فصل ۱ — شروع پایتون
پایتون چیست و چرا محبوبترین زبان دنیاست؟ محیط پروژه: venv و مدیریت پکیجهافصل ۲ — متغیرها و انواع داده
متغیرها و انواع پایه داده رشتهها: متدهای متن در پایتون لیست، تاپل، دیکشنری و مجموعهفصل ۳ — کنترل جریان
شرطها: if و elif و else حلقهها: for و while در پایتونفصل ۴ — توابع و ماژولها
توابع: def، پارامترها و return ماژولها و کتابخانه استانداردفصل ۵ — کلاس و برنامهنویسی شیءگرا
کلاسها و شیءگرایی در پایتونفصل ۶ — پروژه عملی
کار با فایل و JSON پروژه پایانی: مدیریت کارها در خط فرمانفصل ۷ — سینتکس، عملگرها و ورودی/خروجی
سینتکس و تورفتگی: قواعد خط پایتون عملگرها: حساب، مقایسه، منطق و عضویت ورودی و خروجی: print و input در عمق اعداد و تبدیل نوع (casting) f-string در عمق: فرمتدهی حرفهایفصل ۸ — ساختمانهای داده در عمق
لیست در عمق: متدها، برش و کپی تاپل: ثابتها و بازکردن مقادیر مجموعهها: عضویت سریع و عملیات ریاضی دیکشنری در عمق: get، setdefault و ادغام کامپریهنشن: list، dict و set enumerate، zip و ابزارهای پیمایش match/case: تطبیق الگو در پایتون ۳.۱۰+فصل ۹ — توابع در عمق
*args و **kwargs: پارامترهای انعطافپذیر lambda و توابع درجهیک بازگشت: تابعی که خودش را صدا میزند اسکوپ: local، global و nonlocal تایپ هینت: نوعنویسی در پایتون مدرنفصل ۱۰ — شیءگرایی در عمق
وراثت و چندریختی متدهای جادویی (dunder) کپسولاسیون: property، خصوصی و انواع متد dataclass: کلاس دادهمحور آماده کلاس انتزاعی، Protocol و duck typingفصل ۱۱ — خطاها، فایلها و ماژولها
خطاها: try/except/finally و raise فایلها در عمق: خواندن، نوشتن و pathlib CSV: خواندن و نوشتن جداول ماژول و پکیج خودتان + __main__ os و sys: سیستمعامل و مفسرفصل ۱۲ — زمان، ریاضی و ابزارهای پیشرفته
تاریخ و زمان: datetime و timedelta math و random: محاسبات و تصادف عبارات باقاعده: ماژول re ایتریتور و ژنراتور: yield کلوژر و دکوراتور بهترین شیوهها: کد پایتونی تمیزmath و random: محاسبات و تصادف
ماژول math ابزارهای ریاضی آماده دارد: ریشه، گرد کردن جهتدار، ثابت pi و فاکتوریل؛ و random برای همه نیازهای تصادفی: تاس، قرعهکشی، بههمریختن لیست و نمونهگیری. در بازیها، شبیهسازیها و تستهای داده، این دو ماژول روزانه به کار میآیند و هر دو بخشی از کتابخانه استاندارد هستند.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
math
math.sqrt ریشه، math.ceil بالا و math.floor پایین، math.factorial و math.gcd؛ ثابتها: math.pi و math.e. دقت کنید math.ceil(-2.1) برخلاف انتظار -2 میدهد (به سمت بالا) — رفتار ریاضی درست است ولی با int() اشتباه نگیرید که فقط برش میکند.
-
۲
اعداد تصادفی
random.random() عدد بین ۰ و ۱ و random.randint(1, 6) عدد صحیح شامل دو سر — تاس! random.uniform(min, max) اعشاری در بازه. برای نمایش احتمالها و شبیهسازیهای ساده کافی است و نیازی به کتابخانه بیرونی ندارد.
-
۳
انتخاب و مخلوطکردن
random.choice(lst) یک عضو تصادفی، random.sample(lst, k) k عضو بدون تکرار — قرعهکشی واقعی! random.shuffle(lst) در جا بههم میریزد. برای انتخاب وزندار (بختآزمایی با احتمال متفاوت) choices با weights دارد.
-
۴
seed — تکرارپذیری
random.seed(42) موتور تصادفی را ثابت میکند؛ دفعات بعدی اجرا همان دنباله را میدهد — برای تست و دمو و مقالههای علمی که «قابل تکرار بودن» شرط است حیاتی. در اجرای نهایی برنامه seed نزنید تا تصادف واقعی بماند.
نکات مهم
- ◆ randint شامل هر دو سر بازه است؛ فرقش با uniform همین است.
- ◆ قرعهکشی بدون تکرار = sample نه چند بار choice.
- ◆ برای تستهای تکرارپذیر seed ثابت بگذارید.
کد یا مسیر نمونه
import math
import random
print(math.sqrt(144)) # 12.0
print(math.ceil(2.1), math.floor(2.9))
print(math.factorial(5), math.gcd(48, 18))
print(round(math.pi, 5))
random.seed(42) # تکرارپذیر برای تست
print(random.random()) # بین ۰ و ۱
print(random.randint(1, 6)) # تاس
names = ["علی", "سارا", "رضا", "بابک", "مریم"]
print("برنده:", random.choice(names))
print("سه برنده:", random.sample(names, 3)) # بدون تکرار
deck = list(range(1, 11))
random.shuffle(deck)
print("بشته:", deck)
# شبیهسازی: درصد شیر اورز در ۱۰۰۰ پرتاب
heads = sum(1 for _ in range(1000) if random.random() < 0.5)
print(f"شیر: {heads / 10:.1f}%")
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!