فصل ۱ — مبانی گیت
گیت چیست و چرا هر برنامهنویس لازمش دارد؟ دیدن تاریخچه و تفاوتها: log و diffفصل ۲ — شاخهها و همکاری
شاخهها: کار موازی بدون بههمریختگی گیتهاب: push، pull و clone ابزارهای نجات: stash، .gitignore و status های خاصفصل ۳ — نصب، پیکربندی و کار روزمره
از کپیکاری تا گیت: انواع سیستم نسخهبری نصب گیت روی ویندوز، مک و لینوکس پیکربندی گیت: سطوح تنظیم و تنظیمات کاربردی چرخه حیات فایل: untracked تا committed .gitignore در عمق: الگوها و ترفندها ناحیه استیج در عمق: add -p و ساخت commit دقیق پیام commit حرفهای و Conventional Commitsفصل ۴ — تاریخچه و بازرسی
HEAD و گراف تاریخچه log حرفهای: فیلتر و جستجو در تاریخچه diff در عمق: مقایسه commitها و شاخهها blame در عمق: نویسنده هر خط restore و clean: پاکسازی ناحیه کاری reflog: نجات commitهای گمشدهفصل ۵ — ادغام و بازنویسی تاریخچه
merge در عمق: fast-forward و سهطرفه حل تعارض گامبهگام rebase: کاشت commitها روی پایه جدید rebase تعاملی: پاکسازی commitها قبل از PR cherry-pick: برداشتن یک commit مشخص revert، reset و restore: سه مسیر بازگشتفصل ۶ — گیتهاب و همکاری
کلیدهای SSH برای گیتهاب clone و جریان fork fetch و pull: همگامسازی با ریموت Pull Request: از شاخه تا merge بازبینی کد در Pull Request تگ و انتشار نسخه CI با گیتهاب اکشنزفصل ۷ — ابزارهای پیشرفته و امنیت
امضای commit و ایمنسازی مخزن stash در عمق: مدیریت کارهای نیمهتمام bisect: پیدا کردن commit مقصر با جستجوی دودویی worktree: دو کار موازی، یک مخزن submodules: مخزن داخل مخزن گیت هوکها: خودکارسازی لحظههای گیت فایلهای حجیم: LFS و .gitattributesفصل ۸ — جریانهای کاری و جمعبندی
جریانهای کاری: Git Flow، GitHub Flow و Trunk-Based مونوریپو در برابر پولیریپو نگهداری مخزن: اندازه، gc و پاکسازی اصول حرفهای و aliasهای کاربردی چیتشیت: همه دستورهای دوره در یک صفحهپیکربندی گیت: سطوح تنظیم و تنظیمات کاربردی
پیکربندی گیت سه سطح دارد: --system برای همه کاربران دستگاه (معمولاً به آن نمیزنید)، --global برای شما در همه پروژهها و --local برای همین مخزن — سطح محلی روی سراسری اولویت دارد و همین اجازه میدهد مثلاً ایمیل کاری و ایمیل شخصی را جدا نگه دارید. فراتر از هویت، تنظیماتی مثل init.defaultBranch و core.editor و pull.rebase رفتار پیشفرض را حرفهای میکنند. و aliasها میانبرهای شخصی شما هستند که در درس اصول حرفهای عمیقتر میبینیم.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
سطوح پیکربندی
git config --global user.email ست در همه پروژهها؛ git config user.email (بدون فلگ) داخل مخزن، فقط همان پروژه را عوض میکند — برای پروژههای کاری که ایمیل سازمانی میخواهند. دیدن مقادیر با منبع: git config --list --show-origin.
-
۲
تنظیمات توصیهشده
git config --global init.defaultBranch main شاخه پیشفرض را main میکند؛ git config --global core.editor "code --wait" ادیتور پیام commit را VS Code میکند؛ و git config --global pull.rebase true تاریخچه را بعد از pull خطی نگه میدارد.
-
۳
هویت در هر پروژه
در مخزن کاری: git config user.email "ali@company.ir" — مقدار local در فایل .git/config ذخیره میشود و از global ارثبری را میشکند. یادآوری: هر commit با همان ایمیل ثبت میشود و بهشکل دائمی در تاریخچه میماند.
-
۴
alias — میانبر شخصی
git config --global alias.st "status -sb" حالا git st همان است؛ alias میتواند دستور ترکیبی هم باشد: alias.lg "log --oneline --graph --all" — aliasهای شما در فایل ~/.gitconfig هستند و همراه با dotfiles بین دستگاهها منتقل میشوند.
نکات مهم
- ◆ سطح local همیشه از global قویتر است.
- ◆ ایمیل commit دائمی در تاریخچه میماند؛ در مخزن کاری، ایمیل کاری بگذارید.
- ◆ alias در ~/.gitconfig است؛ با dotfiles بین ماشینها برده میشود.
کد یا مسیر نمونه
# هویت سراسری
git config --global user.name "علی رضایی"
git config --global user.email "ali@example.com"
# تنظیمات رفتاری مفید
git config --global init.defaultBranch main
git config --global core.editor "code --wait"
git config --global pull.rebase true
git config --global push.default current
# هویت کاری فقط برای همین مخزن (اولویت بالاتر)
cd my-work-project
git config user.email "ali@company.ir"
# aliasهای شخصی
git config --global alias.st "status -sb"
git config --global alias.lg "log --oneline --graph --all"
# کجا نوشته شده؟
git config --list --show-origin | grep user.email
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!