فصل ۱ — شروع پایتون

پایتون چیست و چرا محبوب‌ترین زبان دنیاست؟ محیط پروژه: venv و مدیریت پکیج‌ها

فصل ۲ — متغیرها و انواع داده

متغیرها و انواع پایه داده رشته‌ها: متدهای متن در پایتون لیست، تاپل، دیکشنری و مجموعه

فصل ۳ — کنترل جریان

شرط‌ها: if و elif و else حلقه‌ها: for و while در پایتون

فصل ۴ — توابع و ماژول‌ها

توابع: def، پارامترها و return ماژول‌ها و کتابخانه استاندارد

فصل ۵ — کلاس و برنامه‌نویسی شیءگرا

کلاس‌ها و شیءگرایی در پایتون

فصل ۶ — پروژه عملی

کار با فایل و JSON پروژه پایانی: مدیریت کارها در خط فرمان

فصل ۷ — سینتکس، عملگرها و ورودی/خروجی

سینتکس و تورفتگی: قواعد خط پایتون عملگرها: حساب، مقایسه، منطق و عضویت ورودی و خروجی: print و input در عمق اعداد و تبدیل نوع (casting) f-string در عمق: فرمت‌دهی حرفه‌ای

فصل ۸ — ساختمان‌های داده در عمق

لیست در عمق: متدها، برش و کپی تاپل: ثابت‌ها و باز‌کردن مقادیر مجموعه‌ها: عضویت سریع و عملیات ریاضی دیکشنری در عمق: get، setdefault و ادغام کامپریهنشن: list، dict و set enumerate، zip و ابزارهای پیمایش match/case: تطبیق الگو در پایتون ۳.۱۰+

فصل ۹ — توابع در عمق

*args و **kwargs: پارامترهای انعطاف‌پذیر lambda و توابع درجه‌یک بازگشت: تابعی که خودش را صدا می‌زند اسکوپ: local، global و nonlocal تایپ هینت: نوع‌نویسی در پایتون مدرن

فصل ۱۰ — شیءگرایی در عمق

وراثت و چندریختی متدهای جادویی (dunder) کپسولاسیون: property، خصوصی و انواع متد dataclass: کلاس داده‌محور آماده کلاس انتزاعی، Protocol و duck typing

فصل ۱۱ — خطاها، فایل‌ها و ماژول‌ها

خطاها: try/except/finally و raise فایل‌ها در عمق: خواندن، نوشتن و pathlib CSV: خواندن و نوشتن جداول ماژول و پکیج خودتان + __main__ os و sys: سیستم‌عامل و مفسر

فصل ۱۲ — زمان، ریاضی و ابزارهای پیشرفته

تاریخ و زمان: datetime و timedelta math و random: محاسبات و تصادف عبارات باقاعده: ماژول re ایتریتور و ژنراتور: yield کلوژر و دکوراتور بهترین شیوه‌ها: کد پایتونی تمیز
Python Tutorial فصل ۱۰ — شیءگرایی در عمق درس آموزشی

وراثت و چندریختی

وراثت یعنی کلاسی رفتارهای کلاس دیگر را به‌ارث ببرد و فقط تفاوت‌ها را اضافه یا بازنویسی کند: Admin همه توانایی‌های User را دارد به‌علاوه اختیارات خودش. چندریختی هم یعنی همه کلاس‌ها متد هم‌نام دارند و بدون چک نوع، هر کدام نسخه خودش را اجرا می‌کنند — دو اصل مکمل که کدهای شیءگرا را گسترش‌پذیر می‌کنند.

مراحل قدم‌به‌قدم

  1. ۱

    extends با super

    class Admin(User) — همه متدها و خاصیت‌ها به‌ارث می‌رسد. در سازنده فرزند اول super().__init__(...) را صدا بزنید تا والد داده‌های پایه را بسازد، بعد فیلدهای خودتان را اضافه کنید. فراموشی super یعنی والد هرگز initialize نشده است.

  2. ۲

    بازنویسی متد

    فرزند می‌تواند متد والد را با همان نام بازنویسی کند؛ برای استفاده از نسخه والد داخلش super.greet() صدا بزنید — الگوی استاندارد: کار والد + کار اضافه. با این کار منطق مشترک یک‌جا می‌ماند و فرزندها فقط گسترش می‌دهند.

  3. ۳

    چک نوع

    isinstance(obj, User) می‌گوید آیا آبجکت از این کلاس یا فرزندانش است — برای شاخه‌زدن امن؛ issubclass برای کلاس‌ها. توجه: isinstance دقیق‌تر از چک با type(obj) == User است چون فرزندان را هم می‌گیرد — و معمولاً همان می‌خواهید.

  4. ۴

    چندریختی پایتونی (duck typing)

    پایتون نوع را موقع اجرا چک می‌کند: هر شیئی که متد draw دارد، با همه کلاس‌های دارای draw هم‌خوان است — «اگر مثل اردک راه می‌رود، اردک است». پس برای چندریختی، وراثت اجباری نیست؛ کافی است رابط مشترک (نام متدها) رعایت شود — انعطافی که کد را باز برای انواع جدید می‌گذارد.

نکات مهم

  • ◆ اول super().__init__ در سازنده فرزند.
  • ◆ بازنویسی را با super.method() از پایه والد شروع کنید.
  • ◆ برای «از نوعِ است» isinstance بزنید نه مقایسه type.

کد یا مسیر نمونه

class Shape:
    def __init__(self, name: str):
        self.name = name

    def area(self) -> float:
        raise NotImplementedError("پیاده‌سازی در فرزندها")

    def describe(self) -> str:
        return f"{self.name} با مساحت {self.area():.2f}"


class Square(Shape):
    def __init__(self, side: float):
        super().__init__("مربع")
        self.side = side

    def area(self) -> float:
        return self.side ** 2


class Circle(Shape):
    def __init__(self, radius: float):
        super().__init__("دایره")
        self.radius = radius

    def area(self) -> float:
        return 3.14159 * self.radius ** 2


shapes = [Square(4), Circle(3)]
for shape in shapes:                      # چندریختی — بدون چک نوع
    print(shape.describe())
print(isinstance(shapes[0], Shape), issubclass(Circle, Shape))

پرسش و پاسخ این درس (۰)

هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!

دیدگاه خود را بنویسید

کپچا

دیدگاه شما پس از تأیید مدیر نمایش داده می‌شود.