فصل ۱ — مبانی گیت
گیت چیست و چرا هر برنامهنویس لازمش دارد؟ دیدن تاریخچه و تفاوتها: log و diffفصل ۲ — شاخهها و همکاری
شاخهها: کار موازی بدون بههمریختگی گیتهاب: push، pull و clone ابزارهای نجات: stash، .gitignore و status های خاصفصل ۳ — نصب، پیکربندی و کار روزمره
از کپیکاری تا گیت: انواع سیستم نسخهبری نصب گیت روی ویندوز، مک و لینوکس پیکربندی گیت: سطوح تنظیم و تنظیمات کاربردی چرخه حیات فایل: untracked تا committed .gitignore در عمق: الگوها و ترفندها ناحیه استیج در عمق: add -p و ساخت commit دقیق پیام commit حرفهای و Conventional Commitsفصل ۴ — تاریخچه و بازرسی
HEAD و گراف تاریخچه log حرفهای: فیلتر و جستجو در تاریخچه diff در عمق: مقایسه commitها و شاخهها blame در عمق: نویسنده هر خط restore و clean: پاکسازی ناحیه کاری reflog: نجات commitهای گمشدهفصل ۵ — ادغام و بازنویسی تاریخچه
merge در عمق: fast-forward و سهطرفه حل تعارض گامبهگام rebase: کاشت commitها روی پایه جدید rebase تعاملی: پاکسازی commitها قبل از PR cherry-pick: برداشتن یک commit مشخص revert، reset و restore: سه مسیر بازگشتفصل ۶ — گیتهاب و همکاری
کلیدهای SSH برای گیتهاب clone و جریان fork fetch و pull: همگامسازی با ریموت Pull Request: از شاخه تا merge بازبینی کد در Pull Request تگ و انتشار نسخه CI با گیتهاب اکشنزفصل ۷ — ابزارهای پیشرفته و امنیت
امضای commit و ایمنسازی مخزن stash در عمق: مدیریت کارهای نیمهتمام bisect: پیدا کردن commit مقصر با جستجوی دودویی worktree: دو کار موازی، یک مخزن submodules: مخزن داخل مخزن گیت هوکها: خودکارسازی لحظههای گیت فایلهای حجیم: LFS و .gitattributesفصل ۸ — جریانهای کاری و جمعبندی
جریانهای کاری: Git Flow، GitHub Flow و Trunk-Based مونوریپو در برابر پولیریپو نگهداری مخزن: اندازه، gc و پاکسازی اصول حرفهای و aliasهای کاربردی چیتشیت: همه دستورهای دوره در یک صفحهblame در عمق: نویسنده هر خط
git blame هر خط فایل را با commit و نویسندهاش کنار هم میگذارد — ابزار «این خط چرا اینطوری است؟» نه ابزار سرزنش. پاسخ آن معمولاً به یک باگتیکت یا بحث قدیمی میرسد. پرچمهایش آن را دقیق میکنند: -L بازه خطوط، -w نادیده گرفتن فاصلهها (چون reformatها نویسنده واقعی را مخفی میکنند)، -e ایمیل و -M ردگیری خطوط جابهجاشده داخل فایل. blame فقط یک لایه را نشان میدهد. برای عمق بیشتر همان commit را با git show ببینید.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
بازه خطوط با -L
git blame -L 12,18 src/cart.php فقط خطوط ۱۲ تا ۱۸ را میکاود — کل فایلِ هزارخطی شلوغ نمیشود؛ بازه باز هم میگیرد: -L 12, تا انتها.
-
۲
پاکسازی نویز
-w تغییرهای فقطفاصلهای را شمرده نمیشود؛ -C تغییرهای کپیشده از فایل دیگر را مییابد؛ -M خطوط جابهجاشده را به commit اصلی میرساند — ترکیب blame -w -M معمولاً نویسنده واقعی منطق را لو میدهد، نه کسی که فایل را فرمت کرده.
-
۳
blame در یک نقطه زمانی
git blame v1.2.0 -- src/app.php وضعیت فایل در لحظه تگ را نشان میدهد نه الان — وقتی کد الان بازنویسی شده ولی میخواهید بدانید در نسخه منتشرشده کی نوشته بود، همین است؛ با commit هم میشود: git blame abc123^ -- file.
-
۴
تیم با show
blame به هش میرسد؛ آخرین قدم git show abc123 همان commit با پیام و دیف کامل است — یعنی «چرا» را از پیام commit و کد کامل آن لحظه میبینید؛ در ادیتورها GitLens این دو را با یک کلیک کنار هم میگذارد.
نکات مهم
- ◆ blame ابزار فهم تاریخ است؛ هرگز بهعنوان سرزنش استفاده نکنید.
- ◆ ترکیب -w -M نویسنده واقعی منطق را نشان میدهد نه فرمتکننده.
- ◆ blame + show جفت طلایی «کی و چرا» است.
کد یا مسیر نمونه
# کاودن یک تابع خاص
git blame -L 40,58 src/checkout.php
# بدون نویز فاصله و جابهجایی خطوط
git blame -w -M -L 40,58 src/checkout.php
# وضعیت در لحظه انتشار نسخه ۱.۲
git blame v1.2.0 -- src/checkout.php
# «چرا»ی خطی که blame نشان داد:
git show abc1234
git show abc1234 --stat # خلاصه فایلهای همان commit
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!