فصل ۱ — شروع پایتون
پایتون چیست و چرا محبوبترین زبان دنیاست؟ محیط پروژه: venv و مدیریت پکیجهافصل ۲ — متغیرها و انواع داده
متغیرها و انواع پایه داده رشتهها: متدهای متن در پایتون لیست، تاپل، دیکشنری و مجموعهفصل ۳ — کنترل جریان
شرطها: if و elif و else حلقهها: for و while در پایتونفصل ۴ — توابع و ماژولها
توابع: def، پارامترها و return ماژولها و کتابخانه استانداردفصل ۵ — کلاس و برنامهنویسی شیءگرا
کلاسها و شیءگرایی در پایتونفصل ۶ — پروژه عملی
کار با فایل و JSON پروژه پایانی: مدیریت کارها در خط فرمانفصل ۷ — سینتکس، عملگرها و ورودی/خروجی
سینتکس و تورفتگی: قواعد خط پایتون عملگرها: حساب، مقایسه، منطق و عضویت ورودی و خروجی: print و input در عمق اعداد و تبدیل نوع (casting) f-string در عمق: فرمتدهی حرفهایفصل ۸ — ساختمانهای داده در عمق
لیست در عمق: متدها، برش و کپی تاپل: ثابتها و بازکردن مقادیر مجموعهها: عضویت سریع و عملیات ریاضی دیکشنری در عمق: get، setdefault و ادغام کامپریهنشن: list، dict و set enumerate، zip و ابزارهای پیمایش match/case: تطبیق الگو در پایتون ۳.۱۰+فصل ۹ — توابع در عمق
*args و **kwargs: پارامترهای انعطافپذیر lambda و توابع درجهیک بازگشت: تابعی که خودش را صدا میزند اسکوپ: local، global و nonlocal تایپ هینت: نوعنویسی در پایتون مدرنفصل ۱۰ — شیءگرایی در عمق
وراثت و چندریختی متدهای جادویی (dunder) کپسولاسیون: property، خصوصی و انواع متد dataclass: کلاس دادهمحور آماده کلاس انتزاعی، Protocol و duck typingفصل ۱۱ — خطاها، فایلها و ماژولها
خطاها: try/except/finally و raise فایلها در عمق: خواندن، نوشتن و pathlib CSV: خواندن و نوشتن جداول ماژول و پکیج خودتان + __main__ os و sys: سیستمعامل و مفسرفصل ۱۲ — زمان، ریاضی و ابزارهای پیشرفته
تاریخ و زمان: datetime و timedelta math و random: محاسبات و تصادف عبارات باقاعده: ماژول re ایتریتور و ژنراتور: yield کلوژر و دکوراتور بهترین شیوهها: کد پایتونی تمیزمحیط پروژه: venv و مدیریت پکیجها
هر پروژه پایتون وابستگیهای خودش را دارد؛ اگر همه در یک محیط نصب شوند، نسخهها تداخل میکنند. venv برای هر پروژه محیط ایزوله میسازد و pip پکیجها را در همان محیط نصب میکند. این دو ابزار پایه کار حرفهای پایتون هستند و پروژههای بزرگ بدونشان مدیریتناپذیر میشوند.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
ساخت محیط مجازی
در پوشه پروژه اجرا کنید: python -m venv venv — پوشه venv ساخته میشود که یک پایتون مستقل است. فعالسازی در ویندوز: venv\Scripts\activate و در لینوکس/مک: source venv/bin/activate — بعد از فعالسازی نام محیط جلوی خط فرمان دیده میشود.
-
۲
نصب پکیج با pip
pip install requests پکیج requests را از مخزن PyPI نصب میکند. لیست نصبشدهها با pip list و حذف با pip uninstall. فایل requirements.txt فهرست وابستگیهاست که با pip install -r requirements.txt همه یکجا نصب میشوند.
-
۳
فریز کردن وابستگیها
بعد از نصب پکیجهای پروژه، دستور pip freeze > requirements.txt نسخه دقیق همهشان را ثبت میکند تا هر کس دیگر (یا سرور شما) با همین نسخهها نصب کند — استاندارد تکرارپذیری پروژهها.
-
۴
قاعده طلایی
هرگز پکیجها را مستقیم روی پایتون اصلی سیستم نصب نکنید؛ همیشه اول venv بسازید، فعال کنید و بعد pip بزنید. تفاوت دو کد که «روی سیستم من کار میکرد» و کدی که همهجا کار میکند، همین محیط مجازی است.
نکات مهم
- ◆ قبل از هر pip install، مطمئن شوید venv فعال است.
- ◆ فایل requirements.txt را همیشه با پروژه commit کنید (نه پوشه venv را!).
- ◆ برای یافتن پکیجها: pypi.org مستندات هر پکیج را دارد.
کد یا مسیر نمونه
# در ترمینال:
# python -m venv venv
# source venv/bin/activate (لینوکس/مک)
# pip install requests
# pip freeze > requirements.txt
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!