فصل ۱ — شروع پایتون
پایتون چیست و چرا محبوبترین زبان دنیاست؟ محیط پروژه: venv و مدیریت پکیجهافصل ۲ — متغیرها و انواع داده
متغیرها و انواع پایه داده رشتهها: متدهای متن در پایتون لیست، تاپل، دیکشنری و مجموعهفصل ۳ — کنترل جریان
شرطها: if و elif و else حلقهها: for و while در پایتونفصل ۴ — توابع و ماژولها
توابع: def، پارامترها و return ماژولها و کتابخانه استانداردفصل ۵ — کلاس و برنامهنویسی شیءگرا
کلاسها و شیءگرایی در پایتونفصل ۶ — پروژه عملی
کار با فایل و JSON پروژه پایانی: مدیریت کارها در خط فرمانفصل ۷ — سینتکس، عملگرها و ورودی/خروجی
سینتکس و تورفتگی: قواعد خط پایتون عملگرها: حساب، مقایسه، منطق و عضویت ورودی و خروجی: print و input در عمق اعداد و تبدیل نوع (casting) f-string در عمق: فرمتدهی حرفهایفصل ۸ — ساختمانهای داده در عمق
لیست در عمق: متدها، برش و کپی تاپل: ثابتها و بازکردن مقادیر مجموعهها: عضویت سریع و عملیات ریاضی دیکشنری در عمق: get، setdefault و ادغام کامپریهنشن: list، dict و set enumerate، zip و ابزارهای پیمایش match/case: تطبیق الگو در پایتون ۳.۱۰+فصل ۹ — توابع در عمق
*args و **kwargs: پارامترهای انعطافپذیر lambda و توابع درجهیک بازگشت: تابعی که خودش را صدا میزند اسکوپ: local، global و nonlocal تایپ هینت: نوعنویسی در پایتون مدرنفصل ۱۰ — شیءگرایی در عمق
وراثت و چندریختی متدهای جادویی (dunder) کپسولاسیون: property، خصوصی و انواع متد dataclass: کلاس دادهمحور آماده کلاس انتزاعی، Protocol و duck typingفصل ۱۱ — خطاها، فایلها و ماژولها
خطاها: try/except/finally و raise فایلها در عمق: خواندن، نوشتن و pathlib CSV: خواندن و نوشتن جداول ماژول و پکیج خودتان + __main__ os و sys: سیستمعامل و مفسرفصل ۱۲ — زمان، ریاضی و ابزارهای پیشرفته
تاریخ و زمان: datetime و timedelta math و random: محاسبات و تصادف عبارات باقاعده: ماژول re ایتریتور و ژنراتور: yield کلوژر و دکوراتور بهترین شیوهها: کد پایتونی تمیزos و sys: سیستمعامل و مفسر
ماژول os پل بین پایتون و سیستمعامل است: پوشه جاری، متغیرهای محیط، ساخت مسیرها و پردازشها؛ و sys به خود مفسر وصل است: آرگومانهای خط فرمان، مسیرهای جستجوی ماژول و کد خروج. این دو ماژول پایه هر اسکریپتی هستند که با محیط واقعی سر و کار دارد — از کرونجاب تا ابزار خط فرمان.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
os — پوشه و فایل
os.getcwd() پوشه جاری و os.chdir مسیر عوض میکند؛ os.listdir فهرست فایلها و os.makedirs(..., exist_ok=True) پوشه تودرتو میسازد. برای کارهای روزمره مسیرها، pathlib شیءگراتر و امنتر است؛ os را برای ابزارهای سیستمی نگه دارید.
-
۲
متغیرهای محیط
تنظیمات حساس مثل رمز و کلید API را در متغیرهای محیط بگذارید نه داخل کد؛ خواندن: os.environ.get("APP_MODE", "development") — نسخه get پیشفرض میدهد و اگر نبود خطا هم نمیگیرد. الگوی استاندارد پیکربندی اپهای واقعی و داکر است.
-
۳
sys.argv — آرگومان خط فرمان
python script.py input.txt --debug → sys.argv لیست ["script.py", "input.txt", "--debug"]؛ عنصر اول نام اسکریپت است. برای ابزارهای ساده کافی است؛ برای CLI جدی، ماژول argparse یا click را یاد بگیرید که help و خطا هم میسازند.
-
۴
sys.path و خروج
sys.path لیست مسیرهایی است که import در آنها جستجو میشود — فهمیدن باگهای «ماژول پیدا نشد» از اینجا میگذرد. sys.exit(0) با کد خروج برنامه را تمام میکند: صفر موفقیت و غیرصفر خطا — قرارداد جهانی اسکریپتها و کرونجابها.
نکات مهم
- ◆ رمزها و کلیدها را در متغیر محیط بگذارید؛ هرگز داخل کد.
- ◆ sys.argv[0] نام اسکریپت است؛ ورودیهای واقعی از عنصر ۱ شروع میشوند.
- ◆ کد خروج را استاندارد بدهید: 0 موفق، 1 خطا.
کد یا مسیر نمونه
import os
import sys
print("پوشه جاری:", os.getcwd())
print("نام اسکریپت:", sys.argv[0])
print("تعداد آرگومان:", len(sys.argv) - 1)
# پیکربندی از محیط — با پیشفرض امن
app_mode = os.environ.get("APP_MODE", "development")
print("حالت اجرا:", app_mode)
# ساخت پوشه امن برای خروجی
output = os.path.join(os.getcwd(), "output")
os.makedirs(output, exist_ok=True)
print("پوشه خروجی آماده:", output)
# مسیرهای جستجوی ماژول — برای باگهای import
print("تعداد مسیرهای import:", len(sys.path))
# کد خروج استاندارد (در اسکریپت واقعی):
# if error_happened:
# sys.exit(1)
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!