فصل ۱ — شروع پایتون
پایتون چیست و چرا محبوبترین زبان دنیاست؟ محیط پروژه: venv و مدیریت پکیجهافصل ۲ — متغیرها و انواع داده
متغیرها و انواع پایه داده رشتهها: متدهای متن در پایتون لیست، تاپل، دیکشنری و مجموعهفصل ۳ — کنترل جریان
شرطها: if و elif و else حلقهها: for و while در پایتونفصل ۴ — توابع و ماژولها
توابع: def، پارامترها و return ماژولها و کتابخانه استانداردفصل ۵ — کلاس و برنامهنویسی شیءگرا
کلاسها و شیءگرایی در پایتونفصل ۶ — پروژه عملی
کار با فایل و JSON پروژه پایانی: مدیریت کارها در خط فرمانفصل ۷ — سینتکس، عملگرها و ورودی/خروجی
سینتکس و تورفتگی: قواعد خط پایتون عملگرها: حساب، مقایسه، منطق و عضویت ورودی و خروجی: print و input در عمق اعداد و تبدیل نوع (casting) f-string در عمق: فرمتدهی حرفهایفصل ۸ — ساختمانهای داده در عمق
لیست در عمق: متدها، برش و کپی تاپل: ثابتها و بازکردن مقادیر مجموعهها: عضویت سریع و عملیات ریاضی دیکشنری در عمق: get، setdefault و ادغام کامپریهنشن: list، dict و set enumerate، zip و ابزارهای پیمایش match/case: تطبیق الگو در پایتون ۳.۱۰+فصل ۹ — توابع در عمق
*args و **kwargs: پارامترهای انعطافپذیر lambda و توابع درجهیک بازگشت: تابعی که خودش را صدا میزند اسکوپ: local، global و nonlocal تایپ هینت: نوعنویسی در پایتون مدرنفصل ۱۰ — شیءگرایی در عمق
وراثت و چندریختی متدهای جادویی (dunder) کپسولاسیون: property، خصوصی و انواع متد dataclass: کلاس دادهمحور آماده کلاس انتزاعی، Protocol و duck typingفصل ۱۱ — خطاها، فایلها و ماژولها
خطاها: try/except/finally و raise فایلها در عمق: خواندن، نوشتن و pathlib CSV: خواندن و نوشتن جداول ماژول و پکیج خودتان + __main__ os و sys: سیستمعامل و مفسرفصل ۱۲ — زمان، ریاضی و ابزارهای پیشرفته
تاریخ و زمان: datetime و timedelta math و random: محاسبات و تصادف عبارات باقاعده: ماژول re ایتریتور و ژنراتور: yield کلوژر و دکوراتور بهترین شیوهها: کد پایتونی تمیزتاریخ و زمان: datetime و timedelta
ماژول datetime برای هر کاری با زمان است: تاریخ امروز، مهلت سفارش، اختلاف دو روز و فرمت خوانا. سه بازیگر اصلی دارد: date برای تاریخ، datetime برای تاریخ و ساعت و timedelta برای مدت. فرمت با strftime و parsing با strptime انجام میشود و برای تقویم شمسی پکیج jdatetime راه استاندارد فارسیزبانهاست.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
ساختن و اجزا
date.today() امروز و datetime.now() الان با ساعت. اجزا: d.year و d.month و d.day و برای ساعت hour و minute و second. ساختن دستی: date(2026, 3, 21) و datetime(2026, 3, 21, 14, 30).
-
۲
فرمت و parse
strftime فرمت میکند: d.strftime("%Y/%m/%d") → 2026/03/21 و "%A" نام روز. کدهای اصلی: %Y سال چهاررقمی، %m ماه، %d روز، %H ساعت، %M دقیقه. strptime برعکس است: datetime.strptime("2026-03-21", "%Y-%m-%d") رشته را به آبجکت تبدیل میکند — جا چک فرم و داده ورودی.
-
۳
timedelta — ریاضی زمان
timedelta(days=7, hours=3) مدت است و با تاریخ جمع و تفریق میخورد: deadline = today + timedelta(days=7) — هفته بعد. اختلاف دو تاریخ هم timedelta میدهد: delta.days روزها. محاسبه مهلت، سن و SLA همه با همین الگو.
-
۴
مقایسه و شمسی
تاریخها مثل عدد مقایسه میشوند: if deadline < date.today() — مهلت گذشته. برای تقویم شمسی پکیج jdatetime را نصب کنید (pip install jdatetime) و با jdatetime.date.fromgregorian(date=today) تبدیل بگیرید — استاندارد اپهای فارسی و درستتر از تبدیل دستی.
نکات مهم
- ◆ فرمت رشتههای تاریخ را همیشه با strptime و الگوی درست بگیرید.
- ◆ timedelta را بهجای ضرب در ۸۶۴۰۰ ثانیه استفاده کنید؛ خواناتر و بیخطاتر.
- ◆ تاریخ شمسی را با jdatetime بگیرید نه تبدیل دستی.
کد یا مسیر نمونه
from datetime import date, datetime, timedelta
today = date(2026, 11, 18)
now = datetime(2026, 11, 18, 14, 30)
print(today.year, today.month, today.day)
print(now.strftime("%Y/%m/%d — %H:%M"))
print(now.strftime("%A")) # نام روز هفته
parsed = datetime.strptime("2026-03-21", "%Y-%m-%d")
print("پارس شد:", parsed.date())
deadline = today + timedelta(days=7)
print("مهلت:", deadline)
delta = deadline - today
print("اختلاف:", delta.days, "روز")
if deadline > today:
print("فرصت باقی است")
# اختلاف دو تاریخ کامل
birthday = date(2000, 6, 15)
days = (today - birthday).days
print(f"سن به روز: {days:,}")
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!