فصل ۱ — ذهنیت امنیت و OWASP
ذهنیت امنیتی: سطح حمله، حداقل دسترسی و دفاع در عمقفصل ۲ — حملات رایج و دفاع
XSS — تزریق اسکریپت و دفاع سهلایه SQL Injection — مهاجم به دیتابیس شما میرسد CSRF و Clickjacking — حملات به اعتماد مرورگر آپلود امن فایل و SSRFفصل ۳ — احراز هویت و نشست
رمز عبور امن: hashing، policy و بازیابی نشستها و کوکیها: session fixation و hijackingفصل ۴ — سختسازی و واکنش به حادثه
HTTPS و هدرهای امنیتی — ست کردن درست واکنش به حادثه: کشف، پاکسازی و یادگیریپروژه عملی پایان دوره
پروژه پایانی — ممیزی امنیتی یک سایت واقعی خودتانآپلود امن فایل و SSRF
آپلود فایل دروازه دو خطر است: اجرای کد روی سرور (فایل php جاسازیشده در «عکس») و SSRF (ارسال درخواست داخلی از سرور). دفاع آپلود چند لایه است: پسوند whitelist، بررسی MIME واقعی با محتوا، تغییر نام، ذخیره بیرون از ریشه اجرا و در نهایت سروکردن با هدر امن.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
قوانین پذیرش فایل
Whitelist پسوند (jpg, png, pdf...) نه blacklist؛ چک MIME واقعی با خواندن چند بایت اول (finfo در PHP، file --mime-type در شل) نه trust به نام فایل؛ محدودیت حجم صریح؛ تغییر نام به نام تصادفی — نام کاربر هرگز مستقیم روی دیسک نمیرود (path traversal).
-
۲
جاسازی PHP در تصویر
مهاجم فایلای میسازد که سرش JPEG درست است و وسطش <?php system($_GET['c']); ?> دارد؛ اگر روی همان پوشه اجرا شود، webshell دارید. دفاع: پوشه آپلود باید اجرای PHP را بلاک کند (در .htaccess: php_flag engine off و برای nginx حذف location php) و بهتر است فایل از دامنه/پوشه استاتیک سرو شود.
-
۳
ذخیره و سرو امن
ذخیره در پوشه غیر وبقابل یا با هدر Content-Type ثابت و X-Content-Type-Options: nosniff. برای SVG محتاط باشید: SVG جاوااسکریپت دارد و XSS میسازد — یا SVG را sanitize کنید یا با هدر Content-Disposition: attachment بدهید.
-
۴
SSRF — قدم بعدی
اگر برنامه URL میپذیرد («پیشنمایش لینک»، webhook)، مهاجم http://169.254.169.254 یا localhost:6379 را میفرستد تا سرویس داخلی را بخواند. دفاع: whitelist پروتکل/دامنه، بلاک IPهای داخلی (RFC1918 و 169.254.0.0/16) و بدون redirect follow.
نکات مهم
- ◆ نام و مسیر فایل آپلودی از ورودی کاربر هرگز مستقیم استفاده نمیشود.
- ◆ پوشه uploads: اجرای PHP مطلقاً بسته؛ مالک درست و 755.
- ◆ هر URL ورودی از کاربر، whitelist و بلاک IP داخلی قبل از fetch.
کد یا مسیر نمونه
# پوشه آپلود — Apache (.htaccess داخل uploads/):
# php_flag engine off
# <FilesMatch "\.(php|phtml|php[0-9])$">
# Require all denied
# </FilesMatch>
# nginx — بستن اجرا در uploads:
# location /uploads/ {
# location ~ \.(php|phtml)$ { deny all; }
# }
# چک MIME واقعی:
file --mime-type suspicious.jpg
# image/jpeg ← درست
# text/x-php ← فایل مخرب! حذف فوری
# PHP — اعتبارسنجی واقعی:
// $mime = (new finfo(FILEINFO_MIME_TYPE))->file($_FILES['f']['tmp_name']);
// if (!in_array($mime, ['image/jpeg', 'image/png'], true)) die('فایل مجاز نیست');
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!