فصل ۱ — مبانی گیت
گیت چیست و چرا هر برنامهنویس لازمش دارد؟ دیدن تاریخچه و تفاوتها: log و diffفصل ۲ — شاخهها و همکاری
شاخهها: کار موازی بدون بههمریختگی گیتهاب: push، pull و clone ابزارهای نجات: stash، .gitignore و status های خاصفصل ۳ — نصب، پیکربندی و کار روزمره
از کپیکاری تا گیت: انواع سیستم نسخهبری نصب گیت روی ویندوز، مک و لینوکس پیکربندی گیت: سطوح تنظیم و تنظیمات کاربردی چرخه حیات فایل: untracked تا committed .gitignore در عمق: الگوها و ترفندها ناحیه استیج در عمق: add -p و ساخت commit دقیق پیام commit حرفهای و Conventional Commitsفصل ۴ — تاریخچه و بازرسی
HEAD و گراف تاریخچه log حرفهای: فیلتر و جستجو در تاریخچه diff در عمق: مقایسه commitها و شاخهها blame در عمق: نویسنده هر خط restore و clean: پاکسازی ناحیه کاری reflog: نجات commitهای گمشدهفصل ۵ — ادغام و بازنویسی تاریخچه
merge در عمق: fast-forward و سهطرفه حل تعارض گامبهگام rebase: کاشت commitها روی پایه جدید rebase تعاملی: پاکسازی commitها قبل از PR cherry-pick: برداشتن یک commit مشخص revert، reset و restore: سه مسیر بازگشتفصل ۶ — گیتهاب و همکاری
کلیدهای SSH برای گیتهاب clone و جریان fork fetch و pull: همگامسازی با ریموت Pull Request: از شاخه تا merge بازبینی کد در Pull Request تگ و انتشار نسخه CI با گیتهاب اکشنزفصل ۷ — ابزارهای پیشرفته و امنیت
امضای commit و ایمنسازی مخزن stash در عمق: مدیریت کارهای نیمهتمام bisect: پیدا کردن commit مقصر با جستجوی دودویی worktree: دو کار موازی، یک مخزن submodules: مخزن داخل مخزن گیت هوکها: خودکارسازی لحظههای گیت فایلهای حجیم: LFS و .gitattributesفصل ۸ — جریانهای کاری و جمعبندی
جریانهای کاری: Git Flow، GitHub Flow و Trunk-Based مونوریپو در برابر پولیریپو نگهداری مخزن: اندازه، gc و پاکسازی اصول حرفهای و aliasهای کاربردی چیتشیت: همه دستورهای دوره در یک صفحهCI با گیتهاب اکشنز
CI یعنی با هر push و PR، یک ماشین در ابر کد شما را میگیرد، محیط میسازد و تستها را اجرا میکند — گیتهاب اکشنز این را رایگان برای مخازن عمومی میدهد و تعریف کار در یک فایل YAML به مسیر .github/workflows/ است. ساختار: on تعیین میکند چه زمانی (push، PR، schedule)، jobs کارها و هر job روی یک ماشین مجازی (runs-on) با مراحل (steps) اجرا میشود. برای پروژه PHP، lint و phpunit و تحلیل استاتیک همان سه قدم پایه است — چراغ سبز CI شرط merge در تیمهای حرفهای است.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
ساختار workflow
فایل .github/workflows/ci.yml: on: push و pull_request روی شاخهها؛ jobs با کلید دلخواه مثل test و runs-on: ubuntu-latest؛ steps یکییکی: uses برای اکشن آماده (actions/checkout@v4 مخزن را میآورد) و run برای دستور پوسته.
-
۲
workflow نمونه PHP
checkout، راهاندازی PHP با shivammathur/setup-php@v2 (نسخه ۸.۳ و افزونهها)، سپس composer install --no-interaction و در آخر php -l روی همه فایلها و vendor/bin/phpunit — همین پنج قدم، امنیت اصلی merge را میسازد.
-
۳
نتیجه و دروازه merge
هر run لاگ کامل دارد؛ در PR یک نوار چکها میآید: سبز یعنی بگذر، قرمز یعنی log را بخوان؛ با Branch protection rules میتوان merge بدون CI سبز را کلاً بست — بدون این دروازه، CI زینت است نه نگهبان.
-
۴
رازها و محدودیتها
کلیدهایی مثل توکن سرور را در Settings → Secrets بگذارید و با ${{ secrets.NAME }} بخوانید — هرگز در YAML commit نشوند؛ برای مخازن خصوصی، سهمیه دقیقه رایگان ماهانه دارید و اجراهای سنگین بهصرفهتر است روی runهای خود-میزبان برود.
نکات مهم
- ◆ workflow در .github/workflows/*.yml؛ on تعیینکننده لحظه اجراست.
- ◆ روی PR، CI سبز شرط merge است؛ با branch protection اجباریاش کنید.
- ◆ کلیدها فقط از Secrets؛ YAML هرگز کلید ندارد.
کد یا مسیر نمونه
# فایل: .github/workflows/ci.yml
name: CI
on:
push:
branches: [main]
pull_request:
jobs:
test:
runs-on: ubuntu-latest
steps:
- uses: actions/checkout@v4
- name: PHP 8.3
uses: shivammathur/setup-php@v2
with:
php-version: "8.3"
extensions: mbstring, pdo_mysql
- name: نصب وابستگیها
run: composer install --prefer-dist --no-progress
- name: سینتکس همه فایلها
run: find src -name "*.php" -exec php -l {} \;
- name: تستها
run: vendor/bin/phpunit --testdox
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!