فصل ۱ — شروع پایتون
پایتون چیست و چرا محبوبترین زبان دنیاست؟ محیط پروژه: venv و مدیریت پکیجهافصل ۲ — متغیرها و انواع داده
متغیرها و انواع پایه داده رشتهها: متدهای متن در پایتون لیست، تاپل، دیکشنری و مجموعهفصل ۳ — کنترل جریان
شرطها: if و elif و else حلقهها: for و while در پایتونفصل ۴ — توابع و ماژولها
توابع: def، پارامترها و return ماژولها و کتابخانه استانداردفصل ۵ — کلاس و برنامهنویسی شیءگرا
کلاسها و شیءگرایی در پایتونفصل ۶ — پروژه عملی
کار با فایل و JSON پروژه پایانی: مدیریت کارها در خط فرمانفصل ۷ — سینتکس، عملگرها و ورودی/خروجی
سینتکس و تورفتگی: قواعد خط پایتون عملگرها: حساب، مقایسه، منطق و عضویت ورودی و خروجی: print و input در عمق اعداد و تبدیل نوع (casting) f-string در عمق: فرمتدهی حرفهایفصل ۸ — ساختمانهای داده در عمق
لیست در عمق: متدها، برش و کپی تاپل: ثابتها و بازکردن مقادیر مجموعهها: عضویت سریع و عملیات ریاضی دیکشنری در عمق: get، setdefault و ادغام کامپریهنشن: list، dict و set enumerate، zip و ابزارهای پیمایش match/case: تطبیق الگو در پایتون ۳.۱۰+فصل ۹ — توابع در عمق
*args و **kwargs: پارامترهای انعطافپذیر lambda و توابع درجهیک بازگشت: تابعی که خودش را صدا میزند اسکوپ: local، global و nonlocal تایپ هینت: نوعنویسی در پایتون مدرنفصل ۱۰ — شیءگرایی در عمق
وراثت و چندریختی متدهای جادویی (dunder) کپسولاسیون: property، خصوصی و انواع متد dataclass: کلاس دادهمحور آماده کلاس انتزاعی، Protocol و duck typingفصل ۱۱ — خطاها، فایلها و ماژولها
خطاها: try/except/finally و raise فایلها در عمق: خواندن، نوشتن و pathlib CSV: خواندن و نوشتن جداول ماژول و پکیج خودتان + __main__ os و sys: سیستمعامل و مفسرفصل ۱۲ — زمان، ریاضی و ابزارهای پیشرفته
تاریخ و زمان: datetime و timedelta math و random: محاسبات و تصادف عبارات باقاعده: ماژول re ایتریتور و ژنراتور: yield کلوژر و دکوراتور بهترین شیوهها: کد پایتونی تمیزf-string در عمق: فرمتدهی حرفهای
f-string فقط جایگزین چسباندن رشته نیست؛ فرمت اعداد، درصد، تاریخ، ترازبندی و حتی عبارتهای محاسبهشده را با یک سینتکس کوتاه میدهد. اگر فرمتکنندههایش را بلد باشید، تقریباً هر خروجی گزارشی را بدون کتابخانه اضافه تمیز میسازید — از جدول ترازشده تا قیمت با جداکننده.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
پایه و عبارتها
f"نام: {name}" و داخل آکولاد هر عبارتی مجاز است: f"{a + b}" و f"{len(items)} آیتم" و حتی صدا زدن متد: f"{name.upper()}". دقت کنید پیشوند f را فراموش نکنید؛ بدون آن آکولادها متن میمانند.
-
۲
فرمت اعداد
دونقطه فرمت را شروع میکند: f"{price:,}" جداکننده هزارگان، f"{ratio:.2f}" دو رقم اعشار، f"{share:.1%}" درصد و f"{n:03d}" عدد سهرقمی با صفر جلو — برای شمارهها و کدها عالی است.
-
۳
ترازبندی و جدول ساده
عرض و تراز: f"{name:<10}" چپچین، :>10 راستچین، :^10 وسطچین — و با fill مثل :*>10 ستاره پر میکند. با همین، جدولهای متنی تمیز در خروجی ترمینال میسازید بدون هیچ کتابخانهای.
-
۴
تاریخ و دیباگ
f"{now:%Y-%m-%d}" تاریخ را فرمت میکند — همان کدهای strftime. ترفند دیباگ پایتون ۳.۸ به بعد: f"{price=}" هم نام متغیر را چاپ میکند هم مقدار را — برای لاگ سریع بینظیر است. برای خود آکولاد هم دو تا میگذارید: f"{{}}".
نکات مهم
- ◆ فراموش نکنید پیشوند f؛ بدون آن فرمتها کار نمیکنند.
- ◆ فرمت قیمت: :,.0f و درصد: :.1% — دو الگوی پرمصرف.
- ◆ f"{x=}" برای دیباگ سریع نام و مقدار با هم.
کد یا مسیر نمونه
price = 1250000
ratio = 0.876
now_year, now_month, now_day = 2026, 11, 18
print(f"قیمت: {price:,} تومان")
print(f"نرخ تبدیل: {ratio:.1%}")
print(f"کد سفارش: ORD-{price:09d}")
name = "علی"
print(f"{name:<8} | راستچین: {name:>8} | وسط: {name:^8}")
items = [("کتاب", 120000), ("کیبورد مکانیکی", 2400000)]
for title, cost in items:
print(f"{title:<20}{cost:>12,} تومان")
from datetime import date
today = date(2026, 11, 18)
print(f"امروز: {today:%Y/%m/%d}")
x = 42
print(f"{x=}") # x=42 — دیباگ سریع
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!