فصل ۱ — ذهنیت امنیت و OWASP
ذهنیت امنیتی: سطح حمله، حداقل دسترسی و دفاع در عمقفصل ۲ — حملات رایج و دفاع
XSS — تزریق اسکریپت و دفاع سهلایه SQL Injection — مهاجم به دیتابیس شما میرسد CSRF و Clickjacking — حملات به اعتماد مرورگر آپلود امن فایل و SSRFفصل ۳ — احراز هویت و نشست
رمز عبور امن: hashing، policy و بازیابی نشستها و کوکیها: session fixation و hijackingفصل ۴ — سختسازی و واکنش به حادثه
HTTPS و هدرهای امنیتی — ست کردن درست واکنش به حادثه: کشف، پاکسازی و یادگیریپروژه عملی پایان دوره
پروژه پایانی — ممیزی امنیتی یک سایت واقعی خودتانSQL Injection — مهاجم به دیتابیس شما میرسد
SQLi قدیمیترین و پرخسارتترین حمله وب است: ورودی کاربر داخل کوئری چسبانده میشود و مهاجم ساختار دستور را عوض میکند. پیامد: خواندن کل دیتابیس، تغییر داده، حتی پاکسازی کامل. دفاع یکخطی دارد اما باید همهجا باشد: Prepared Statement.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
مکانیک حمله
کد شکننده: $q = "SELECT * FROM users WHERE email='$email'"; با ورودی ' OR '1'='1 شرط همیشه درست میشود و همه کاربران برمیگردند؛ بدتر: '; DROP TABLE users; -- کل جدول حذف میشود. مهاجم حتی union select برای بیرونکشیدن جدولهای دیگر دارد.
-
۲
دفاع اصلی: پارامتر
Prepared Statement پارامتر را بهعنوان «داده» جدا میکند نه کد: $pdo->prepare('SELECT … WHERE email = ?')->execute([$email]); تزریق ناممکن میشود چون ساختار کوئری ثابت است. در هر زبان معادل دارد: PHP PDO، Node mysql2/better-sqlite3، Python psycopg، Java PreparedStatement.
-
۳
دفاع پشتیبان
کاربر دیتابیس با حداقل دسترسی (بدون DROP/FILE)، پیام خطای خام دیتابیس به کاربر نشان داده نشود (از آن برای کشف ساختار استفاده میشود) و اعداد هم با cast کنند: (int)$_GET['id'].
-
۴
تست کردن خودتان
در فرمهای پروژه، ' OR '1'='1 و ' را امتحان کنید؛ رفتار عجیب = حفره. در code review، هر جا کوئری با رشتهچسباندن ساخته میشود فلگ بگذارید — پیدا کردن این الگو کار ساده grep است.
نکات مهم
- ◆ هر کوئری با ورودی کاربر، Prepared Statement است — بدون استثنا.
- ◆ خطای دیتابیس به کاربر نشود؛ لاگ میشود، پیام امن نمایش داده میشود.
- ◆ حداقل دسترسی کاربر دیتابیس = کوچکشدن خسارت احتمالی.
کد یا مسیر نمونه
// ❌ شکننده — هرگز:
$sql = "SELECT * FROM users WHERE email='$email'";
// ✅ PHP PDO — امن:
$stmt = $pdo->prepare('SELECT id, name FROM users WHERE email = ?');
$stmt->execute([$email]);
// ✅ Node (mysql2):
const [rows] = await pool.query(
'SELECT id, name FROM users WHERE email = ?', [email]
);
// تست حمله که باید بیاثر باشد:
// email = "' OR '1'='1" → فقط یک رشته عادی، صفر نتیجه
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!