Web Security Tutorial پروژه عملی پایان دوره پروژه عملی سطح: سخت

پروژه پایانی — ممیزی امنیتی یک سایت واقعی خودتان

پروژه پایانی دوره: روی یک پروژه خودتان (سایت، API یا افزونه) ممیزی کامل انجام می‌دهید: کشف حفره‌های دوره با چک‌لیست، ترمیم هر مورد و مستندسازی قبل/بعد — خروجی قابل‌تحویل به کارفرما یا استفاده شخصی.

راه‌حل قدم‌به‌قدم پروژه

  1. ۱

    هدف پروژه

    اجرای چک‌لیست امنیتی کامل (XSS، SQLi، CSRF، آپلود، نشست، هدرها، وابستگی‌ها) و رفع موارد یافت‌شده.

  2. ۲

    الزامات و موارد موردنیاز

    یک پروژه وب که به کدش دسترسی دارید؛ سرور یا محیط محلی؛ ابزارهای دوره (grep، curl، مرورگر DevTools).

  3. ۳

    قدم ۱ — نقشه سطح حمله

    فهرست کنید: فرم‌ها، پارامترهای URL، آپلودها، نقاط API، پورت‌های باز، پنل ادمین. برای هر آیتم بنویسید چه داده‌ای از کاربر می‌آید و کجا استفاده می‌شود.

  4. ۴

    قدم ۲ — اسکن XSS و SQLi

    با grep الگوهای خطرناک را پیدا کنید: innerHTML با متغیر، echo بدون htmlspecialchars، کوئری با چسباندن رشته. در فرم‌ها payloadهای تست بدهید (' OR '1'='1 و <b>x</b>) و رفتار را مستند کنید.

  5. ۵

    قدم ۳ — فرم‌ها و نشست

    چک CSRF: فرم بدون توکن؟ چک کوکی‌ها در DevTools: HttpOnly/Secure/SameSite؟ چک regenerate بعد از ورود؟ خروج واقعاً نشست را می‌کشد؟

  6. ۶

    قدم ۴ — آپلود و هدرها

    پوشه آپلود اجرای PHP بسته است؟ MIME واقعی چک می‌شود؟ هدرهای امنیتی با curl -sI بررسی و فهرست ناموجودها را بنویسید.

  7. ۷

    قدم ۵ — ترمیم و مستندسازی

    هر مورد با «قبل/بعد» رفع کنید و در گزارش بنویسید: شدت، ریشه، ترمیم، تست بازبینی. چک‌لیست نسخه دوم را برای بازبینی ماهانه تنظیم کنید.

نکات مهم

  • ◆ قبل از خواندن راه‌حل، خودتان حداقل ۳۰ دقیقه تلاش کنید؛ یادگیری واقعی در همین تلاش اتفاق می‌افتد.
  • ◆ راه‌حل را بعد از دیدن، عمداً تغییر دهید و دوباره اجرا کنید تا با هر خط آن آشنا شوید.
  • ◆ اگر جایی گیر کردید، فقط بخش مشکل را جستجو کنید، نه کل پروژه را — دامنه جستجوی کوچک یادگیری را عمیق‌تر می‌کند.

کد کامل راه‌حل پروژه

# چک‌لیست ممیزی (نمونه اجرا روی یک پروژه PHP)

# ۱) سطح حمله
grep -rn '\$_GET\|\$_POST\|\$_REQUEST' app/ | wc -l   # نقاط ورودی
curl -sI https://site.ir | grep -iE 'strict|frame|nosniff|referrer'

# ۲) XSS
# یافته: views/comment.php → echo $comment; بدون escape
# قبل:  echo $comment;
# بعد:  echo htmlspecialchars($comment, ENT_QUOTES, 'UTF-8');
grep -rn 'innerHTML' assets/js/ | grep -v textContent

# ۳) SQLi
grep -rnE '\"\s*\.|\$.*\$' app/Models/ | grep -i 'select\|insert\|update'
# یافته: User.php:42 → "SELECT * FROM users WHERE id = $id"
# بعد:  prepare('SELECT * FROM users WHERE id = ?')

# ۴) CSRF — همه فرم‌ها
grep -rLn 'csrf' views/*/  # فرم‌های بدون توکن → اضافه کردن فیلد + چک

# ۵) نشست
# قبل: بدون regenerate
# بعد:  session_regenerate_id(true) بعد از verify
# کوکی: HttpOnly+Secure+SameSite=Lax تنظیم شد

# ۶) آپلود
find uploads/ -name '*.php'        # باید خالی باشد
# htaccess بلاک اجرا اضافه شد؛ finfo چک MIME اضافه شد

# گزارش: ۴ حفره (XSS Stored، SQLi در ۲ کوئری، CSRF در ۳ فرم، هدرهای ناموجود)
# همه رفع شدند؛ تست بازخوانی: payloadها بی‌اثر، نمره هدرها A

خروجی مورد انتظار

خروجی مورد انتظار: گزارش ممیزی با فهرست حفره‌ها، شدت، ریشه و ترمیم هر مورد؛ همه payloadهای تست بعد از ترمیم بی‌اثر؛ نمره هدرهای امنیتی از F به A یا A-.

چالش اضافه (اختیاری)

اسکن دوم روی وابستگی‌ها (composer audit / npm audit) و آپدیت امنیتی بسته‌ها را هم اضافه کنید.

پرسش و پاسخ این درس (۰)

هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!

دیدگاه خود را بنویسید

کپچا

دیدگاه شما پس از تأیید مدیر نمایش داده می‌شود.