فصل ۱ — شروع پایتون
پایتون چیست و چرا محبوبترین زبان دنیاست؟ محیط پروژه: venv و مدیریت پکیجهافصل ۲ — متغیرها و انواع داده
متغیرها و انواع پایه داده رشتهها: متدهای متن در پایتون لیست، تاپل، دیکشنری و مجموعهفصل ۳ — کنترل جریان
شرطها: if و elif و else حلقهها: for و while در پایتونفصل ۴ — توابع و ماژولها
توابع: def، پارامترها و return ماژولها و کتابخانه استانداردفصل ۵ — کلاس و برنامهنویسی شیءگرا
کلاسها و شیءگرایی در پایتونفصل ۶ — پروژه عملی
کار با فایل و JSON پروژه پایانی: مدیریت کارها در خط فرمانفصل ۷ — سینتکس، عملگرها و ورودی/خروجی
سینتکس و تورفتگی: قواعد خط پایتون عملگرها: حساب، مقایسه، منطق و عضویت ورودی و خروجی: print و input در عمق اعداد و تبدیل نوع (casting) f-string در عمق: فرمتدهی حرفهایفصل ۸ — ساختمانهای داده در عمق
لیست در عمق: متدها، برش و کپی تاپل: ثابتها و بازکردن مقادیر مجموعهها: عضویت سریع و عملیات ریاضی دیکشنری در عمق: get، setdefault و ادغام کامپریهنشن: list، dict و set enumerate، zip و ابزارهای پیمایش match/case: تطبیق الگو در پایتون ۳.۱۰+فصل ۹ — توابع در عمق
*args و **kwargs: پارامترهای انعطافپذیر lambda و توابع درجهیک بازگشت: تابعی که خودش را صدا میزند اسکوپ: local، global و nonlocal تایپ هینت: نوعنویسی در پایتون مدرنفصل ۱۰ — شیءگرایی در عمق
وراثت و چندریختی متدهای جادویی (dunder) کپسولاسیون: property، خصوصی و انواع متد dataclass: کلاس دادهمحور آماده کلاس انتزاعی، Protocol و duck typingفصل ۱۱ — خطاها، فایلها و ماژولها
خطاها: try/except/finally و raise فایلها در عمق: خواندن، نوشتن و pathlib CSV: خواندن و نوشتن جداول ماژول و پکیج خودتان + __main__ os و sys: سیستمعامل و مفسرفصل ۱۲ — زمان، ریاضی و ابزارهای پیشرفته
تاریخ و زمان: datetime و timedelta math و random: محاسبات و تصادف عبارات باقاعده: ماژول re ایتریتور و ژنراتور: yield کلوژر و دکوراتور بهترین شیوهها: کد پایتونی تمیزکلاس انتزاعی، Protocol و duck typing
گاهی میخواهید قرارداد بگذارید: «هر کلاسی که اینجا بند شده، حتماً متد area را دارد» — نه پیشفرض بدهد، فقط قرارداد. پایتون سه سطح ابزار دارد: duck typing آزاد، کلاس انتزاعی با abc که پیادهسازی ناقص را زود خطا میگیرد و Protocol که تایپ را از روی ساختار میپذیرد. انتخاب درست اینها، کد بزرگ را قابل نگهداشت میکند.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
duck typing
پیشفرض پایتون: نوع مهم نیست، رفتار مهم است — اگر شیء متد مورد نظر را دارد، پذیرفته است. سبکترین راه و برای اکثر پروژهها کافی؛ ضعفش این است که خطای نبودن متد فقط موقع اجرا و در عمق کد ظاهر میشود، نه قبل از آن.
-
۲
abc — قرارداد اجباری
با کلاس پایه ABC و @abstractmethod قرارداد رسمی میگذارید: فرزندی که area را پیاده نکند، همان موقع new کردن خطا میگیرد — نه ساعتها بعد در تولید. برای فریمورکها و پلاگینها عالی است: همه افزونهها را وادار به رعایت رابط میکنید.
-
۳
Protocol — تایپ ساختاری
از typing import Protocol و کلاسی با متدهای هینتدار بسازید؛ هر کلاسی که امضاهای مورد نیاز را داشته باشد — حتی بیارتباط و بدون وراثت — با آن سازگار شناخته میشود. mypy هم همینطور چک میکند. ابزار مدرن و تمیز برای «رابط بدون وادارکردن به ارثبری».
-
۴
کِی کدام؟
اسکریپت کوچک: duck typing همان کافی است. پروژه تیمی با کلاسهای همخانواده: abc تا کسی متد را جا نگذارد. کتابخانهای که کاربر کلاس خودش میدهد و شما نمیخواهید ارثبری را تحمیل کنید: Protocol. هر سه هدف مشترک دارند: خطا زود، خوانایی بالا.
نکات مهم
- ◆ abc خطا را از زمان اجرا در عمق کد به زمان ساخت کلاس میآورد.
- ◆ Protocol رابط بدون وراثت است — انتخاب مدرن کتابخانهها.
- ◆ برای پروژههای کوچک سادهنگه دارید؛ duck typing کافی است.
کد یا مسیر نمونه
from abc import ABC, abstractmethod
from typing import Protocol
class Shape(ABC):
@abstractmethod
def area(self) -> float: ...
class Square(Shape):
def __init__(self, side: float):
self.side = side
def area(self) -> float:
return self.side ** 2
# class BadShape(Shape):
# pass # TypeError: نمیتوان نمونه ساخت — area پیاده نشده
class Drawable(Protocol):
def draw(self) -> str: ...
class Badge: # بیارتباط با Shape ولی قرارداد دارد
def draw(self) -> str:
return "نشان کشیده شد"
def render(item: Drawable) -> None:
print(item.draw())
render(Badge()) # با Protocol پذیرفته شد
print(Square(3).area())
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!