فصل ۱ — شروع پایتون

پایتون چیست و چرا محبوب‌ترین زبان دنیاست؟ محیط پروژه: venv و مدیریت پکیج‌ها

فصل ۲ — متغیرها و انواع داده

متغیرها و انواع پایه داده رشته‌ها: متدهای متن در پایتون لیست، تاپل، دیکشنری و مجموعه

فصل ۳ — کنترل جریان

شرط‌ها: if و elif و else حلقه‌ها: for و while در پایتون

فصل ۴ — توابع و ماژول‌ها

توابع: def، پارامترها و return ماژول‌ها و کتابخانه استاندارد

فصل ۵ — کلاس و برنامه‌نویسی شیءگرا

کلاس‌ها و شیءگرایی در پایتون

فصل ۶ — پروژه عملی

کار با فایل و JSON پروژه پایانی: مدیریت کارها در خط فرمان

فصل ۷ — سینتکس، عملگرها و ورودی/خروجی

سینتکس و تورفتگی: قواعد خط پایتون عملگرها: حساب، مقایسه، منطق و عضویت ورودی و خروجی: print و input در عمق اعداد و تبدیل نوع (casting) f-string در عمق: فرمت‌دهی حرفه‌ای

فصل ۸ — ساختمان‌های داده در عمق

لیست در عمق: متدها، برش و کپی تاپل: ثابت‌ها و باز‌کردن مقادیر مجموعه‌ها: عضویت سریع و عملیات ریاضی دیکشنری در عمق: get، setdefault و ادغام کامپریهنشن: list، dict و set enumerate، zip و ابزارهای پیمایش match/case: تطبیق الگو در پایتون ۳.۱۰+

فصل ۹ — توابع در عمق

*args و **kwargs: پارامترهای انعطاف‌پذیر lambda و توابع درجه‌یک بازگشت: تابعی که خودش را صدا می‌زند اسکوپ: local، global و nonlocal تایپ هینت: نوع‌نویسی در پایتون مدرن

فصل ۱۰ — شیءگرایی در عمق

وراثت و چندریختی متدهای جادویی (dunder) کپسولاسیون: property، خصوصی و انواع متد dataclass: کلاس داده‌محور آماده کلاس انتزاعی، Protocol و duck typing

فصل ۱۱ — خطاها، فایل‌ها و ماژول‌ها

خطاها: try/except/finally و raise فایل‌ها در عمق: خواندن، نوشتن و pathlib CSV: خواندن و نوشتن جداول ماژول و پکیج خودتان + __main__ os و sys: سیستم‌عامل و مفسر

فصل ۱۲ — زمان، ریاضی و ابزارهای پیشرفته

تاریخ و زمان: datetime و timedelta math و random: محاسبات و تصادف عبارات باقاعده: ماژول re ایتریتور و ژنراتور: yield کلوژر و دکوراتور بهترین شیوه‌ها: کد پایتونی تمیز
Python Tutorial فصل ۶ — پروژه عملی درس آموزشی

کار با فایل و JSON

برنامه واقعی داده را نگه می‌دارد: خواندن/نوشتن فایل و تبدیل آبجکت به JSON برای ذخیره یا ارسال به API. پایتون با with و ماژول json این کارها را سه‌خطی می‌کند — پایه هر پروژه‌ای که داده را بین اجراها نگه می‌دارد.

مراحل قدم‌به‌قدم

  1. ۱

    خواندن و نوشتن با with

    با with open("data.txt", "w", encoding="utf-8") as f: f.write("...") — بلاک with فایل را خودکار می‌بندد حتی اگر خطا رخ دهد. حالت‌ها: r خواندن، w نوشتن (بازنویسی)، a افزودن به انتها. encoding="utf-8" برای فارسی حیاتی است.

  2. ۲

    JSON خواندن و نوشتن

    ذخیره: json.dump(data, f, ensure_ascii=False, indent=2) — ensure_ascii=False تا فارسی به‌شکل واقعی ذخیره شود نه کد یونیکد! خواندن: json.load(f). برای رشته‌ها: json.dumps و json.loads.

  3. ۳

    مدیریت خطا با try

    فایل نبودن یا JSON خراب خطا می‌دهد؛ با try/except بگیرید: try: data = json.load(f) except FileNotFoundError: data = [] — الگوی امن برای اولین اجرای برنامه که هنوز فایلی ندارد.

  4. ۴

    مثال عملی: ذخیره تنظیمات

    الگوی رایج اپ‌ها: settings = {"theme": "dark", "lang": "fa"} را در config.json ذخیره کنید و هر بار اجرا بخوانید؛ تغییر کاربر را بنویسید. همین الگو برای کش داده، لاگ‌ها و خروجی گزارش‌ها هم هست.

نکات مهم

  • ◆ همیشه encoding="utf-8" بدهید تا فارسی خراب نشود.
  • ◆ with به‌جای open معمولی؛ بستن خودکار امن‌تر است.
  • ◆ ensure_ascii=False فراموش نشود وگرنه JSON فارسیتان کد یونیکد می‌شود.

کد یا مسیر نمونه

import json
from pathlib import Path

p = Path("todos.json")
try:
    todos = json.loads(p.read_text(encoding="utf-8"))
except FileNotFoundError:
    todos = []
todos.append({"id": 1, "text": "مطالعه فصل ۵", "done": False})
p.write_text(json.dumps(todos, ensure_ascii=False, indent=2), encoding="utf-8")
print("ذخیره شد:", len(todos), "مورد")

پرسش و پاسخ این درس (۰)

هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!

دیدگاه خود را بنویسید

کپچا

دیدگاه شما پس از تأیید مدیر نمایش داده می‌شود.