فصل ۱ — شروع پایتون
پایتون چیست و چرا محبوبترین زبان دنیاست؟ محیط پروژه: venv و مدیریت پکیجهافصل ۲ — متغیرها و انواع داده
متغیرها و انواع پایه داده رشتهها: متدهای متن در پایتون لیست، تاپل، دیکشنری و مجموعهفصل ۳ — کنترل جریان
شرطها: if و elif و else حلقهها: for و while در پایتونفصل ۴ — توابع و ماژولها
توابع: def، پارامترها و return ماژولها و کتابخانه استانداردفصل ۵ — کلاس و برنامهنویسی شیءگرا
کلاسها و شیءگرایی در پایتونفصل ۶ — پروژه عملی
کار با فایل و JSON پروژه پایانی: مدیریت کارها در خط فرمانفصل ۷ — سینتکس، عملگرها و ورودی/خروجی
سینتکس و تورفتگی: قواعد خط پایتون عملگرها: حساب، مقایسه، منطق و عضویت ورودی و خروجی: print و input در عمق اعداد و تبدیل نوع (casting) f-string در عمق: فرمتدهی حرفهایفصل ۸ — ساختمانهای داده در عمق
لیست در عمق: متدها، برش و کپی تاپل: ثابتها و بازکردن مقادیر مجموعهها: عضویت سریع و عملیات ریاضی دیکشنری در عمق: get، setdefault و ادغام کامپریهنشن: list، dict و set enumerate، zip و ابزارهای پیمایش match/case: تطبیق الگو در پایتون ۳.۱۰+فصل ۹ — توابع در عمق
*args و **kwargs: پارامترهای انعطافپذیر lambda و توابع درجهیک بازگشت: تابعی که خودش را صدا میزند اسکوپ: local، global و nonlocal تایپ هینت: نوعنویسی در پایتون مدرنفصل ۱۰ — شیءگرایی در عمق
وراثت و چندریختی متدهای جادویی (dunder) کپسولاسیون: property، خصوصی و انواع متد dataclass: کلاس دادهمحور آماده کلاس انتزاعی، Protocol و duck typingفصل ۱۱ — خطاها، فایلها و ماژولها
خطاها: try/except/finally و raise فایلها در عمق: خواندن، نوشتن و pathlib CSV: خواندن و نوشتن جداول ماژول و پکیج خودتان + __main__ os و sys: سیستمعامل و مفسرفصل ۱۲ — زمان، ریاضی و ابزارهای پیشرفته
تاریخ و زمان: datetime و timedelta math و random: محاسبات و تصادف عبارات باقاعده: ماژول re ایتریتور و ژنراتور: yield کلوژر و دکوراتور بهترین شیوهها: کد پایتونی تمیزکار با فایل و JSON
برنامه واقعی داده را نگه میدارد: خواندن/نوشتن فایل و تبدیل آبجکت به JSON برای ذخیره یا ارسال به API. پایتون با with و ماژول json این کارها را سهخطی میکند — پایه هر پروژهای که داده را بین اجراها نگه میدارد.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
خواندن و نوشتن با with
با with open("data.txt", "w", encoding="utf-8") as f: f.write("...") — بلاک with فایل را خودکار میبندد حتی اگر خطا رخ دهد. حالتها: r خواندن، w نوشتن (بازنویسی)، a افزودن به انتها. encoding="utf-8" برای فارسی حیاتی است.
-
۲
JSON خواندن و نوشتن
ذخیره: json.dump(data, f, ensure_ascii=False, indent=2) — ensure_ascii=False تا فارسی بهشکل واقعی ذخیره شود نه کد یونیکد! خواندن: json.load(f). برای رشتهها: json.dumps و json.loads.
-
۳
مدیریت خطا با try
فایل نبودن یا JSON خراب خطا میدهد؛ با try/except بگیرید: try: data = json.load(f) except FileNotFoundError: data = [] — الگوی امن برای اولین اجرای برنامه که هنوز فایلی ندارد.
-
۴
مثال عملی: ذخیره تنظیمات
الگوی رایج اپها: settings = {"theme": "dark", "lang": "fa"} را در config.json ذخیره کنید و هر بار اجرا بخوانید؛ تغییر کاربر را بنویسید. همین الگو برای کش داده، لاگها و خروجی گزارشها هم هست.
نکات مهم
- ◆ همیشه encoding="utf-8" بدهید تا فارسی خراب نشود.
- ◆ with بهجای open معمولی؛ بستن خودکار امنتر است.
- ◆ ensure_ascii=False فراموش نشود وگرنه JSON فارسیتان کد یونیکد میشود.
کد یا مسیر نمونه
import json
from pathlib import Path
p = Path("todos.json")
try:
todos = json.loads(p.read_text(encoding="utf-8"))
except FileNotFoundError:
todos = []
todos.append({"id": 1, "text": "مطالعه فصل ۵", "done": False})
p.write_text(json.dumps(todos, ensure_ascii=False, indent=2), encoding="utf-8")
print("ذخیره شد:", len(todos), "مورد")
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!