فصل ۱ — شروع پایتون
پایتون چیست و چرا محبوبترین زبان دنیاست؟ محیط پروژه: venv و مدیریت پکیجهافصل ۲ — متغیرها و انواع داده
متغیرها و انواع پایه داده رشتهها: متدهای متن در پایتون لیست، تاپل، دیکشنری و مجموعهفصل ۳ — کنترل جریان
شرطها: if و elif و else حلقهها: for و while در پایتونفصل ۴ — توابع و ماژولها
توابع: def، پارامترها و return ماژولها و کتابخانه استانداردفصل ۵ — کلاس و برنامهنویسی شیءگرا
کلاسها و شیءگرایی در پایتونفصل ۶ — پروژه عملی
کار با فایل و JSON پروژه پایانی: مدیریت کارها در خط فرمانفصل ۷ — سینتکس، عملگرها و ورودی/خروجی
سینتکس و تورفتگی: قواعد خط پایتون عملگرها: حساب، مقایسه، منطق و عضویت ورودی و خروجی: print و input در عمق اعداد و تبدیل نوع (casting) f-string در عمق: فرمتدهی حرفهایفصل ۸ — ساختمانهای داده در عمق
لیست در عمق: متدها، برش و کپی تاپل: ثابتها و بازکردن مقادیر مجموعهها: عضویت سریع و عملیات ریاضی دیکشنری در عمق: get، setdefault و ادغام کامپریهنشن: list، dict و set enumerate، zip و ابزارهای پیمایش match/case: تطبیق الگو در پایتون ۳.۱۰+فصل ۹ — توابع در عمق
*args و **kwargs: پارامترهای انعطافپذیر lambda و توابع درجهیک بازگشت: تابعی که خودش را صدا میزند اسکوپ: local، global و nonlocal تایپ هینت: نوعنویسی در پایتون مدرنفصل ۱۰ — شیءگرایی در عمق
وراثت و چندریختی متدهای جادویی (dunder) کپسولاسیون: property، خصوصی و انواع متد dataclass: کلاس دادهمحور آماده کلاس انتزاعی، Protocol و duck typingفصل ۱۱ — خطاها، فایلها و ماژولها
خطاها: try/except/finally و raise فایلها در عمق: خواندن، نوشتن و pathlib CSV: خواندن و نوشتن جداول ماژول و پکیج خودتان + __main__ os و sys: سیستمعامل و مفسرفصل ۱۲ — زمان، ریاضی و ابزارهای پیشرفته
تاریخ و زمان: datetime و timedelta math و random: محاسبات و تصادف عبارات باقاعده: ماژول re ایتریتور و ژنراتور: yield کلوژر و دکوراتور بهترین شیوهها: کد پایتونی تمیزماژول و پکیج خودتان + __main__
هر فایل .py یک ماژول است و هر پوشه با فایل __init__.py یک پکیج — این دو، ابزار سازماندهی کد شما هستند: بهجای یک فایل چندصدخطی، فایلهای کوچک با مرز روشن. ترفند if __name__ == "__main__" هم اجازه میدهد فایل هم کتابخانه باشد هم اسکریپت اجراشدنی — قاعده استاندارد همه پروژههای حرفهای.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
فایل بهعنوان ماژول
فایل utils.py کنار برنامه شما با import utils بهکار میآید: utils.calc_total(...). فقط بخشهایی که import میکنید لود میشوند؛ python اجرای مستقیم فایل یعنی بهعنوان __main__. برای import تکیها: from utils import calc_total.
-
۲
پکیج پوشهای
پوشهای با فایل __init__.py پکیج است: shop/ با utils.py و models.py → from shop import models و from shop.utils import calc_total. این ساختار پروژههای بزرگ را قابل ناوبری میکند و نامگذاری ماژولها را تمیز و تداخلناپذیر نگه میدارد.
-
۳
if __name__ == "__main__"
وقتی فایل مستقیم اجرا شود __name__ آن "__main__" است؛ وقتی import شود نام ماژول است. پس کد تست و دموی پایین فایل را با این شرط بپوشانید: import کنید بیاثر میشود، اجرا کنید اجرا میشود — الگوی استاندارد هر ماژول با بخش اجراشدنی.
-
۴
قواعد import تمیز
importهای استاندارد اول، بعد پکیجهای خارجی، بعد ماژولهای خودتان — با خط خالی بین گروهها (PEP 8). از import * بپرهیزید چون فضای نام را آلوده میکند و منبع باگ پنهان است. importهای تودرتو در توابع هم فقط برای حل دایرهوار شدن استفاده میشود.
نکات مهم
- ◆ هر پوشه پکیج به __init__.py نیاز دارد (حتی خالی).
- ◆ کد اجراشدنی را همیشه زیر if __name__ == "__main__" بگذارید.
- ◆ import * ننویسید؛ importهای صریح خوانا و امنترند.
کد یا مسیر نمونه
# ساختار پیشنهادی پروژه:
# my_project/
# ├── shop/
# │ ├── __init__.py
# │ ├── models.py ← کلاس Product اینجاست
# │ └── utils.py ← تابع calc_total اینجاست
# └── main.py
# در shop/models.py:
class Product:
def __init__(self, title, price):
self.title = title
self.price = price
# در shop/utils.py:
def calc_total(prices, tax=0.09):
return round(sum(prices) * (1 + tax))
# در main.py — import از پکیج خودتان:
# from shop.models import Product
# from shop.utils import calc_total
cart = [Product("کتاب", 120000), Product("ماوس", 85000)]
print(calc_total([p.price for p in cart]))
# الگوی استاندارد پایین هر ماژول:
if __name__ == "__main__":
print("این فایل مستقیم اجرا شده — تست سریع:")
print(calc_total([100000, 200000]))
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!