Web Security Tutorial فصل ۲ — حملات رایج و دفاع درس آموزشی

CSRF و Clickjacking — حملات به اعتماد مرورگر

CSRF یعنی مرورگر قربانی، درخواست مخرب را با کوکی نشست خودش به سایت شما می‌فرستد — مثلاً لینکی یا فرم مخفی در سایت دیگر که پول جابه‌جا می‌کند و مرورگر، چون کوکی دارد، آن را معتبر می‌پندارد. Clickjacking هم با iframe شفاف کاربر را به کلیک‌های ناخواسته فریب می‌دهد. دفاع CSRF با توکن یک‌بارمصرف است؛ clickjacking با هدر X-Frame-Options.

مراحل قدم‌به‌قدم

  1. ۱

    مکانیک CSRF

    فرم مخرب در سایت مهاجم به yoursite.com/transfer می‌POST می‌کند؛ مرورگر کوکی‌های نشست قربانی را پیوست می‌کند و سرور درخواست را معتبر می‌پندارد. حمله فقط برای عمل‌های تغییردهنده کار می‌کند (POST/PUT) و برای GET کارآمد است اگر اثر جانبی داشته باشد.

  2. ۲

    دفاع: توکن CSRF

    در هر فرم یک فیلد مخفی توکن که در نشست ساخته شده: <input type="hidden" name="csrf" value="<?= $_SESSION['csrf'] ?>">؛ در پردازش، برابر بودن توکن نشست چک می‌شود. توکن per-session کافی است؛ per-form امن‌تر. همه فرم‌های تغییردهنده بدون استثنا.

  3. ۳

    SameSite — دفاع مرورگر

    کوکی با SameSite=Lax یا Strict در درخواست‌های بین‌سایتی فرستاده نمی‌شود — دفاع دوم قوی. SameSite=None فقط برای سرویس‌های بین‌دامنه‌ای واقعی.

  4. ۴

    Clickjacking و X-Frame-Options

    هدر X-Frame-Options: DENY (یا CSP frame-ancestors 'none') جلوی iframe شدن سایت شما را می‌گیرد. پنل ادمین و صفحات حساس حتماً؛ در nginx: add_header X-Frame-Options DENY always;

نکات مهم

  • ◆ هر فرم تغییردهنده، توکن CSRF دارد — بدون استثنا.
  • ◆ کوکی نشست: HttpOnly + Secure + SameSite=Lax.
  • ◆ X-Frame-Options روی کل سایت؛ frame-ancestors در CSP جدید.

کد یا مسیر نمونه

<!-- فرم با توکن CSRF -->
<form method="post" action="/transfer">
  <input type="hidden" name="csrf" value="a1b2c3...">
  <input name="amount" type="number">
  <button>انتقال</button>
</form>

// PHP — تولید و چک توکن:
if (empty($_SESSION['csrf'])) {
    $_SESSION['csrf'] = bin2hex(random_bytes(32));
}
if ($_SERVER['REQUEST_METHOD'] === 'POST') {
    if (!hash_equals($_SESSION['csrf'], $_POST['csrf'] ?? '')) {
        http_response_code(403); exit('درخواست نامعتبر');
    }
}

# nginx — ضد clickjacking:
# add_header X-Frame-Options DENY always;
# add_header Content-Security-Policy "frame-ancestors 'none'" always;

اجرای زنده کد HTML

editor.html
در حال آماده‌سازی زمین بازی…

کد را ویرایش کنید و «اجرای کد» را بزنید — خروجی واقعی مرورگر همین‌جا رندر می‌شود؛ مثل آزمایشگاه w3schools.

پرسش و پاسخ این درس (۰)

هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!

دیدگاه خود را بنویسید

کپچا

دیدگاه شما پس از تأیید مدیر نمایش داده می‌شود.