فصل ۱ — ذهنیت امنیت و OWASP
ذهنیت امنیتی: سطح حمله، حداقل دسترسی و دفاع در عمقفصل ۲ — حملات رایج و دفاع
XSS — تزریق اسکریپت و دفاع سهلایه SQL Injection — مهاجم به دیتابیس شما میرسد CSRF و Clickjacking — حملات به اعتماد مرورگر آپلود امن فایل و SSRFفصل ۳ — احراز هویت و نشست
رمز عبور امن: hashing، policy و بازیابی نشستها و کوکیها: session fixation و hijackingفصل ۴ — سختسازی و واکنش به حادثه
HTTPS و هدرهای امنیتی — ست کردن درست واکنش به حادثه: کشف، پاکسازی و یادگیریپروژه عملی پایان دوره
پروژه پایانی — ممیزی امنیتی یک سایت واقعی خودتانذهنیت امنیتی: سطح حمله، حداقل دسترسی و دفاع در عمق
امنیت یعنی مدیریت ریسک نه اطمینان مطلق. سه اصل بنیادین: سطح حمله (Attack Surface) را کوچک نگه دارید (پورت و فرم و پارامتر کمتر)، اصل حداقل دسترسی (هر بخش فقط دسترسی لازم را دارد) و دفاع در عمق (چند لایه دفاع مستقل؛ شکستن یک لایه کافی نیست). OWASP هر سال ده خطر برتر برنامههای وب را مینویسد؛ همان چکلیست این دوره است.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
سطح حمله را ببینید
فهرست کنید: دامنهها، پورتهای باز، فرمهای عمومی، آپلود فایل، پنل ادمین، API. هر آیتم یک «درب ورود» است. نصف امنیت، بستن دربهای بیاستفاده است: پورت دیتابیس باز به اینترنت = کاتاستروف.
-
۲
اصل حداقل دسترسی
کاربر دیتابیس سایت فقط SELECT/INSERT/UPDATE/UPDATE دارد نه DROP؛ کاربر FTP فقط پوشه سایت را میبیند؛ کلید API فقط خواندن دارد. وقتی نفوذ رخ داد، دامنه خسارت = دامنه دسترسی.
-
۳
دفاع در عمق
لایهها: فایروال، WAF، اعتبارسنجی در سرور، escape در نمایش، محدودیت نرخ، لاگ و هشدار. حملهای که از یکی عبور کند، در بعدی متوقف میشود. وابستهبودن به یک افزونه امنیتی یعنی یک لایه.
-
۴
امنیت در چرخه توسعه
قبل از انتشار، چکلیست: ورودیها validate شده؟ خروجیها escape شده؟ رمزها hash؟ وابستگیها آپدیت؟ لاگ و هشدار فعال؟ امتیازدهی خودتان هر نسخه.
نکات مهم
- ◆ هیچ سیستم امن مطلق نیست؛ هدف بالا بردن هزینه حمله برای مهاجم است.
- ◆ دو سهخطای امنیتی بزرگتر از تمام بقیه: عدم بروزرسانی، رمز ضعیف و بکاپ ندارد.
- ◆ پسورد دیتابیس و کلیدها هرگز در کد و مخزن نمیمانند.
کد یا مسیر نمونه
# چک سریع سطح حمله یک سرور (نمونه):
ss -tlnp # پورتهای در حال گوش دادن
ufw status verbose # فایروال فعال با چه قواعدی
# نمونه خروجی نگرانکننده:
# 0.0.0.0:3306 ← MySQL باز به دنیا! باید فقط localhost باشد.
# چک دسترسی کاربر دیتابیس (MySQL):
# SHOW GRANTS FOR 'shop'@'localhost';
# GRANT SELECT, INSERT, UPDATE, DELETE ON shop.* TO 'shop'@'localhost' ← درست
# GRANT ALL ... ← بیش از حد لازم
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!