فصل ۱ — ذهنیت امنیت و OWASP
ذهنیت امنیتی: سطح حمله، حداقل دسترسی و دفاع در عمقفصل ۲ — حملات رایج و دفاع
XSS — تزریق اسکریپت و دفاع سهلایه SQL Injection — مهاجم به دیتابیس شما میرسد CSRF و Clickjacking — حملات به اعتماد مرورگر آپلود امن فایل و SSRFفصل ۳ — احراز هویت و نشست
رمز عبور امن: hashing، policy و بازیابی نشستها و کوکیها: session fixation و hijackingفصل ۴ — سختسازی و واکنش به حادثه
HTTPS و هدرهای امنیتی — ست کردن درست واکنش به حادثه: کشف، پاکسازی و یادگیریپروژه عملی پایان دوره
پروژه پایانی — ممیزی امنیتی یک سایت واقعی خودتانرمز عبور امن: hashing، policy و بازیابی
رمز کاربر هرگز بهصورت متن ساده یا MD5/SHA ذخیره نمیشود؛ فقط bcrypt/argon2 با salt خودکار. policy معقول (طول مهمتر از پیچیدگی)، بازیابی با توکن تکمصرف یکساعته و محدودیت تلاش ورود — این چهار، پایه احراز هویت امن است.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
hash نه encode
password_hash($pw, PASSWORD_BCRYPT) در PHP با salt تصادفی و cost قابل تنظیم؛ bcrypt کند است بهطور عمد تا brute-force گران شود. چک با password_verify و در صورت تغییر الگوریتم، rehash خودکار با password_needs_rehash.
-
۲
policy معقول
حداقل ۸-۱۰ نویسه و تشویق به passphrase؛ اجبار حروف بزرگ+نماد+تغییر هر ماه، کاربر را به نوشتن رمز روی کاغذ میکشاند — ضدتولید. چک کردن رمزهای لورفتهشده (کاملاً hashشده) در ثبتنام، ارزش افزوده دارد.
-
۳
ورود و throttle
تلاش ناموفق را بر اساس IP و نام کاربری بشمارید: مثلاً بعد از ۵ تلاش، ۱۰ دقیقه قفل. بدون throttle، بروتفورس آنلاین بیدردسر است. لاگ ورود موفق/ناموفق را هم نگه دارید برای کشف حمله.
-
۴
بازیابی امن
لینک ریست با توکن تصادفی حداقل ۳۲ بایت، انقضای یک ساعت، تکمصرف و پس از استفاده باطل. ایمیل حاوی هیچ رمز جدید نیست؛ کاربر خودش میسازد. همان throttle روی درخواست ریست هم لازم است.
نکات مهم
- ◆ MD5 و SHA برای رمز عبور ممنوع؛ فقط bcrypt/argon2.
- ◆ پیام خطای ورود مبهم بدهید: «نام کاربری یا رمز اشتباه» — نقش وجودی کاربر فاش نشود.
- ◆ توکن ریست: تصادفی، انقضا کوتاه، تکمصرف، throttle.
کد یا مسیر نمونه
// ثبتنام
$hash = password_hash($password, PASSWORD_BCRYPT);
$stmt = $pdo->prepare('INSERT INTO users (email, password_hash) VALUES (?, ?)');
$stmt->execute([$email, $hash]);
// ورود با throttle
$stmt = $pdo->prepare('SELECT id, password_hash FROM users WHERE email = ?');
$stmt->execute([$email]);
$user = $stmt->fetch();
if ($user && password_verify($password, $user['password_hash'])) {
if (password_needs_rehash($user['password_hash'], PASSWORD_BCRYPT)) {
// آپدیت به cost جدید
}
session_regenerate_id(true); // ضد fixation
$_SESSION['uid'] = $user['id'];
} else {
usleep(random_int(50000, 150000)); // ضد timing
// شمارش تلاش ناموفق → قفل موقت
}
// ریست رمز
// $token = bin2hex(random_bytes(32)); // در دیتابیس با expiry یک ساعت، تکمصرف
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!