا مسیر نمونه
<?php
declare(strict_types=1);
header("Content-Type: application/json; charset=utf-8");
$method = $_SERVER["REQUEST_METHOD"];
$path = parse_url($_SERVER["REQUEST_URI"], PHP_URL_PATH);
// GET /api/products — لیست
if ($method === "GET" && $path === "/api/products") {
// $rows = $pdo->query("SELECT id, title, price FROM products")->fetchAll(PDO::FETCH_ASSOC);
$rows = [["id" => 1, "title" => "ماوس", "price" => 850000]];
echo json_encode(["ok" => true, "data" => $rows], JSON_UNESCAPED_UNICODE);
exit;
}
// POST /api/products — ساخت
if ($method === "POST" && $path === "/api/products") {
$body = json_decode(file_get_contents("php://input"), true);
if (!is_array($body) || empty($body["title"])) {
http_response_code(400);
echo json_encode(["ok" => false, "error" => "عنوان الزامی است"], JSON_UNESCAPED_UNICODE);
exit;
}
// $pdo->prepare("INSERT INTO products (title) VALUES (?)")->execute([$body["title"]]);
http_response_code(201);
echo json_encode(["ok" => true, "id" => 42], JSON_UNESCAPED_UNICODE);
exit;
}
http_response_code(404);
echo json_encode(["ok" => false, "error" => "مسیر یافت نشد"], JSON_UNESCAPED_UNICODE);
?>
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!