فصل ۱ — شروع پایتون
پایتون چیست و چرا محبوبترین زبان دنیاست؟ محیط پروژه: venv و مدیریت پکیجهافصل ۲ — متغیرها و انواع داده
متغیرها و انواع پایه داده رشتهها: متدهای متن در پایتون لیست، تاپل، دیکشنری و مجموعهفصل ۳ — کنترل جریان
شرطها: if و elif و else حلقهها: for و while در پایتونفصل ۴ — توابع و ماژولها
توابع: def، پارامترها و return ماژولها و کتابخانه استانداردفصل ۵ — کلاس و برنامهنویسی شیءگرا
کلاسها و شیءگرایی در پایتونفصل ۶ — پروژه عملی
کار با فایل و JSON پروژه پایانی: مدیریت کارها در خط فرمانفصل ۷ — سینتکس، عملگرها و ورودی/خروجی
سینتکس و تورفتگی: قواعد خط پایتون عملگرها: حساب، مقایسه، منطق و عضویت ورودی و خروجی: print و input در عمق اعداد و تبدیل نوع (casting) f-string در عمق: فرمتدهی حرفهایفصل ۸ — ساختمانهای داده در عمق
لیست در عمق: متدها، برش و کپی تاپل: ثابتها و بازکردن مقادیر مجموعهها: عضویت سریع و عملیات ریاضی دیکشنری در عمق: get، setdefault و ادغام کامپریهنشن: list، dict و set enumerate، zip و ابزارهای پیمایش match/case: تطبیق الگو در پایتون ۳.۱۰+فصل ۹ — توابع در عمق
*args و **kwargs: پارامترهای انعطافپذیر lambda و توابع درجهیک بازگشت: تابعی که خودش را صدا میزند اسکوپ: local، global و nonlocal تایپ هینت: نوعنویسی در پایتون مدرنفصل ۱۰ — شیءگرایی در عمق
وراثت و چندریختی متدهای جادویی (dunder) کپسولاسیون: property، خصوصی و انواع متد dataclass: کلاس دادهمحور آماده کلاس انتزاعی، Protocol و duck typingفصل ۱۱ — خطاها، فایلها و ماژولها
خطاها: try/except/finally و raise فایلها در عمق: خواندن، نوشتن و pathlib CSV: خواندن و نوشتن جداول ماژول و پکیج خودتان + __main__ os و sys: سیستمعامل و مفسرفصل ۱۲ — زمان، ریاضی و ابزارهای پیشرفته
تاریخ و زمان: datetime و timedelta math و random: محاسبات و تصادف عبارات باقاعده: ماژول re ایتریتور و ژنراتور: yield کلوژر و دکوراتور بهترین شیوهها: کد پایتونی تمیزوراثت و چندریختی
وراثت یعنی کلاسی رفتارهای کلاس دیگر را بهارث ببرد و فقط تفاوتها را اضافه یا بازنویسی کند: Admin همه تواناییهای User را دارد بهعلاوه اختیارات خودش. چندریختی هم یعنی همه کلاسها متد همنام دارند و بدون چک نوع، هر کدام نسخه خودش را اجرا میکنند — دو اصل مکمل که کدهای شیءگرا را گسترشپذیر میکنند.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
extends با super
class Admin(User) — همه متدها و خاصیتها بهارث میرسد. در سازنده فرزند اول super().__init__(...) را صدا بزنید تا والد دادههای پایه را بسازد، بعد فیلدهای خودتان را اضافه کنید. فراموشی super یعنی والد هرگز initialize نشده است.
-
۲
بازنویسی متد
فرزند میتواند متد والد را با همان نام بازنویسی کند؛ برای استفاده از نسخه والد داخلش super.greet() صدا بزنید — الگوی استاندارد: کار والد + کار اضافه. با این کار منطق مشترک یکجا میماند و فرزندها فقط گسترش میدهند.
-
۳
چک نوع
isinstance(obj, User) میگوید آیا آبجکت از این کلاس یا فرزندانش است — برای شاخهزدن امن؛ issubclass برای کلاسها. توجه: isinstance دقیقتر از چک با type(obj) == User است چون فرزندان را هم میگیرد — و معمولاً همان میخواهید.
-
۴
چندریختی پایتونی (duck typing)
پایتون نوع را موقع اجرا چک میکند: هر شیئی که متد draw دارد، با همه کلاسهای دارای draw همخوان است — «اگر مثل اردک راه میرود، اردک است». پس برای چندریختی، وراثت اجباری نیست؛ کافی است رابط مشترک (نام متدها) رعایت شود — انعطافی که کد را باز برای انواع جدید میگذارد.
نکات مهم
- ◆ اول super().__init__ در سازنده فرزند.
- ◆ بازنویسی را با super.method() از پایه والد شروع کنید.
- ◆ برای «از نوعِ است» isinstance بزنید نه مقایسه type.
کد یا مسیر نمونه
class Shape:
def __init__(self, name: str):
self.name = name
def area(self) -> float:
raise NotImplementedError("پیادهسازی در فرزندها")
def describe(self) -> str:
return f"{self.name} با مساحت {self.area():.2f}"
class Square(Shape):
def __init__(self, side: float):
super().__init__("مربع")
self.side = side
def area(self) -> float:
return self.side ** 2
class Circle(Shape):
def __init__(self, radius: float):
super().__init__("دایره")
self.radius = radius
def area(self) -> float:
return 3.14159 * self.radius ** 2
shapes = [Square(4), Circle(3)]
for shape in shapes: # چندریختی — بدون چک نوع
print(shape.describe())
print(isinstance(shapes[0], Shape), issubclass(Circle, Shape))
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!