فصل ۱ — شروع پایتون
پایتون چیست و چرا محبوبترین زبان دنیاست؟ محیط پروژه: venv و مدیریت پکیجهافصل ۲ — متغیرها و انواع داده
متغیرها و انواع پایه داده رشتهها: متدهای متن در پایتون لیست، تاپل، دیکشنری و مجموعهفصل ۳ — کنترل جریان
شرطها: if و elif و else حلقهها: for و while در پایتونفصل ۴ — توابع و ماژولها
توابع: def، پارامترها و return ماژولها و کتابخانه استانداردفصل ۵ — کلاس و برنامهنویسی شیءگرا
کلاسها و شیءگرایی در پایتونفصل ۶ — پروژه عملی
کار با فایل و JSON پروژه پایانی: مدیریت کارها در خط فرمانفصل ۷ — سینتکس، عملگرها و ورودی/خروجی
سینتکس و تورفتگی: قواعد خط پایتون عملگرها: حساب، مقایسه، منطق و عضویت ورودی و خروجی: print و input در عمق اعداد و تبدیل نوع (casting) f-string در عمق: فرمتدهی حرفهایفصل ۸ — ساختمانهای داده در عمق
لیست در عمق: متدها، برش و کپی تاپل: ثابتها و بازکردن مقادیر مجموعهها: عضویت سریع و عملیات ریاضی دیکشنری در عمق: get، setdefault و ادغام کامپریهنشن: list، dict و set enumerate، zip و ابزارهای پیمایش match/case: تطبیق الگو در پایتون ۳.۱۰+فصل ۹ — توابع در عمق
*args و **kwargs: پارامترهای انعطافپذیر lambda و توابع درجهیک بازگشت: تابعی که خودش را صدا میزند اسکوپ: local، global و nonlocal تایپ هینت: نوعنویسی در پایتون مدرنفصل ۱۰ — شیءگرایی در عمق
وراثت و چندریختی متدهای جادویی (dunder) کپسولاسیون: property، خصوصی و انواع متد dataclass: کلاس دادهمحور آماده کلاس انتزاعی، Protocol و duck typingفصل ۱۱ — خطاها، فایلها و ماژولها
خطاها: try/except/finally و raise فایلها در عمق: خواندن، نوشتن و pathlib CSV: خواندن و نوشتن جداول ماژول و پکیج خودتان + __main__ os و sys: سیستمعامل و مفسرفصل ۱۲ — زمان، ریاضی و ابزارهای پیشرفته
تاریخ و زمان: datetime و timedelta math و random: محاسبات و تصادف عبارات باقاعده: ماژول re ایتریتور و ژنراتور: yield کلوژر و دکوراتور بهترین شیوهها: کد پایتونی تمیزورودی و خروجی: print و input در عمق
print و input پل بین برنامه و کاربر هستند و جزئیات مفیدی دارند: جداکننده و پایاندهنده قابل تنظیماند، فایل و stderr هم میگیرند و input پیام prompt میدهد ولی همیشه رشته برمیگرداند. با همین ابزارهای ساده میتوانید اپهای خط فرمان کامل و دوستداشتنی بسازید.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
print با sep و end
print(1, 2, 3, sep=" | ") جداکننده پیشفرض فاصله را عوض میکند و end="..." پایاندهنده خط را — پیشفرض \n است؛ end="" یعنی خط را ادامه بده. flush=True هم خروجی را فوری میکند که در شمارندهها و لاگهای زنده لازم میشود.
-
۲
input همیشه رشته است
input("سن: ") رشته میدهد حتی اگر کاربر عدد بزند؛ پس برای محاسبه تبدیل کنید: age = int(input(...)). اگر تبدیل ممکن نباشد ValueError میگیرید که با try/except مدیریت میشود — یا اول با rstrip و isdigit چک کنید.
-
۳
اعتبارسنجی ورودی با حلقه
الگوی تمیز: while True بگیرید، تبدیل را در try بگذارید و با break از حلقه بیرون بیایید؛ در except پیام خطا چاپ و دوباره بپرسید. این الگو را یک تابع کنید (ask_int) و در همه اپهای خط فرمانتان استفاده کنید.
-
۴
خروجی به استانداردهای دیگر
print(file=sys.stderr) پیام خطا را به جریان خطا میفرستد — مرسوم در ابزارهای خط فرمان. برای ساخت فایل لاگ، همین print را با file=open(...) بدهید یا از ماژول logging استفاده کنید که در پروژههای بزرگ استاندارد است.
نکات مهم
- ◆ input همیشه رشته میدهد؛ قبل از محاسبه تبدیل کنید.
- ◆ end="" برای چاپ بدون شکستن خط و ساخت progress ساده.
- ◆ اعتبارسنجی ورودی را در یک تابع جمع کنید تا کد تکرار نشود.
کد یا مسیر نمونه
print("الف", "ب", "ج", sep=" | ")
print("در حال پردازش", end="...")
print("تمام شد!")
def ask_int(prompt, low=None, high=None):
"""عدد صحیح معتبر از کاربر بگیر."""
while True:
raw = input(prompt).strip()
try:
value = int(raw)
except ValueError:
print("عدد صحیح وارد کنید!")
continue
if low is not None and value < low:
print(f"حداقل {low}")
continue
return value
# age = ask_int("سن: ", low=1) # در ترمینال اجرا کنید
# شبیهسازی ورودی برای تست بدون ترمینال:
for raw in ["12", "abc", "150"]:
try:
print("معتبر:", int(raw))
except ValueError:
print("ورودی خراب بود:", raw)
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!