فصل ۱ — ذهنیت امنیت و OWASP
ذهنیت امنیتی: سطح حمله، حداقل دسترسی و دفاع در عمق نقشه سطح حمله: هر URL یک در ورودی OWASP Top 10: زبان مشترک آسیبپذیریها حداقل دسترسی: هر کاربر و سرویس فقط لازمها دفاع در عمق: چند لایه مستقل مدلسازی تهدید: مهاجم کیست و چه میخواهد؟ ورودی اعتبارسنجی و پاکسازی: تفریق دو مفهوم محدودسازی نرخ: جلوی رباتها و brute force رباتها و CAPTCHA: بگذار انسان، بند باتفصل ۲ — حملات رایج و دفاع
XSS — تزریق اسکریپت و دفاع سهلایه SQL Injection — مهاجم به دیتابیس شما میرسد CSRF و Clickjacking — حملات به اعتماد مرورگر آپلود امن فایل و SSRF XSS در سه نوع: stored، reflected و DOM XSS در عمل: کجاها معمولاً میشکند؟ SQLi در عمل: پارامتر و باقیماندهها Command Injection: shell فراخوانی امن آپلود امن: زنجیره چکها Path Traversal: خروج از ریشه CSRF در عمل: توکن و SameSite Open Redirect: پرشهای مخرب منطق کسبوکار: حملههای طراحی IDOR: دسترسی به رکورد دیگران JSON در عمق: parsing و شکلهای مخربفصل ۳ — احراز هویت و نشست
رمز عبور امن: hashing، policy و بازیابی نشستها و کوکیها: session fixation و hijacking رمز عبور: hashing درست با bcrypt/argon2 دومرحلهای: TOTP و بازیابی نشستها سختگیرانه: id چرخش و تایماوت قابلیتهای auth با ریسکهایشان auth در API: توکنها و refresh JWT امن: alg، payload و ذخیره OAuth 2 و ورود با گوگل نقشها و مجوزها: RBAC سبک در کد کوکیها: flags، scoping و anti-patternهافصل ۴ — سختسازی و واکنش به حادثه
HTTPS و هدرهای امنیتی — ست کردن درست واکنش به حادثه: کشف، پاکسازی و یادگیری HTTPS/TLS: از Let's Encrypt تا HSTS هدرهای امنیتی: ست کامل Clickjacking و iframeها وابستگیهای آسیبپذیر و patching WAF ساده: قواعد nginx قبل از اپ لاگ امنیتی و تشخیص واکنش به حادثه: پنج گام بکاپ امن: رمزنگاری و تست بازیابی پایش امنیت: از لاگ تا آلارم سختسازی PHP: ini، display_errors و open_basedir سختسازی وردپرس: wp-login و xmlrpc امنیت فروشگاه: پرداخت و کدهای تخفیف امنیت کلاینتهای متنی: WebView و mobile API حریم داده: نگهداری و حذففصل ۵ — پروژه و ممیزی
چکلیست سختسازی: از نصب تا prod پروژه پایانی: نقشه ممیزی یک سایت واقعیپروژه عملی پایان دوره
پروژه پایانی — ممیزی امنیتی یک سایت واقعی خودتانXSS در سه نوع: stored، reflected و DOM
XSS یعنی اجرای JS مخرب در مرورگر کاربر؛ سه مسیر و یک دفاع اصلی: escape در خروجی + CSP — شایعترین آسیبپذیری وب.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
سه نوع
Reflected: payload در URL و پاسخ فوری (جستجو)؛ Stored: در دیتابیس و نمایش به همه (کامنت)؛ DOM-based: در JS کلاینت از location — هر سه با escape درست بسته میشوند.
-
۲
دفاع پایه
خروجی escape با context: HTML → htmlspecialchars؛ attribute → QUOTES؛ JS → JSON.stringify؛ URL → encode — هر context دفاع خودش را دارد.
-
۳
CSP
Content-Security-Policy: default-src "self"؛ بدون inline؛ nonce برای اسکریپتهای لازم — حتی اگر XSS رخ داد، اجرا نمیشود؛ گارد نهایی.
-
۴
کتابخانههای HTML
برای محتوای rich (ویرایشگر)، sanitizer مثل DOMPurify — خطر XSS محتوای کاربر؛ whitelist تگها و attrها.
نکات مهم
- ◆ escape در خروجی، نه پاکسازی در ورودی؛ context فرق میکند.
- ◆ CSP را از اول روشن کنید (report-only شروع).
- ◆ محتوای rich با sanitizer، نه escape خام.
کد یا مسیر نمونه
<?php echo htmlspecialchars($post["title"], ENT_QUOTES, "UTF-8"); ?>
// JS context:
const data = <?= json_encode($userData, JSON_HEX_TAG | JSON_HEX_APOS) ?>;
// CSP:
Content-Security-Policy: default-src "self"; script-src "self" "nonce-xyz123"
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!