فصل ۱ — شروع PHP
PHP چیست و کجا اجرا میشود؟ متغیرها، انواع داده و رشتهها آرایهها: لیست و کلیدومقدارفصل ۲ — منطق و توابع
شرطها و حلقهها توابع در PHPفصل ۳ — فرم و داده
دریافت فرم: GET، POST و امنیت کار با MySQL: PDO آماده و امنفصل ۴ — وردپرس عملی
PHP در وردپرس: قلابها و فایل توابعفصل ۵ — سینتکس، انواع و رشتهها
echo و print: چاپ خروجی انواع داده در PHP Type Juggling و strict_types اعداد در PHP: int و float عملگرها و توابع ریاضی ثابتها (Constants) و ثابتهای جادویی توابع رشتهای: ساختن و پردازش متنفصل ۶ — شرطها، حلقهها و توابع
دستور switch عبارت match در PHP 8 حلقهها در عمق: while، do-while و for تایپها در توابع: پارامتر، برگشت و آرگومان نامدار توابع بینام، arrow fn و variadic include و require: تقسیم کد به فایلهافصل ۷ — آرایهها و داده کاربر
توابع آرایه: مرتبسازی، ادغام و جستجو سوپرگلوبالها: دادههای آماده PHP سشنها: نگهداشتن داده کاربر روی سرور کوکیها: داده کوچک سمت مرورگر تاریخ و زمان در PHPفصل ۸ — فایلها، آپلود و JSON
خواندن و نوشتن فایل پوشهها و جستجوی فایل با glob آپلود فایل: امن و درست JSON در PHP: encode و decode خواندن و نوشتن CSV: گزارش و ورود دادهفصل ۹ — برنامهنویسی شیءگرا
شیءگرایی: کلاس و شیء سازنده و سطوح دسترسی وراثت: extends و parent اینترفیس و کلاس انتزاعی ترِیت و اعضای استاتیک نامفضاها (Namespaces) و autoloadفصل ۱۰ — خطا، امنیت و اعتبارسنجی
خطاهای PHP و گزارشگیری استثناها: try، catch و throw فیلترها: اعتبارسنجی و پاکسازی داده عبارات باقاعده (Regex) با preg_match هدرها و ریدایرکتها امنیت: password_hash، XSS و CSRFفصل ۱۱ — پایگاهداده عملی و مسیر حرفهای
CRUD کامل با PDO: آپدیت، حذف و تراکنش جستجو و صفحهبندی نتایج با PDO کامپوزر: مدیریت پکیج در PHP ساخت REST API با PHP اصول نوشتن PHP تمیز و حرفهایسشنها: نگهداشتن داده کاربر روی سرور
HTTP بیحافظه است: هر درخواست، دنیایی تازه است و سرور کاربر قبلی را نمیشناسد. سشن این حافظه را میسازد: session_start() یک شناسه یکتا در کوکی PHPSESSID میگذارد و PHP دادههای $_SESSION آن کاربر را روی سرور نگه میدارد — یعنی «وضعیت ورود» و سبد خرید بین صفحات زنده میماند. داده سشن روی سرور است پس از دید کاربر پنهان است، اما بههرحال محرمانهترینها را در آن نگه ندارید و بعد از ورود، session_regenerate_id بزنید.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
شروع سشن
session_start() باید قبل از هر خروجی صدا زده شود — حتی یک فاصله خالی قبل از <?php خطای headers already sent میدهد. بعد از آن $_SESSION مثل آرایه معمولی خوانده و نوشته میشود: $_SESSION["user_id"] = 42;
-
۲
ذخیره و خواندن
در صفحه لاگین پس از بررسی موفق رمز: $_SESSION["user"] = ["id" => 7, "name" => "زهرا"]; — در صفحات محافظتشده چک کنید: if (!isset($_SESSION["user"])) { header("Location: login.php"); exit; }
-
۳
خروج و پاکسازی
الگوی کامل logout: $_SESSION = []; سپس session_destroy(); و حذف کوکی با setcookie(PHPSESSID، زمان گذشته). فقط unset($_SESSION["user"]) هم برای خروج از حساب کافی است.
-
۴
امنیت سشن
بعد از تغییر سطح دسترسی (مثلاً ورود) session_regenerate_id(true) بزنید تا شناسه عوض شود و حمله session fixation بیاثر شود؛ مدت اعتبار را هم خودتان چک کنید: $_SESSION["expires"] = time() + 1800;
نکات مهم
- ◆ session_start() قبل از هر خروجی؛ حتی یک کاراکتر خروجی کافی است خطا بدهد.
- ◆ بعد از ورود کاربر، session_regenerate_id(true) فراموش نشود.
- ◆ داده سشن روی سرور میماند؛ برای تنظیمات سبک و غیرحساس، کوکی بهتر است.
کد یا مسیر نمونه
<?php
session_start();
// شبیهسازی ورود موفق
if ($_SERVER["REQUEST_METHOD"] === "POST") {
$_SESSION["user"] = ["id" => 7, "name" => "زهرا"];
session_regenerate_id(true); // امنیت ضد fixation
echo "خوش آمدی " . $_SESSION["user"]["name"] . PHP_EOL;
}
// صفحه محافظتشده
if (isset($_SESSION["user"])) {
echo "کاربر فعال: #" . $_SESSION["user"]["id"] . PHP_EOL;
} else {
echo "مهمان هستی؛ برای خرید وارد شو", PHP_EOL;
}
// سبد خرید در سشن
$_SESSION["cart"] ??= [];
$_SESSION["cart"][] = "کتاب وردپرس";
echo "اقلام سبد: " . count($_SESSION["cart"]), PHP_EOL;
// خروج کامل
// $_SESSION = [];
// session_destroy();
?>
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!